Thanh âm Việt Nam: Người dân góp giai điệu từ tình yêu cuộc sống

Từ tiếng lao động, âm thanh phố phường đến những giai điệu gắn với phong tục vùng miền, mỗi thanh âm đều có thể trở thành chất liệu sáng tạo âm nhạc. Đây là định hướng của chương trình "Thanh âm Việt Nam - Giai điệu cuộc sống" năm 2026, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động tại Hà Nội ngày 12/10.

Thanh âm Việt Nam khuyến khích người dân sáng tạo âm nhạc

Với thông điệp "Mỗi người một giai điệu. Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam", chương trình hướng đến việc khơi dậy khả năng sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng, đồng thời hình thành nguồn tư liệu phản ánh đời sống văn hóa Việt Nam đương đại.

Theo đó, người dân không chỉ là đối tượng thưởng thức mà còn được khuyến khích trở thành chủ thể sáng tạo, ghi lại và chia sẻ những âm thanh quen thuộc trong cuộc sống.

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh vai trò của người dân trong việc hình thành nguồn dữ liệu âm thanh phục vụ phát triển văn hóa.

Từ âm thanh lao động đến giai điệu mang bản sắc vùng miền

Chất liệu được chương trình hướng đến không giới hạn ở những tác phẩm âm nhạc hoàn chỉnh mà còn xuất phát từ âm thanh trong sinh hoạt thường nhật, lao động sản xuất, đường phố và các phong tục truyền thống.

Chẳng hạn, tiếng mua bán trên sông, âm thanh của các hoạt động lao động hay tiếng nhạc cụ dân tộc đều có thể gợi mở những ý tưởng sáng tạo mang dấu ấn địa phương.

Qua đó, những thanh âm vốn gắn với sinh hoạt của từng cộng đồng có thêm cơ hội được ghi nhận, lưu giữ và giới thiệu đến công chúng trong các sản phẩm âm nhạc mới.

Xây dựng kho dữ liệu số về âm thanh Việt Nam đương đại

Một trong những mục tiêu quan trọng của chương trình là hình thành kho dữ liệu số về âm thanh Việt Nam đương đại. Nguồn tư liệu này được kỳ vọng hỗ trợ việc lưu giữ các giá trị văn hóa và cung cấp chất liệu cho hoạt động sáng tạo.

Bên cạnh đó, chương trình mở ra hướng khai thác âm thanh Việt Nam trong các sản phẩm truyền thông và nội dung số, đặc biệt ở lĩnh vực văn hóa, du lịch.

Thanh âm Việt Nam tạo thêm chất liệu cho nhà sáng tạo nội dung số

Chia sẻ tại lễ phát động, chị Trương Thùy Linh - một nhà sáng tạo nội dung số, đánh giá nguồn tư liệu âm thanh trong nước có thể giúp người làm nội dung chủ động hơn khi lựa chọn nhạc nền cho sản phẩm. Chị chia sẻ: "Chúng ta có thể lấy từ chất liệu rất Việt Nam, của những người nghệ sĩ, nhà sáng tạo âm nhạc Việt Nam đưa vào những sản phẩm của mình".

Đặc biệt, việc khai thác những giai điệu mang dấu ấn văn hóa Việt có thể giúp sản phẩm truyền thông thể hiện rõ hơn bản sắc địa phương, thay vì chỉ phụ thuộc vào nguồn nhạc nền từ nước ngoài.

Tuy nhiên, việc hình thành kho dữ liệu không đồng nghĩa toàn bộ âm thanh đóng góp đều được tự do sử dụng. Phóng sự chưa nêu cụ thể các điều kiện khai thác, chia sẻ hay quyền tác giả đối với những sản phẩm được đưa vào hệ thống.

Thanh âm Việt Nam 2026 kéo dài đến ngày 30/11

Theo kế hoạch, chương trình diễn ra đến hết ngày 30/11/2026; lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến được tổ chức trong tháng 12/2026.

Trong thời gian triển khai, chương trình khuyến khích cộng đồng ghi lại, sáng tạo và chia sẻ những giai điệu bắt nguồn từ trải nghiệm cá nhân, sinh hoạt thường ngày cũng như các giá trị văn hóa truyền thống.

Đồng thời, việc kết nối người dân với các nghệ sĩ và nhà sáng tạo nội dung được kỳ vọng góp phần đưa những âm thanh mang bản sắc Việt vào nhiều hình thức thể hiện mới.

Vì vậy, giá trị chương trình không chỉ nằm ở những sản phẩm được giới thiệu, mà còn ở khả năng lưu giữ các thanh âm của đời sống và tạo nguồn tư liệu phục vụ hoạt động sáng tạo văn hóa trong tương lai.