Trẻ em luôn là đối tượng cần được ưu tiên bảo vệ, chăm sóc và tạo điều kiện phát triển toàn diện. Không chỉ bằng những chính sách hay chương trình hỗ trợ mang tính ngắn hạn, việc xây dựng môi trường sống an toàn, nhân văn và bền vững cho trẻ em đang được TP. Hồ Chí Minh triển khai thông qua nhiều mô hình cụ thể, xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng địa phương và từng nhóm trẻ em.

Hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, nhiều hoạt động chăm lo, bảo vệ và thúc đẩy quyền trẻ em đã được triển khai rộng khắp trên địa bàn thành phố. Đằng sau những phần quà hay sự hỗ trợ vật chất là những mô hình mang tính lâu dài, góp phần tạo dựng điểm tựa cho trẻ em, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn.

Tại phường Phú Lợi, mô hình “Khu nhà trọ an toàn - thân thiện cho phụ nữ và trẻ em” đang mang lại nhiều giá trị thiết thực cho các gia đình lao động nhập cư.

Từ An Giang lên TP. Hồ Chí Minh làm việc và sinh sống, gia đình anh Phạm Văn Tính từng gặp không ít khó khăn khi chuẩn bị hồ sơ cho các con bước vào năm học mới. Thông qua mô hình này, cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ phường đã trực tiếp đến khu nhà trọ để hướng dẫn, tư vấn thủ tục cần thiết, giúp gia đình hoàn tất hồ sơ nhập học cho các em.

Không dừng lại ở việc hỗ trợ thủ tục hành chính, mô hình còn hướng đến xây dựng môi trường sống an toàn cho phụ nữ và trẻ em thông qua các hoạt động tuyên truyền phòng, chống xâm hại trẻ em, phòng, chống bạo lực gia đình và trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân.

Đối với nhiều gia đình lao động nhập cư, một nơi ở an toàn không chỉ là chỗ che mưa nắng mà còn là nơi con em họ được học tập, vui chơi và trưởng thành trong sự quan tâm của cộng đồng. Từ những việc làm thiết thực tại các khu nhà trọ, mô hình đang góp phần tạo thêm điểm tựa cho trẻ em lao động nhập cư, để không em nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình trưởng thành.

Ở khu vực phía Đông TP. Hồ Chí Minh, công tác chăm lo và bảo vệ trẻ em được triển khai gắn với điều kiện thực tế của địa phương. Là địa bàn ven biển với nhiều ao, hồ, sông, suối, nguy cơ đuối nước ở trẻ em luôn hiện hữu. Vì vậy, ngay từ đầu hè, nhiều lớp dạy bơi miễn phí và trang bị kỹ năng sinh tồn dưới nước đã được tổ chức tại các xã, phường.

Tại xã Xuyên Mộc, từ năm 2022, môn bơi lội đã được đưa vào chương trình giáo dục thể chất ở các trường tiểu học và trung học cơ sở. Chỉ tính riêng từ đầu năm 2026 đến nay, đã có 360 học sinh từ 6 - 16 tuổi được học bơi miễn phí. Nhờ đó, số vụ tai nạn đuối nước giảm đáng kể, chỉ ghi nhận duy nhất một trường hợp.

Với hơn 268.000 trẻ em, công tác chăm lo cho trẻ, nhất là trẻ có hoàn cảnh khó khăn phát triển toàn diện được chính quyền khu vực phía đông thành phố triển khai bền bỉ, xuyên suốt với sự vào cuộc của toàn xã hội. Nhiều mô hình hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn cũng được duy trì hiệu quả như “Mẹ đỡ đầu”, “Vì đàn em thân yêu” hay các lớp học miễn phí do cá nhân và tổ chức xã hội thực hiện.

Tiêu biểu là lớp tiếng Anh miễn phí do cô Phạm Thị Phương Mai, một giáo viên nghỉ hưu tại phường Bà Rịa đã duy trì suốt 4 năm qua. Mỗi dịp hè, lớp học trở thành không gian bổ ích dành cho khoảng 50 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vừa hỗ trợ học tập vừa tạo sân chơi lành mạnh cho các em.

Những hoạt động tưởng chừng giản dị ấy đang góp phần bồi đắp tri thức, kỹ năng sống và sự tự tin cho trẻ em ngay từ cộng đồng dân cư. Chăm lo cho trẻ em không phải là câu chuyện ngày một ngày hai, mà là một hành trình dài cần sự kiên trì và bền bỉ. Khi cả cộng đồng cùng chung tay, những "mầm xanh" ấy chắc chắn sẽ vươn mình mạnh mẽ, trở thành những hàng cây vững chãi cho đất nước trong tương lai.

