Phim tài liệu: "Chuyện làng lu"

Gốm gắn bó mật thiết với cư dân Viêt từ ngàn đời nay

Theo cuốn "Gia Định thành công chí" của Trịnh Hoài Đức - sử liệu sớm nhất nói về nghề làm gốm, trong số 62 ti thợ, hàng trăm phường thợ dân gian tập trung tại Sài Gòn, làm việc cho nhà nước ở cuối thế kỷ XVIII đã có các ti thợ lò lu, lò gạch, ngói.

Gốm - thế giới của đất, nước, lửa - là dấu ấn của nền văn minh lúa nước. Đặc sản văn hóa ấy dẫu có biến đổi theo thời gian nhưng vẫn mang bản sắc văn hóa thuần Việt. 

Gốm là thế giới của đất, nước, lửa

Và Làng lu Long Bình là một trong những câu chuyện tinh hoa 300 năm của các làng nghề thủ công đất Sài Gòn - Gia Định xưa còn hiện hữu.

Theo Học giả Trịnh Hoài Đức trong cuốn "Gia Định thành công chí", dòng sông nội sinh Đồng Nai với bao lớp trầm tích văn hóa Việt xứng danh thứ nhất kinh kì xứ Huế, thứ nhì hai huyện Phước Long - Tân Bình. Xứ Đồng Nai - Gia Định mà sau đó là Sài Gòn - Bến Nghé ngay từ khi mới hình thành đã mang dáng vẻ của một đô thị sôi động, bởi hoạt động thương nghiệp và sản xuất của nhiều ngành nghề thủ công.

Cũng từ đó xuất hiện nhiều địa danh như: Xóm Chiếu, Xóm Lò Rèn, Xóm Dầu, Xóm Chỉ, Xóm Vôi, Xóm Lu... là những làng nghề đặc trưng của vùng đất này. 

Từng có những thời kỳ gốm phát triển rực rỡ

Cuộc thiên di về phương Nam, đồ gốm cổ truyền gia dụng của lưu dân Việt có những bước phát triển ngày một cao. Gốm lu của Làng lu Long Bình nâu sẫm, gõ lên tiếng kêu như thép, mảnh gốm đanh sắc cạnh như dao, đựng nước không thấm, đựng hạt giống không bao giờ ẩm mốc.

Làng lu Long Bình thuận lợi nằm giữa nhiều phố chợ của đất Gia Định khi ấy, là nơi đô hội thương thuyền của các nước, cho nên trăm món hàng hóa phải tụ hội nơi đây. Vì vậy, làng lu sản xuất thủ công theo hộ gia đình nhưng mang tính chất sản xuất hàng hóa rõ nét. "Nhất cận thị, nhị cận giang", những sản phẩm gốm thượng hạng của xóm làm lu đã xuôi dòng về đất Chín Rồng. 

Sản phẩm gốm ngày nay phong phú về mẫu mã, kiểu dáng, hoa văn...

Người làng lu từ khi lập làng, dựng nghiệp đã chí thú và không ngừng say mê sáng tạo nên những đồ gốm gia dụng phục vụ tiêu dùng xã hội. Bên cạnh mặt hàng truyền thống gốm lu, làng lu còn sản xuất nhiều mặt hàng gia dụng khác như: đôn voi, chậu cảnh, bình hoa, hình thú, đồ gốm thờ tự... với hoa văn, màu sắc trang trí trên gốm sinh động, xứng danh là loại hình nghệ thuật mang tính dân gian độc đáo, sâu sắc.

Đặc biệt, bằng trí sáng tạo và đôi bàn tay khéo léo của người thợ gốm làng lu, sản phẩm gốm lu đất nung Long Bình đạt độ tinh xảo, chất lượng tốt vang danh khắp vùng. Cũng từ trong sâu thẳm thế giới đất nung là tâm tình hồn hậu của một đời phóng khoáng của các nghệ nhân làng gốm cổ Long Bình. Trải qua những cuộc bể dâu, nghề gốm giờ đây có sự đổi khác với phương cách hoạt động sản xuất đáp ứng theo nhu cầu của khách hàng, đa dạng và linh hoạt theo mùa, theo năm thay vì sản xuất ổn định, "ăn chắc mặc bền" như trước. 

Trong tuần này, trên kênh HTV9, quý khán giả có thể tiếp tục đón xem những thước phim tư liệu quý khác trong các phim dưới đây.