Kỷ nguyên mới của nông nghiệp Việt: Khẳng định giá trị từ chất lượng và chuỗi liên kết bền vững

Sau hơn 40 năm đổi mới, từ một quốc gia thiếu lương thực, đến nay sản lượng lương thực, thực phẩm của Việt Nam không ngừng tăng cả về số lượng lẫn chất lượng. Không chỉ bảo đảm an ninh lương thực trong nước, nông nghiệp Việt Nam còn xuất khẩu lượng lớn nông sản ra thế giới, khẳng định vai trò và cam kết về an ninh lương thực khu vực và toàn cầu.

Ba năm trở lại đây, ngành nông nghiệp Việt Nam có bước chuyển mình mạnh mẽ khi chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế. Nhiều mặt hàng nông sản đã hiện diện tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ thế giới.

Thay vì tập trung vào phân khúc gạo phổ thông, ngành lúa gạo đã phát triển các dòng gạo chất lượng cao như ST25 - Từng nhiều lần được vinh danh là gạo ngon nhất thế giới vào các năm 2019, 2023 và 2025. Không chỉ duy trì vị trí nhóm đầu về sản lượng xuất khẩu, hạt gạo Việt còn từng bước định vị giá trị trên thị trường quốc tế.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), đánh giá cao sự năng động, cần cù của người nông dân cùng với sự hỗ trợ kịp thời từ cơ chế, chính sách. Theo ông, việc ưu tiên xuất khẩu, tháo gỡ các rào cản về thuế và thủ tục đã tạo điều kiện để ngành lúa gạo phát triển. Việt Nam cũng chủ động nghiên cứu, lai tạo giống mới có năng suất cao, phù hợp nhu cầu người tiêu dùng và xây dựng cơ chế xuất khẩu linh hoạt, qua đó hình thành thị trường riêng cho gạo Việt.

Tiến sĩ Trần Minh Hải - Chuyên gia kinh tế nông nghiệp, cho rằng các doanh nghiệp lúa gạo hiện đã chuyển hướng sang đầu tư sản phẩm chất lượng cao, tiếp cận những thị trường khó tính hơn. Đồng thời, doanh nghiệp tăng cường liên kết với hợp tác xã để xây dựng chuỗi sản xuất ứng dụng công nghệ, truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo niềm tin với khách hàng quốc tế.

Không chỉ lúa gạo, rau quả và thủy sản cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 lần lượt đạt 8,56 tỷ USD và 11,3 tỷ USD. Kết quả này đến từ sự chuyển đổi tư duy từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị, cùng với sự liên kết chặt chẽ giữa các bên trong chuỗi sản xuất.

Bà Tô Thị Tường Lan - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, nhận định Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm chế biến sản phẩm giá trị gia tăng cao. Một số mặt hàng mà các quốc gia khác khó sản xuất buộc phải nhập khẩu từ Việt Nam; cá tra cũng đã thâm nhập sâu vào chuỗi siêu thị quốc tế. Theo bà, đây là xu hướng cần tiếp tục phát huy trong thời gian tới.

Ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước đã tạo thành một khối thống nhất, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất.

Sự nhạy bén trong chiến lược kinh doanh cũng giúp nông sản Việt định vị thương hiệu trên thị trường quốc tế. Việt Nam hiện đã ký kết và thực thi 16 hiệp định thương mại tự do với nhiều đối tác lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc…

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết sau hơn 40 năm tái cơ cấu, ngành nông nghiệp đã hình thành hệ sinh thái đồng bộ từ vùng sản xuất, mã số vùng trồng, đóng gói đến chế biến sâu. Giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế nhằm nâng cao giá trị nông sản. Theo ông, trong kỷ nguyên mới, người nông dân đã chuyển đổi sản xuất theo tín hiệu thị trường, còn doanh nghiệp bắt nhịp xu thế toàn cầu để phát triển chuỗi ngành hàng theo hướng bền vững, tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9