Tiếng vọng từ Việt Nam thời thuộc địa

Cuốn sách Việt Nam: Tiếng vọng từ quá khứ vừa được Omega Plus Book phát hành. Đây là một hợp tuyển phong phú gồm các văn bản lịch sử, khảo cứu, ký sự và tiểu luận về Việt Nam trong thời kỳ thuộc địa.

Ngay từ bài viết đầu Lược ghi của một lữ khách , tác giả Eugène Brieux đã thẳng thắn phê phán sự ngạo mạn của nền văn minh Pháp, đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với vẻ tao nhã, lễ độ và đạo lý xã hội cổ truyền của người An Nam.

“Người An Nam sở hữu một nền văn minh lâu đời hơn của ta và hoàn hảo hơn ở một vài khía cạnh. Trước khi chúng ta thâu tóm xứ ấy thì người An Nam không hề biết đến tệ nạn, tửu sắc và nghèo đói. Người trong một nhà hoặc một làng xã đoàn kết tương trợ nhau đến độ không ai phải chịu nghèo đói. Giấc mơ của các nhà xã hội chủ nghĩa ở nước ta đã được họ hiện thực hóa từ lâu.

Có những giai đoạn, đất ruộng của làng được đem chia cho toàn bộ dân chúng. Về văn minh vật chất là như thế. Còn về tinh thần, họ hết lòng theo đuổi một tín ngưỡng đủ sức an ủi và bảo đảm cho họ bình an lẫn hy vọng" - trích bài viết Lược ghi của một lữ khách của học giả Brieux, Viện sĩ Hàn lâm Pháp.

Đây cũng là một trong những góc nhìn rất mới của tác giả người Pháp khi viết về văn minh vật chất và văn hóa tinh thần của người Việt Nam trong thời kỳ thuộc địa. Nhiều sách từ tư liệu Pháp ngữ trước đó thiên về ghi chép địa chính, du ký, ghi nhận cuộc sống sinh hoạt, lễ hội văn hóa và ứng xử của người Việt trong những năm cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.

Tiếp nối là các khảo cứu chuyên sâu của Léopold Cadière, Paul Pelliot và Phạm Quỳnh về di sản sử học, tín ngưỡng và văn hóa Việt Nam lúc bấy giờ. Một số bài viết đáng lưu ý trong sách: Từ Thị Nại đến Bla Eugène Navelle, Khám phá Viễn Đông, Tín ngưỡng và cổ ngạn ở thung lũng Nguồn Sơn, Những tập quán và tinh thần của một dân tộc, Tục thờ cúng tổ tiên ở An Nam, Phong vị ngày Tết...

Nguồn: Phụ nữ