Xu hướng du lịch hiện nay đang mở rộng từ việc tham quan các điểm đến sang trải nghiệm đời sống, văn hóa và những giá trị đặc trưng của địa phương. Đây cũng là cơ hội để TP. Hồ Chí Minh khai thác lợi thế về văn hóa nhằm hình thành thêm những sản phẩm du lịch mới.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đức Trí - Trưởng khoa Du lịch, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, văn hóa đang trở thành một lĩnh vực được nhiều doanh nghiệp du lịch quan tâm đầu tư. Thành phố có sẵn nguồn tài nguyên, trong khi doanh nghiệp ngày càng sáng tạo hơn trong việc chuyển hóa các giá trị văn hóa thành sản phẩm phục vụ du khách.

Từ cách tiếp cận này, những giá trị của đời sống đương đại, từ cách con người sinh hoạt, phát triển kinh tế, giáo dục đến nhiều hoạt động xã hội khác, cũng có thể trở thành nguồn tài nguyên để xây dựng sản phẩm du lịch.

Điều này mở ra hướng tiếp cận mới cho du lịch TP. Hồ Chí Minh. Thay vì chỉ đưa du khách đến nhìn và nghe giới thiệu về một địa điểm, sản phẩm cần tạo điều kiện để họ trực tiếp trải nghiệm, tương tác và cảm nhận văn hóa trong không gian sống thực tế.

Có tài nguyên văn hóa là một lợi thế, nhưng để biến lợi thế đó thành nguồn thu đòi hỏi cách tiếp cận bài bản về sản phẩm và thị trường.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Trí cho rằng: “Một ngành du lịch khó phát triển nếu thiếu những sản phẩm đủ độc đáo. Trong đó, văn hóa có lợi thế đặc biệt bởi đây là giá trị khó sao chép giữa các điểm đến”.

TP. Hồ Chí Minh có thể khai thác nhiều chất liệu khác nhau, từ ẩm thực, lễ hội, nghệ thuật đến văn hóa và lịch sử. Tuy nhiên, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở bản thân sản phẩm mà còn ở cách kể chuyện, cách thiết kế trải nghiệm và xác định đúng nhóm khách hàng mục tiêu.

Việc tích hợp các sự kiện, lễ hội và hoạt động nghệ thuật vào sản phẩm du lịch cũng được xem là một hướng có nhiều dư địa. Những chương trình biểu diễn, concert hay lễ hội không chỉ tạo sức hút trong thời gian diễn ra sự kiện mà còn có thể kéo theo các hoạt động lưu trú, ăn uống, mua sắm và tham quan.

Trường hợp Singapore khai thác hiệu ứng kinh tế từ một chương trình biểu diễn của nghệ sĩ Taylor Swift cho thấy một sự kiện có thể mở ra nhiều hoạt động kinh tế liên quan. Điều quan trọng nằm ở khả năng “đóng gói” sự kiện và khai thác các giá trị kinh tế phát sinh xung quanh sự kiện, thay vì chỉ nhìn nhận đây là một chương trình biểu diễn đơn lẻ.

Với cơ chế phù hợp và điều kiện thuận lợi, các doanh nghiệp phát huy năng lực sáng tạo, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và sự kiện tại TP. Hồ Chí Minh trở thành những sản phẩm bổ trợ cho du lịch, góp phần mở rộng chuỗi giá trị của ngành.

Bên cạnh các sản phẩm văn hóa đương đại, hệ thống di sản vật thể và phi vật thể là nguồn tài nguyên quan trọng của du lịch TP. Hồ Chí Minh. Tại những khu vực có bề dày lịch sử và văn hóa, các công trình kiến trúc, nghề truyền thống, ẩm thực và không khí lễ hội tạo nên những trải nghiệm đặc trưng.

Tại Chợ Lớn, du khách có thể khám phá văn hóa người Hoa qua những hội quán, đình, miếu mang dấu ấn kiến trúc đặc trưng, các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội Nguyên tiêu, Lân Sư Rồng và không gian phố lồng đèn mỗi dịp Trung thu.

Tuy nhiên, để di sản thực sự phát huy giá trị du lịch, cần có đội ngũ có khả năng diễn giải di sản thành những câu chuyện, giúp du khách hiểu và đắm mình vào không gian văn hóa thay vì chỉ nghe giới thiệu về địa điểm.

Việc khai thác di sản cần được thực hiện có chọn lọc, bảo đảm tính chân thực nhưng đồng thời đổi mới cách tiếp cận. Một công trình kiến trúc, một món ăn truyền thống hay một nghề thủ công có thể được kể từ nhiều góc độ khác nhau, qua đó giúp du khách nhận diện chiều sâu văn hóa thay vì chỉ dừng lại ở việc “đến và nhìn”.

Xu thế du lịch bền vững đã và đang làm thay đổi cách khách du lịch tiếp cận và trải nghiệm dịch vụ. Đây là cơ sở để ngành Du lịch TP. Hồ Chí Minh và các đơn vị lữ hành phát triển thêm những sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa, con người và hệ thống di sản của thành phố, đáp ứng nhu cầu đa dạng như du lịch cá nhân, du lịch gia đình và du lịch theo đoàn, hội nghị.

Việc phát triển linh hoạt, phù hợp với xu hướng các sản phẩm du lịch văn hóa, nghệ thuật và di sản cũng góp phần quảng bá hình ảnh TP. Hồ Chí Minh, nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch thành phố trong khu vực và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9