Liên kết nhà trường - doanh nghiệp: Rút ngắn khoảng cách từ lý thuyết đến thực tế

Phối hợp với doanh nghiệp đưa thực tiễn sản xuất vào giảng đường

Tại TP. Hồ Chí Minh, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua mối liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp đang được đẩy mạnh. Nhiều doanh nghiệp công nghệ hiện không chỉ dừng lại ở việc tuyển dụng. Họ đã chủ động “đặt hàng” và trực tiếp tham gia vào quá trình đào tạo cùng nhà trường. Việc này giúp sinh viên sớm tiếp cận thực tế sản xuất, đồng thời rút ngắn thời gian thích ứng sau khi tốt nghiệp.

Dù vẫn là sinh viên đại học, nhưng anh Nguyễn Vĩnh Thành (Sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) đã là nhân viên chính thức tại một doanh nghiệp về phát triển máy bay không người lái (UAV). Được làm việc với đam mê từ nhỏ trong lĩnh vực Robotics và hệ thống nhúng, Vĩnh Thành xác định đây là nghề nghiệp sẽ gắn bó lâu dài. Học song song với đi làm là cơ hội thực chiến quý giá đối với anh.

Anh Thành chia sẻ: "Mình chuyên về công nghệ thông tin nên làm hơi trái ngành trong lĩnh vực robotics. Vì vậy, khi làm việc tại Saolatek, mình được học hỏi rất nhiều. Đầu tiên là quy trình từ phát triển sản phẩm đến gặp gỡ khách hàng. Trường học thường sẽ thiếu mảng đó. Do đó, khi làm việc tại doanh nghiệp thì mình có thêm nhiều kinh nghiệm".

Thực tế cho thấy, việc cho sinh viên tiếp xúc với môi trường sản xuất từ năm thứ 3, năm thứ 4 mang lại hiệu quả rõ rệt cho cả người học lẫn doanh nghiệp. Như tại Marvell Việt Nam, hiện có đến 75% nhân sự đến từ các trường đại học thông qua mô hình phối hợp đào tạo, đặc biệt là ở bộ môn chuyên ngành vi mạch bán dẫn. Doanh nghiệp này cũng duy trì quỹ học bổng thường niên khoảng 30.000 USD để hỗ trợ các sinh viên xuất sắc.

Ông Lê Quang Đạm - Tổng Giám đốc Công ty Marvell Việt Nam nhận định: "Hợp tác của các doanh nghiệp và nhà trường trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là rất quan trọng. Trước mắt, đây là phương pháp cụ thể mà công ty Marvell Việt Nam đang hợp tác với các trường đại học, bao gồm: Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP. Hồ Chí Minh, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng. Sau này, chúng tôi cũng sẽ mở rộng mô hình hơn nữa. Chúng tôi sẽ đưa ra những chương trình giảng dạy đồng hành với các trường đại học. Công ty sẽ cử các bạn kỹ sư có kinh nghiệm về trường cùng giảng dạy với các thầy cô. Như vậy, chúng tôi có thể truyền đạt những kiến thức cụ thể, thực tiễn làm việc tại các doanh nghiệp và các dự án thực tế để cho các em học hỏi. Những trải nghiệm này sẽ đồng hành cùng với các kiến thức lý thuyết học ở trường". 

Cần cơ chế trợ lực từ Nhà nước và mô hình kết nối đa bên 

Tuy nhiên, nỗ lực từ phía nhà trường và doanh nghiệp vẫn cần những cơ chế hỗ trợ đồng bộ từ phía Nhà nước. Đặc biệt là đối với khối giáo dục nghề nghiệp, việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi là một bài toán khó nếu thiếu đi các chính sách trợ lực. Nguồn vốn này rất cần thiết để đầu tư phòng thí nghiệm công nghệ cao, hoặc mua các phần mềm mô phỏng bản quyền.

Tiến sĩ Trần Mạnh Thành - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bách khoa Bách Việt chia sẻ: "Nếu được đề xuất chính sách hỗ trợ từ thành phố, chúng tôi cũng xin nêu ba vấn đề. Vấn đề thứ nhất: Hỗ trợ có hiệu quả về việc đào tạo những nhân sự cốt lõi trong việc chuyển đổi số và công nghệ. Vấn đề thứ hai: Hỗ trợ những phần mềm về công nghệ giáo dục đào tạo mà thành phố đã có. Đặc biệt, Thành phố cần hỗ trợ các phần mềm miễn phí trong các hoạt động như hướng nghiệp, hoặc một số phần mềm mô phỏng có chi phí ở mức giá phù hợp. Vấn đề thứ ba: Chúng tôi đề xuất với thành phố có các cơ chế ưu đãi khi cho nhà trường vay vốn. Nguồn vốn này dùng để thực hiện các dự án trang bị công nghệ trong lĩnh vực đào tạo, ví dụ như xây dựng, chuyển giao công nghệ mô phỏng về VR hay AR". 

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Hùng - Giám đốc Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH), sự kết nối các bên này không chỉ là ba nhà mà là sự kết nối đa bên. Trong đó, Đại học đóng vai trò là trung tâm tri thức, sáng tạo tri thức. Chính quyền là nơi đưa ra chính sách và hoàn thiện chính sách để có môi trường tốt hơn. Doanh nghiệp là động lực kinh tế, là nơi thử nghiệm và thực hiện các chính sách, các sản phẩm tri thức trong thực tiễn. Cộng đồng là nơi kết nối tất cả các bên, bao gồm cả cộng đồng dân cư. "Sự tham gia của cộng đồng nhằm đảm bảo các giải pháp của doanh nghiệp, các chính sách của Nhà nước, các sáng tạo tri thức của đại học phải gắn với đời sống và gắn với con người. Hiện nay, để kết nối một cách truyền thống ba nhà thì phải lấy cái lõi trung tâm là con người và tự nhiên để kết nối ba nhà đó lại với nhau. Có như vậy, mô hình này mới tạo ra giải pháp đồng bộ", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Hùng chia sẻ. 

Cùng với đào tạo nhân lực trong nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu có chính sách đủ mạnh để thu hút, trọng dụng nhân tài, chuyên gia và trí thức người Việt Nam trong và ngoài nước. Hợp tác quốc tế phải chuyển trọng tâm từ thu hút vốn sang thu hút tri thức, công nghệ và chuyên gia. Mục tiêu này phải gắn liền với việc nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ trong nước.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9