Trước nguy cơ nhiệt độ tăng 2,8 độ C, các nước đang phát triển yêu cầu nguồn tài chính khí hậu thực chất. Theo đó, với chủ đề “COP của tương lai - COP của thực thi”, hội nghị đặt mục tiêu chuyển các cam kết quốc tế thành kết quả đo lường được.
Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về Biến đổi khí hậu (COP31) diễn ra từ ngày 9 đến 20/11 tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ)
Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận giải pháp chuyển dịch năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Đồng thời, hội nghị cũng tìm cách huy động tài chính hỗ trợ các nước đang phát triển ứng phó với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, giới quan sát nhận định căng thẳng địa chính trị, biến động giá dầu và các cuộc xung đột có thể cản trở nỗ lực đạt đồng thuận. Trong khi đó, sức ép khí hậu ngày càng rõ rệt qua các đợt nắng nóng kỷ lục, cháy rừng và lũ quét. Đặc biệt, hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino được dự báo có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm nay.



Sức ép khí hậu ngày càng rõ rệt qua các đợt nắng nóng kỷ lục
Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc cảnh báo nhiệt độ toàn cầu có nguy cơ tăng từ 2,6 đến 2,8 độ C vào cuối thế kỷ này. Con số này vượt xa mục tiêu 1,5 độ C của Hiệp định Paris được thông qua vào cuối năm 2015.
Bên cạnh đó, đại diện Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cũng đưa ra cảnh báo về xu hướng nóng lên dài hạn của Trái đất.
Theo ông John Kennedy - Trưởng bộ phận Thông tin Khí hậu, Tổ chức Khí tượng Thế giới, nhiệt lượng bị giữ lại do khí nhà kính đang thể hiện rõ qua tình trạng đại dương và khí quyển nóng lên, băng tan và mực nước biển dâng.
Mặc dù sức ép khí hậu gia tăng, Hội nghị COP31 vẫn có những hạn chế lớn trong hợp tác quốc tế. Đáng chú ý, Mỹ là nước có tổng lượng phát thải tích lũy lớn nhất thế giới, đã vắng mặt tại các cuộc đàm phán năm thứ hai liên tiếp.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng gọi tình trạng nóng lên toàn cầu là một trò lừa bịp. Ông đã rút Mỹ khỏi các cam kết hợp tác khí hậu sau khi trở lại nắm quyền vào năm 2025.
Liên Hiệp Quốc đề xuất 4 trụ cột công lý khí hậu
Hiện nay, hội nghị đang bước vào giai đoạn đàm phán quyết định. Tuy nhiên, những bất đồng về nhiên liệu hóa thạch, tài chính khí hậu và chuyển dịch năng lượng vẫn chưa được tháo gỡ.
Hội nghị đang bước vào giai đoạn đàm phán quyết định
Vì vậy, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres kêu gọi các nước tăng cường hợp tác và hành động khẩn cấp. Ông thúc đẩy các quốc gia thiết lập một hiệp ước công lý khí hậu toàn cầu dựa trên 4 trụ cột ưu tiên bao gồm: chuyển dịch năng lượng, bảo vệ nhóm yếu thế, khơi thông tài chính và hợp tác quốc tế.
Trước hết, các kế hoạch quốc gia phải đẩy nhanh chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, bảo vệ người lao động và mở rộng năng lượng tái tạo. Đồng thời, các nước cần bảo vệ cộng đồng dễ bị tổn thương bằng hệ thống cảnh báo sớm và hỗ trợ sau thảm họa.
Các quốc gia thiết lập một hiệp ước công lý khí hậu toàn cầu dựa trên 4 trụ cột ưu tiên
Bên cạnh đó, nguồn tài chính khí hậu phải bảo đảm phù hợp với khả năng tiếp cận của các nước đang phát triển. Cuối cùng, các bên cần tăng cường hợp tác quốc tế, vượt qua rào cản thương mại cũng như bất đồng địa chính trị.
Châu Phi yêu cầu thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính khí hậu
Cũng tại Hội nghị COP31, các quốc gia châu Phi yêu cầu nhóm nước phát triển thực hiện đúng cam kết tài chính khí hậu. Khu vực này đòi hỏi ưu tiên viện trợ không hoàn lại thay vì các khoản vay làm gia tăng gánh nặng nợ.




