Nét đẹp văn hoá Nhật trong cung đạo Kyudo

Kyudo là một môn võ thuật sử dụng cung và tên, nhưng lại không thực sự giống với bắn cung hiện đại. Yếu tố cốt lõi của kyudo không phải bắn trúng mục tiêu.
Ngay từ thời cổ đại, cụ thể là thời kỳ Yayoi, các chiến binh đã sử dụng cung tên làm vũ khí chiến đấu. Nhưng vào thế kỷ 16 tại Nhật Bản, điều ấy đã vượt ra khỏi khuôn khổ ở các trận chiến để xuất hiện tại các võ đường với một màu sắc mới mẻ hơn. 
Kyudo phát triển theo hướng tập trung vào việc chui rèn tinh thần và ý chí của người tập. Đó cũng là lý do vì sao cung của kyudo không có ống ngắm giống như bất kỳ cánh cung hiện đại nào. Một cánh cung kyudo tiêu chuẩn dài 2,21m trong khi khoảng cách của mục tiêu mà cây tên nhắm tới sẽ là 28m. 

So với những tư thế cầm cung, giương cung hay bắn thì nghi thức được đặc biệt chú trọng trong kyudo là động tác cúi đầu chào trước mỗi lần biểu diễn. Ông Nakatsuka Shoichiro – Chủ tịch Liên đoàn Kyudo Tokyo cho biết: “Việc cúi đầu chào là cách để chúng tôi thể hiện sự quyết tâm, khẳng định rằng chúng tôi đặt trọn tâm trí của mình trong từng động tác của màn trình diễn. Chúng tôi cúi đầu để bày tỏ sự tôn trọng dành cho võ đường và sau đó là tất cả mọi người có mặt tại đó.”

Khác với yếu tố “động” trong nhiều trường phái võ thuật khác, kyudo là hành trình đi tìm sự tĩnh tâm thực thụ. Áp dụng chuẩn xác từ tư thế, động tác, tinh thần, người tập kyudo sẽ như bước vào một trạng thái đặc biệt của tâm trí. Trong đó, yếu tố quan trọng nhất được gọi là mushin. Mushin có nghĩa là sự tĩnh tâm trong tư tưởng, không bị ảnh hưởng bởi những suy nghĩ bên ngoài. Hơn cả việc dành sự tập trung tối đa cho mục tiêu, bạn phải nhìn vào trái tim và sống trọn trong khoảnh khắc hiện tại. 

“Hầu như mọi người ai cũng vậy, đều quẩn quanh suy nghĩ phải bắn trúng mục tiêu, lo ngại và bối rối nếu bị lỡ mục tiêu. Những suy nghĩ như vậy thường trỗi dậy và cản trở chúng ta. Chúng ta phải vượt qua vấn đề này và hướng tới sự tĩnh tâm thực thụ.” – Ông Nakatsuka Shoichiro chia sẻ về bài học cơ bản và cũng là quan trọng nhất khi theo đuổi cung đạo kyudo.

Đó cũng là lý do mà mọi chuyển động trong kyudo đều chậm rãi với sự tập trung cao độ. Xua tan những suy nghĩ khiến ta bị phân tâm và tạo nên sự hoà hợp giữa tư thế, lập trường và yếu tố tinh thần. Bằng phương thức này, người tập sẽ có thể đưa tâm trí vào khoảng không, hay nói cách khác là tìm được giá trị đích thực mà kyudo mang lại.

Trên thực tế, ngày càng nhiều người bị thu hút bởi giá trị ấy. Đi tìm sự tĩnh tâm cũng là cách lắng nghe cơ thể, cảm nhận cuộc sống, qua đó rèn luyện khả năng tập trung, khai phá tâm trí và chui rèn tính kiên nhẫn. Chính vì thế mà kyudo dần trở thành hoạt động thể thao phổ biến hấp dẫn người tập ở mọi lứa tuổi, không chỉ tại Nhật Bản mà cả nhiều quốc gia trên thế giới. 

Tại Việt Nam, kyudo cũng đã du nhập được một vài năm gần đây, nhưng tập trung nhiều ở Hà Nội. Tuy nhiên, với sức lan toả ngày càng mạnh mẽ, có thể kỳ vọng bộ môn cung đạo giá trị và thú vị này sẽ sớm mở rộng phát triển hơn nữa để ngày càng nhiều người tập có cơ hội rèn luyện vẻ đẹp trong từng chuyển động cơ thể và tâm trí thông qua kyudo.