Người dùng chia sẻ đường link bài báo lên mạng xã hội có vi phạm bản quyền không?

Điều 95 khoản 1 điểm d Nghị định 174/2026/NĐ-CP (quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin) có hiệu lực từ 01/7 quy định: "Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ." Điều này khiến nhiều người tỏ ra lo lắng khi chia sẻ các nội dung báo chí trên mạng xã hội.

Chia sẻ về nội dung này, ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) cho biết có vài trường hợp để xem xét việc có vi phạm bản quyền hay không.

Theo ông Do, khái niệm "tác phẩm báo chí" đã được quy định trong Luật Báo chí năm 2016 và Luật Báo chí sửa đổi năm 2025 gần như giữ nguyên nội dung này. Điều mọi người băn khoăn nhất hiện nay là việc chia sẻ tác phẩm báo chí trên mạng được hiểu như thế nào.

Ông Do cho biết, trường hợp thứ nhất là người dùng chia sẻ đường link bài báo. Căn cứ vào định nghĩa "Tác phẩm báo chí," ông Do nhấn mạnh đường link không phải là tác phẩm báo chí, đó chỉ là đường dẫn tới tác phẩm báo chí. Khi người dùng chỉ chia sẻ đường link cũng không được lợi gì, người khác bấm vào vẫn được chuyển tới trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung. Vì vậy, việc chia sẻ đường link hoàn toàn không vi phạm bản quyền.

Trường hợp thứ hai là chia sẻ đường link kèm theo một phần nội dung hoặc toàn bộ nội dung tác phẩm báo chí. Theo ông Lê Quang Tự Do, trong trường hợp cơ quan báo chí chưa cho phép người dùng chia sẻ, đây là hành vi vi phạm bản quyền. Chia sẻ một phần nội dung hay toàn bộ nội dung đều có thể bị xem là vi phạm.

Một trường hợp khác là lấy thông tin từ một bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác, không sao chép nguyên văn nhưng vẫn sử dụng toàn bộ ý chính của bài báo đó. Với trường hợp này, ông Do cho rằng cần phân tích cụ thể. Nếu đó là thông tin gốc chỉ có một cơ quan báo chí khai thác được thì việc lấy lại để viết lại vẫn là hành vi vi phạm bản quyền.

Ngược lại, nếu đó là thông tin phổ biến, nhiều cơ quan báo chí và nhiều người trên mạng xã hội đều có thể tiếp cận, chẳng hạn như một vụ tai nạn giao thông hoặc thông tin thời tiết, thì không nhất thiết bị xem là vi phạm bản quyền.

Tuy nhiên, nếu bài báo có những thông tin đặc thù được tạo ra từ công sức riêng của phóng viên, ví dụ nội dung phỏng vấn, phân tích hoặc các chi tiết độc quyền mà người khác dựa vào đó để viết lại, thì vẫn có thể bị xem là vi phạm bản quyền.

Ông Do ví dụ thông tin "Hà Nội nóng 40 độ" là thông tin phổ biến. Nhưng nếu trong bài báo có nội dung phóng viên phỏng vấn một chuyên gia khí tượng để giải thích nguyên nhân nắng nóng, rồi người khác lấy chính những thông tin đó để viết lại dù không sao chép nguyên văn, thì vẫn có thể bị xem là vi phạm bản quyền.

Cục trưởng Lê Quang Tự Do cũng cho biết, đối với vi phạm bản quyền, không bao giờ có một quy định cụ thể được mà chỉ có những quy định về nguyên tắc. Nguyên tắc là ai tạo ra sản phẩm thì người đó có quyền bản quyền và quyền liên quan. Người khác khi sử dụng, dù với mục đích thương mại hay phi thương mại, đều phải được sự cho phép của chủ sở hữu quyền. Trong từng trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ phải xem xét, đối chiếu và thẩm định để xác định có vi phạm hay không.

Trước đây, nhiều cơ quan báo chí cũng đề nghị Bộ Văn hóa quy định chi tiết từng trường hợp vi phạm bản quyền. Tuy nhiên điều này là không khả thi, bởi các tình huống phát sinh là vô cùng đa dạng.

Do đó, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cho biết, pháp luật về bản quyền và các nghị định xử phạt chỉ có thể đưa ra các nguyên tắc, tiêu chí và khung xử lý chung. Khi phát sinh vụ việc cụ thể, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào các quy định đó để xem xét và đánh giá./.