Dữ liệu y tế ngày càng lớn, cần chuẩn hóa để khai thác thông minh

Dữ liệu lớn nhưng chưa đồng bộ

Thông tin được các chuyên gia nêu tại Hội nghị Khoa học Kinh tế Y tế lần thứ XI, Hội nghị Quốc tế Y học gia đình lần thứ IV và Hội nghị Tin học Y tế lần thứ VI, diễn ra tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh.

Tính đến tháng 2/2026, cả nước có 1.210 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử (EMR). Tuy nhiên, thách thức hiện nay không nằm ở việc thiếu dữ liệu mà là dữ liệu chưa đủ sạch, chưa được chuẩn hóa và chưa thực sự liên thông.

Một người bệnh có thể xuất hiện trên nhiều hệ thống với thông tin trùng lặp, chồng chéo nhưng chưa thể đối soát đầy đủ. Do đó, trước khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo, ngành y tế cần giải quyết bài toán tổ chức và chuẩn hóa dữ liệu.

Theo BS.CKII Nguyễn Thế Dũng - nguyên Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Y tế Việt Nam, dữ liệu chỉ có giá trị khi bảo đảm sạch, chính xác, kịp thời và an toàn. Bên cạnh đó, khoảng cách hạ tầng giữa các tuyến, nguy cơ mất an toàn dữ liệu và tình trạng thiếu nhân lực vừa hiểu y tế vừa có năng lực công nghệ cũng là những vấn đề cần được giải quyết.

Liên thông dữ liệu để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe

Đáng chú ý, việc phải nhập lại thông tin trên nhiều phần mềm có thể gây “kiệt sức số” cho nhân viên y tế. Khi dữ liệu được kết nối, ngành y tế có thể phân tích các mô hình nguy cơ bệnh tật và phát triển các ứng dụng AI.

TP. Hồ Chí Minh phấn đấu hoàn thành kho dữ liệu lớn về sức khỏe người dân vào cuối năm nay, kết nối dữ liệu khám chữa bệnh của các bệnh viện với hồ sơ sức khỏe điện tử.

Khi hoàn thiện, dữ liệu sẽ được cập nhật trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe của mỗi người, từ khám sức khỏe đến khi mắc bệnh và điều trị. Qua đó, ngành y tế có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng sức khỏe người dân, đồng thời hạn chế việc thực hiện lại những xét nghiệm đã có.

Cần nguồn nhân lực vừa hiểu y tế, vừa giỏi công nghệ

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực được xác định là một trong những yếu tố quan trọng để thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong y tế.

PGS.TS Nguyễn Lưu Thùy Ngân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, cho biết công nghệ thông tin trong y tế đang trở thành lĩnh vực có nhu cầu nhân lực ngày càng lớn. Nhà trường hướng đến đào tạo nền tảng vững về công nghệ thông tin, đồng thời phối hợp với các trường thuộc lĩnh vực sức khỏe để sinh viên có thêm kiến thức về khoa học sức khỏe.

Đồng thời, UIT hợp tác với doanh nghiệp và bệnh viện, tạo điều kiện để sinh viên thực tập trong môi trường ứng dụng công nghệ thông tin cho y tế, qua đó nâng cao khả năng làm việc thực tế.

Tại hội nghị, các chuyên gia cũng nhấn mạnh A.I. không nên chỉ tập trung ở các bệnh viện lớn. Các khu vực vùng sâu, vùng xa cũng cần có khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ này, qua đó mở rộng hiệu quả ứng dụng A.I. trong chăm sóc sức khỏe.