Tại Khoa Ung bướu - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 2, một lớp học đặc biệt vẫn đều đặn sáng đèn mỗi tuần. Ở đó, học sinh là những bệnh nhi đang điều trị ung thư. Trên tay nhiều em vẫn còn dây truyền, kim luồn nhưng ánh mắt luôn ánh lên niềm vui khi được học tập, vui chơi và gặp gỡ bạn bè.

“Lớp học vui vẻ” do Câu lạc bộ Nét chữ xinh duy trì từ năm 2017, hiện tổ chức ba buổi mỗi tuần với nhiều hoạt động phù hợp cho trẻ từ 3 đến 15 tuổi. Các em nhỏ được làm quen với màu sắc, hình khối, trong khi các em lớn hơn được học chữ, học số và tham gia các hoạt động sáng tạo.

Đối với những bệnh nhi phải gắn bó dài ngày với bệnh viện, lớp học không chỉ giúp duy trì việc học mà còn trở thành nơi xoa dịu áp lực tinh thần, mang lại tiếng cười và động lực trong hành trình điều trị.

Từ những bức tranh đầy màu sắc đến những lời hứa sẽ cố gắng chiến thắng bệnh tật, mỗi buổi học đều là minh chứng cho nghị lực sống mạnh mẽ của các em nhỏ. Sau gần một thập kỷ hoạt động, lớp học đã trở thành cầu nối yêu thương, tiếp thêm niềm tin và hy vọng cho hàng trăm bệnh nhi cùng gia đình.

Không chỉ chăm lo cho trẻ em trong cộng đồng, TP. Hồ Chí Minh còn dành nhiều nguồn lực hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em Tam Bình, hàng trăm trẻ em khuyết tật và trẻ bị bỏ rơi đang được chăm sóc, nuôi dưỡng và tạo điều kiện phát triển.

Từ mái ấm này, nhiều câu chuyện vượt khó đã trở thành nguồn cảm hứng tích cực. Tiêu biểu là em Lương Hoàng Thông, người vừa giành hai huy chương bạc tại Giải vô địch quốc gia các môn điền kinh, cử tạ người khuyết tật năm 2026 ở hạng cân 49kg với thành tích nâng mức tạ 101kg. Mục tiêu tiếp theo của em là hướng tới giải đấu lớn hơn ASIAN Para Games 2026 tại Nhật Bản.

Cùng với đó là câu chuyện của Trần Tân Tiến, một thanh niên khuyết tật vận động vừa tốt nghiệp ngành Thiết kế đồ họa và nhận được lời mời làm việc từ một công ty nước ngoài.

Những tấm huy chương, tấm bằng tốt nghiệp hay cơ hội nghề nghiệp không chỉ là thành quả của nỗ lực cá nhân mà còn phản ánh hiệu quả của quá trình đồng hành, hỗ trợ từ các tổ chức, nhà hảo tâm và cộng đồng xã hội.

Tại Trung tâm Bảo trợ Trẻ em Tam Bình hiện có 298 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đang được chăm sóc, nuôi dưỡng. Những kết quả tích cực từ các em là minh chứng cho thấy tình yêu thương và sự quan tâm đúng cách có thể giúp trẻ em vượt qua nghịch cảnh, vươn tới tương lai.

Chăm lo và bảo vệ trẻ em chưa bao giờ là nhiệm vụ của riêng một tổ chức hay một ngành, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Bảo vệ trẻ em một hành trình không có điểm dừng, nơi mỗi chúng ta đều là một mắt xích quan trọng, cùng chung một tinh thần: "Lắng nghe trẻ em bằng trái tim, bảo vệ trẻ em bằng hành động", từ đó các em sẽ có thêm cơ hội phát triển toàn diện và tự tin bước vào tương lai.

Mỗi sự quan tâm, mỗi hành động thiết thực hôm nay chính là nền tảng để những “mầm xanh” tiếp tục lớn lên khỏe mạnh, trở thành những công dân có ích cho xã hội. Bảo vệ trẻ em là hành trình không có điểm dừng, nơi mỗi người đều có thể góp phần bằng trách nhiệm, sự sẻ chia và những hành động thiết thực nhất.