Rủi ro từ việc lạm dụng bổ sung protein

Trong bối cảnh các sản phẩm giàu protein ngày càng phổ biến trên thị trường, từ sữa chua, thanh dinh dưỡng đến bột protein, nhiều người tiêu dùng đang quan tâm hơn đến lượng protein nạp vào cơ thể hằng ngày. Tuy nhiên, theo bà Limor Tal Pony, Trưởng bộ phận dinh dưỡng của Quỹ Bảo hiểm Y tế Maccabi của Israel, protein không chỉ liên quan đến việc phát triển cơ bắp mà còn tham gia vào quá trình hình thành và duy trì các mô trong cơ thể, hỗ trợ hệ miễn dịch và tham gia sản xuất các enzyme cần thiết cho hoạt động sống.

Theo các chuyên gia Israel, khuyến nghị truyền thống về nhu cầu protein là khoảng 0,8 gram cho mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Tuy nhiên, nhiều hướng dẫn dinh dưỡng mới hiện đề xuất mức 1,2-1,6 gram/kg đối với người trưởng thành nhằm hỗ trợ duy trì khối cơ và sức khỏe tổng thể. Đối với người thường xuyên tập luyện thể thao hoặc có nhu cầu tăng cơ, lượng protein có thể dao động từ 1,6-2,2 gram/kg trọng lượng cơ thể.

Bà Tal Pony cho biết nhu cầu protein thay đổi đáng kể tùy theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và mức độ vận động. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người đang phục hồi sau phẫu thuật, chấn thương hoặc sử dụng thuốc giảm cân thường cần bổ sung nhiều protein hơn để duy trì khối cơ và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc tiêu thụ quá nhiều protein không phải lúc nào cũng có lợi. Cơ thể không dự trữ protein theo cách dự trữ chất béo nên lượng dư thừa sẽ phải được chuyển hóa và đào thải. Đối với người khỏe mạnh, nhiều nghiên cứu cho thấy lượng protein lên tới khoảng 2 gram/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày thường không gây ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, những người mắc bệnh thận, tiểu đường không kiểm soát hoặc tăng huyết áp cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng chế độ ăn giàu protein.

Theo giới chuyên môn Israel, nguồn protein cũng quan trọng không kém số lượng. Protein từ thịt, cá, trứng và các sản phẩm sữa được xem là nguồn protein hoàn chỉnh vì chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu. Trong khi đó, protein thực vật từ đậu nành, đậu lăng, đậu gà và các loại ngũ cốc vẫn được khuyến khích sử dụng theo mô hình ăn Địa Trung Hải, miễn là được kết hợp hợp lý để bảo đảm đầy đủ các dưỡng chất cần thiết.

Tiến sĩ Ohad Segal, chuyên gia phẫu thuật chỉnh hình và y học thể thao thuộc Quỹ Bảo hiểm Y tế Maccabi, cho rằng bột protein và các sản phẩm bổ sung có thể hữu ích trong một số trường hợp nhưng không nên thay thế các bữa ăn cân bằng. Ông Segal khuyến nghị người tiêu dùng cần kiểm tra kỹ thành phần dinh dưỡng và hàm lượng đường trong các sản phẩm này, đồng thời ưu tiên bổ sung protein từ thực phẩm tự nhiên.

Các chuyên gia cũng bác bỏ quan điểm phổ biến cho rằng phải bổ sung protein ngay sau khi tập luyện để đạt hiệu quả tối ưu. Điều quan trọng hơn là phân bổ lượng protein hợp lý trong suốt cả ngày, với mỗi bữa ăn cung cấp khoảng 20-30 gram protein. Cách tiếp cận này giúp cơ thể hấp thụ và sử dụng protein hiệu quả hơn so với việc tập trung toàn bộ lượng protein vào một hoặc hai bữa ăn.