Trong 5 tháng đầu năm 2026, hoạt động thương mại và đầu tư của Việt Nam tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng là áp lực ngày càng lớn lên tỷ giá USD/VND khi nhập khẩu tăng mạnh, nhu cầu ngoại tệ gia tăng và môi trường kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều bất ổn. Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra là Việt Nam còn bao nhiêu dư địa để giữ ổn định tỷ giá mà vẫn bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế?

Trong 5 tháng đầu năm nay, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt hơn 445 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng gần 20%, nhưng nhập khẩu lại tăng trên 30%, khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu gần 14 tỷ USD.

Điều đáng chú ý là hơn 94% kim ngạch nhập khẩu là máy móc, nguyên vật liệu và linh kiện phục vụ sản xuất. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang tăng tốc chuẩn bị cho các đơn hàng mới và kỳ vọng tăng trưởng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, nhu cầu ngoại tệ phục vụ nhập khẩu cũng tăng mạnh. Trong khi đó, thương mại toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều biến động từ giá năng lượng, căng thẳng địa chính trị cho đến xu hướng điều chỉnh chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn.

Tỷ giá vì thế không chỉ phản ánh cung cầu ngoại tệ trong nước mà còn chịu tác động trực tiếp từ những biến động của kinh tế toàn cầu.

Áp lực tỷ giá gia tăng trong khi yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng vẫn rất lớn đang đặt cơ quan điều hành trước những lựa chọn không dễ dàng.

Một mặt, nền kinh tế cần duy trì mặt bằng lãi suất phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao.

Mặt khác, nếu tỷ giá biến động quá mạnh, chi phí nhập khẩu có thể gia tăng, kéo theo áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường tài chính.

Đây cũng chính là bài toán mà các nhà kinh tế gọi là “bộ ba bất khả thi” – rất khó để đồng thời duy trì ổn định tỷ giá, kiểm soát lãi suất và bảo đảm dòng vốn vận động tự do.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, việc tìm kiếm điểm cân bằng giữa tăng trưởng, lạm phát và ổn định tỷ giá đang trở thành thách thức lớn nhất đối với chính sách tiền tệ hiện nay.

Dù áp lực hiện hữu, nền kinh tế vẫn đang có những bộ đệm quan trọng giúp giảm sức ép lên thị trường ngoại hối.

Trong 5 tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký đạt gần 25 tỷ USD, tăng gần 35% so với cùng kỳ. Vốn giải ngân đạt gần 10 tỷ USD, tiếp tục duy trì xu hướng tích cực.

Đây là nguồn cung ngoại tệ quan trọng giúp hỗ trợ sự ổn định của thị trường và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Các chuyên gia cho rằng từ nay đến cuối năm, tỷ giá USD/VND có thể tiếp tục chịu áp lực từ xu hướng chính sách tiền tệ của Mỹ và các nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, khả năng điều hành linh hoạt của cơ quan quản lý cùng nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định vẫn là những yếu tố hỗ trợ quan trọng.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng được đặt ở mức cao, việc sử dụng linh hoạt các công cụ chính sách sẽ đóng vai trò quyết định trong việc duy trì cân bằng giữa ổn định kinh tế vĩ mô và động lực phát triển.

Tỷ giá luôn là một trong những biến số nhạy cảm nhất của nền kinh tế. Nhưng đằng sau những biến động của tỷ giá là bài toán lớn hơn về tăng trưởng, lạm phát, đầu tư và sức chống chịu của nền kinh tế trước những thay đổi từ bên ngoài.

Áp lực có thể vẫn còn hiện hữu trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, với các bộ đệm từ thương mại, đầu tư và khả năng điều hành chính sách, Việt Nam vẫn đang sở hữu những điều kiện quan trọng để duy trì sự ổn định cần thiết.

Vấn đề không chỉ là kiểm soát tỷ giá ở một thời điểm, mà là giữ được thế cân bằng giữa ổn định và tăng trưởng trong một thế giới ngày càng nhiều biến động

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9