Trung Quốc gây bất ngờ với siêu máy tính nhanh nhất thế giới

Theo trang cgtn.com ngày 24/6, đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017 có một máy tính của Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng vốn đôi khi được xem là thước đo năng lực công nghệ của một quốc gia.

Máy tính LineShine tại Thâm Quyến đã thay thế siêu máy tính El Capitan của Mỹ ở vị trí số một trong bảng xếp hạng Top500 được công bố ngày 23/6. Đây là lần đầu tiên LineShine xuất hiện trong danh sách này.

LineShine của Trung Quốc khác với các máy tính hiệu năng cao khác ở chỗ hệ thống vận hành hoàn toàn bằng các bộ xử lý máy tính thông thường (CPU) thay vì các bộ xử lý đồ họa (GPU) thường được sử dụng cho trí tuệ nhân tạo (AI). Theo bảng xếp hạng, hệ thống này cần khoảng 42,2 megawatt điện để vận hành.

Các siêu máy tính, nhanh hơn hơn 1.000 lần so với máy tính thông thường, có thể được sử dụng để tìm kiếm đột phá y học, mô hình hóa các hệ thống khí hậu, mô phỏng các vụ nổ hạt nhân, dự đoán hành vi con người và thực hiện các thử nghiệm vũ khí trong môi trường ảo.

Các nhà khoa học tham gia dự án Top500 cho biết LineShine tại Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia Trung Quốc đạt hiệu năng 2,198 exaflop, nghĩa là có thể thực hiện hơn 2 tỷ tỷ phép tính mỗi giây.

El Capitan, đặt tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore của chính phủ Mỹ ở California, hiện đứng thứ hai, xếp trên hai siêu máy tính khác của Mỹ tại các phòng thí nghiệm quốc gia ở Tennessee và Illinois.

Tụt xuống vị trí thứ năm là siêu máy tính Jupiter của Đức. Năm hệ thống này là những siêu máy tính duy nhất trên thế giới đã được xác nhận công khai.

Các quốc gia khác có máy tính nằm trong top 10 gồm Italy, Thụy Sĩ và Nhật Bản.

Anh có 11 hệ thống trong danh sách 500 siêu máy tính hàng đầu. Isambard-AI của Đại học Bristol là hệ thống có thứ hạng cao nhất trong nhóm này, đứng thứ 11, giảm hai bậc so với bảng xếp hạng trước. Isambard-AI được trang bị 5.400 siêu chip của Nvidia và được đặt bên trong một lồng kim loại màu đen có dây thép gai trên đỉnh.

Setonix của Tây Australia đứng thứ 86, là hệ thống có hiệu năng tốt nhất trong số bốn siêu máy tính đặt tại Australia.

Năm 2025, Liên minh châu Âu (EU) công bố kế hoạch trị giá 20 tỷ euro nhằm xây dựng các cơ sở được trang bị siêu máy tính quy mô lớn để phát triển thế hệ mô hình AI tiếp theo, trong bối cảnh châu Âu tìm cách bắt kịp các nước dẫn đầu là Mỹ và Trung Quốc.

Các “siêu nhà máy” AI sẽ hướng tới những đổi mới mang tính đột phá trong các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, công nghệ sinh học, công nghiệp, robot và khám phá khoa học.

Theo tài liệu chiến lược của EU, các nhà máy AI có hiệu năng cao nhất hiện nay được trang bị tới 25.000 bộ xử lý AI tiên tiến, trong khi một “siêu nhà máy” sẽ có hơn 100.000 bộ xử lý AI.

Một quan chức EU cho rằng các cơ sở tiêu thụ nhiều điện năng này, vốn có thể cần lượng nước khổng lồ để làm mát, nên vận hành bằng nguồn năng lượng xanh càng nhiều càng tốt, đồng thời có kế hoạch tái sử dụng nước sau khi dùng.

Các nhà vận động lo ngại rằng những trung tâm dữ liệu tiêu thụ nhiều điện năng có thể làm suy giảm các mục tiêu khí hậu của châu Âu.