Các quốc gia châu Phi yêu cầu nhóm nước phát triển thực hiện đúng cam kết tài chính khí hậu
Châu Phi dự kiến đề nghị tăng ít nhất gấp 3 lần tài chính dành cho thích ứng, lên khoảng 120 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035. Đồng thời, khu vực này nhấn mạnh mục tiêu huy động 300 tỷ USD mỗi năm được thống nhất tại Baku (Azerbaijan) chỉ là mức sàn. Các nước cần hướng tới mục tiêu 1.300 tỷ USD theo Lộ trình Baku-Belém.
Ngoài ra, châu Phi yêu cầu các nước phát triển bảo đảm khả năng tiếp cận nguồn vốn trực tiếp và minh bạch. Khu vực này cũng muốn gắn đầu tư khí hậu với công nghiệp hóa, phát triển lưới điện, chế biến sâu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Hiện tại, nhiều quốc gia xem biến đổi khí hậu là vấn đề an ninh quốc gia. Do đó, các nước đã chủ động triển khai nhiều chiến lược thích ứng đa dạng như chuyển đổi cây trồng, dự báo thiên tai và ứng dụng công nghệ.
Giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu
Trên những cánh đồng ở miền đông Afghanistan, cây ô-liu đang mang lại hy vọng cho người dân trước biến đổi khí hậu. Loại cây này giúp người dân địa phương có thêm việc làm và cải thiện kinh tế.
Cây ô-liu đang mang lại hy vọng cho người dân trước biến đổi khí hậu
Ông Sani Khan - Công nhân tại trang trại Orzala ở Saidan Arabi cho biết: “Nhiều người nhìn vào cây ô-liu với hy vọng lớn, vì khí hậu ở đây nóng và khan nước vào mùa hè. Loại cây này chịu hạn tốt và cũng là một lựa chọn tốt hơn so với cây thuốc phiện. Thu nhập mà nó tạo ra rất cao”.
Tại Thổ Nhĩ Kỳ vừa trải qua đợt hạn hán nghiêm trọng nhất trong hơn 50 năm qua cùng chi phí nhiên liệu tăng cao. Hệ quả là diện tích trồng bông tại đồng bằng Soke đã giảm khoảng 60% trong năm 2026. Không chờ đợi nguồn vốn hỗ trợ quốc tế, nhiều nông dân đã chủ động chuyển đổi cây trồng và cải tạo đất.
Ông Mehmet Kabak - Nông dân Thổ Nhĩ Kỳ chia sẻ: “Ba năm trước, hạn hán khiến chúng tôi thất thu vì thiếu nước tưới. Đến đầu năm 2026, lũ lụt lại cuốn trôi toàn bộ vụ lúa mì. Hiện nay, chúng tôi đã chuyển hướng sang trồng lúa mì và hoa hướng dương vì các loại cây này cần ít nước hơn”.



Nhiều nông dân đã chủ động chuyển đổi cây trồng và cải tạo đất
Trong khi đó, tại vùng ngoại ô thủ đô Lima (Peru), hơn 60 tình nguyện viên đã lắp đặt thiết bị đo mưa trên mái nhà. Họ gửi dữ liệu qua ứng dụng tin nhắn hai lần mỗi ngày để người dân chủ động ứng phó lũ bùn đá do mưa lớn.
Tại vùng ngoại ô thủ đô Lima (Peru), tình nguyện viên đã lắp đặt thiết bị đo mưa trên mái nhà
Về năng lượng, nhờ khoản tài trợ 700 triệu euro từ Liên minh châu Âu, Bulgaria đã tăng gấp đôi công suất pin lưu trữ trong năm qua. Hệ thống này giúp tích trữ điện mặt trời vào ban ngày và điện gió từ các nước láng giềng như Hy Lạp, Romania. Nhờ đó, nguồn điện được phát lên lưới vào giờ cao điểm, giúp giảm tải áp lực lưới điện trong các đợt nắng nóng.
Theo đó, các chuyên gia đánh giá công nghệ cao, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo đang trở thành công cụ đắc lực cho các dự án thích ứng biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với các chính phủ tại Hội nghị COP31 không chỉ là huy động nguồn tài chính thực chất cho các cộng đồng dễ tổn thương. Bên cạnh đó, các nước còn phải thiết lập những nguyên tắc quản trị để định hướng công nghệ mới phát triển theo hướng bền vững.














Email:
Mã xác nhận: