Tháo gỡ "điểm nghẽn" hạ tầng để nâng cao sức cạnh tranh của hàng Việt trên thế giới

Theo báo cáo từ Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam, chi phí logistics của nước ta hiện tương đương khoảng 16 - 17% GDP, cao hơn đáng kể so với mức bình quân toàn cầu là 11%. Trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà phục hồi và các doanh nghiệp nỗ lực tăng tốc sản xuất để đưa hàng hóa ra thế giới, chi phí lưu thông quá lớn đang trở thành rào cản trực tiếp làm suy giảm năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

Trước thực tế này, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng TP. Hồ Chí Minh sẽ vận dụng linh hoạt các cơ chế vượt trội từ Luật Phát triển Đô thị để huy động tối đa nguồn lực, tạo bước đột phá về hạ tầng giao thông và kéo giảm gánh nặng logistics.

Đối với một đơn vị sản xuất xuất khẩu, chuỗi logistics không chỉ gói gọn ở cước vận tải biển quốc tế. Hàng hóa từ nhà máy trước khi đến tay người tiêu dùng nước ngoài phải trải qua một hành trình dài gồm vận chuyển nội địa, lưu kho, thông quan, bốc dỡ tại cảng cùng hàng loạt phụ phí phát sinh. Mỗi công đoạn bị kéo dài do kẹt xe hay thủ tục rườm rà đều trực tiếp bào mòn phần lợi nhuận vốn đã rất mỏng của doanh nghiệp.

Gánh nặng từ điểm nghẽn đường bộ

Là thủ phủ sản xuất công nghiệp trọng yếu ở khu vực phía Bắc thành phố, nơi đây quy tụ hàng ngàn nhà máy lớn nhỏ với mật độ lưu thông hàng ngàn lượt container mỗi ngày hướng về các cụm cảng nước sâu. Tuy nhiên, việc vận chuyển hàng hóa hiện nay gần như phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống đường bộ.

Các trục giao thông huyết mạch như Quốc lộ 13, đường ĐT 743, hay tuyến Mỹ Phước - Tân Vạn thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải và ùn tắc nghiêm trọng, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm. Thời gian xe nằm chờ trên đường kéo dài không chỉ làm đội chi phí nhiên liệu, tăng hao mòn phương tiện mà còn tiềm ẩn rủi ro trễ hạn giao hàng theo hợp đồng quốc tế.

Chiến lược vận tải đa phương thức

Để giải phóng áp lực cho mạng lưới đường bộ, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị chính quyền cần đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án giao thông liên vùng mang tính chiến lược, tiêu biểu như đường Vành đai 3, Vành đai 4 và tuyến cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Chơn Thành.

Song song đó, việc chuyển dịch phương thức vận tải sang đường thủy nội địa và đường sắt đang được xem là lối thoát dài hạn cho bài toán chi phí.

Các giải pháp hạ tầng trọng tâm được doanh nghiệp kỳ vọng

Các doanh nghiệp kiến nghị Thành phố đẩy nhanh tiến độ các dự án Vành đai 3, Vành Đai 4, cao tốc TP.HCM - Chơn Thành; Khai thác chuỗi cảng đường thủy nội địa ở khu vực gồm Cảng Thạnh Phước, cảng An Sơn, Cảng An Tây. Đặc biệt, doanh nghiệp rất kỳ vọng dự án đường sắt nhanh Chơn Thành - Bàu Bàng - An Bình - Cái Mép sớm thực hiện để tạo lợi thế trong vận tải, giảm được chi phí logistics.

Cơ chế thể chế mở đường phát triển

Rào cản lớn nhất đối với việc hoàn thiện hạ tầng giao thông liên kết vùng từ trước đến nay vẫn nằm ở bài toán bố trí vốn và cơ chế huy động nguồn lực xã hội. Do đó, việc triển khai hiệu quả Luật Phát triển Đô thị với những phân cấp, phân quyền mạnh mẽ được đánh giá là chìa khóa mở đường.

Khi các nút thắt về thể chế được tháo gỡ, Thành phố sẽ chủ động hơn trong việc áp dụng các mô hình đầu tư linh hoạt, thu hút nguồn vốn tư nhân tham gia phát triển hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ hậu cần logistics.

Sự đồng bộ giữa hạ tầng giao thông đường bộ, luồng tuyến đường thủy và tuyến đường sắt công nghiệp sẽ tạo nên một hệ sinh thái logistics hiện đại, khép kín. Đây chính là trợ lực bền vững nhất giúp doanh nghiệp an tâm mở rộng quy mô sản xuất, gia tăng biên độ lợi nhuận, từ đó tiếp tục đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9