Năm học mới và những “lớp học” trong chiếc điện thoại

6 giờ 20 phút sáng, chuông báo thức vang lên trong căn phòng nhỏ của An Chi, học sinh lớp 11 Trường THPT Lý Thái Tổ, Hà Nội. Sau khi thức dậy, Chi cầm chiếc điện thoại trên bàn học để kiểm tra những thông tin mới của lớp trước khi chuẩn bị đến trường.

Trong nhóm lớp, giáo viên chủ nhiệm vừa gửi thông báo đổi lịch kiểm tra môn Hóa, lớp trưởng cập nhật kế hoạch trực nhật, còn một người bạn chia sẻ bộ đề ôn tập mới kèm lời nhắn: "Có vài câu khó, tối nay cả nhóm cùng giải nhé!". Chỉ trong vài phút, Chi đã nắm được những việc cần chuẩn bị cho ngày học mới.

Kết nối số trở thành một phần của hành trình học tập

Chiếc điện thoại trên bàn học giống như một "cuốn sổ tay số" của Chi. Trong đó có thời khóa biểu, lịch học thêm, tài liệu ôn thi, bài giảng của thầy cô, ghi chú sau mỗi buổi học và những ứng dụng hỗ trợ học ngoại ngữ mà em sử dụng hằng ngày.

Ở trường, điện thoại được cất gọn trong cặp trong giờ học. Khi có bài tập nhóm, Chi và các bạn sử dụng thiết bị để phân công công việc: người tìm tài liệu, người thiết kế slide, người tổng hợp nội dung. Các thành viên cùng làm việc trên nền tảng trực tuyến để có thể bổ sung, chỉnh sửa khi cần, kể cả sau khi đã về nhà.

Nguyễn Vũ An Chi, học sinh lớp 11 Trường THPT Lý Thái Tổ, Hà Nội.

Buổi chiều trên xe buýt, quãng đường gần một giờ về nhà trở thành khoảng thời gian Chi tranh thủ xem lại bài. Em đeo tai nghe để xem lại bài giảng Vật lý còn chưa hiểu; những đoạn khó có thể tua lại nhiều lần, còn công thức được ghi chú ngay trên ứng dụng học tập. Thay vì phải chờ đến buổi học tiếp theo, Chi có thêm một cách để chủ động tìm hiểu khi kiến thức vẫn còn mới.

Có những hôm, Chi tham gia lớp học trực tuyến do giáo viên ở TP. Hồ Chí Minh hoặc Đà Nẵng giảng dạy. Kết nối Internet giúp em tiếp cận bài giảng và tài liệu từ nhiều nơi mà không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý của lớp học truyền thống.

"Ngày trước, mỗi khi không hiểu bài em chỉ biết đánh dấu lại để hôm sau hỏi thầy cô. Bây giờ em có thể xem lại bài giảng, tìm tài liệu hoặc trao đổi với bạn bè ngay trong ngày nên việc học chủ động hơn rất nhiều", Chi chia sẻ.

Câu chuyện của An Chi cho thấy một cách học ngày càng quen thuộc với nhiều học sinh, sinh viên: bên cạnh sách giáo khoa và vở ghi, điện thoại thông minh cùng kết nối Internet có thể trở thành công cụ hỗ trợ tra cứu, trao đổi và học tập theo nhu cầu của mỗi người.

Nhu cầu kết nối thay đổi cùng cách học

Với nhiều học sinh, sinh viên, điện thoại không còn chỉ phục vụ liên lạc hay giải trí. Trên cùng một thiết bị, người học có thể tra cứu thông tin, đọc sách điện tử, học ngoại ngữ, xem bài giảng, làm bài tập nhóm, tham gia diễn đàn học thuật, đăng ký môn học hoặc nộp bài tùy theo nền tảng mà nhà trường sử dụng.

Với sinh viên, thiết bị di động còn hỗ trợ nhiều công việc ngoài giờ lên lớp như tra cứu thư viện số, chỉnh sửa tài liệu, gửi email cho giảng viên hoặc tìm kiếm cơ hội thực tập. Điều đáng chú ý không nằm ở bản thân chiếc điện thoại, mà ở cách người trẻ lựa chọn và sử dụng các công cụ số phù hợp với mục tiêu học tập.

Khi tài liệu, lớp học và hoạt động trao đổi được đưa lên môi trường trực tuyến, người học có thêm lựa chọn để tiếp cận kiến thức từ xa. Một học sinh ở địa phương này có thể theo dõi một bài giảng được chia sẻ từ nơi khác; một sinh viên có thể tham gia khóa học trực tuyến mà không cần di chuyển đến địa điểm tổ chức.

Khả năng đó cũng đặt ra yêu cầu sử dụng Internet có chọn lọc. Bên cạnh thời lượng màn hình, phụ huynh và người học cần quan tâm đến chất lượng nguồn thông tin, mục đích sử dụng và cách cân bằng giữa học trực tuyến với các hoạt động trực tiếp.

Phía sau chiếc điện thoại có thể là một bài giảng được xem lại sau giờ học, một cuộc gọi video với gia đình khi học xa nhà, một tài liệu được gửi trước kỳ thi hoặc một cuộc trao đổi nhóm để hoàn thành bài tập. Mỗi tình huống có nhu cầu khác nhau, nhưng đều phụ thuộc vào khả năng duy trì kết nối khi cần.

Vì vậy, chất lượng kết nối trở thành một yếu tố đáng lưu ý trong trải nghiệm học tập số. Kết nối không ổn định có thể làm gián đoạn buổi học trực tuyến, cuộc họp nhóm hoặc quá trình tải tài liệu phục vụ ôn tập.

Vào đầu năm học, khi học sinh và sinh viên thiết lập lại lịch học, tham gia các nhóm lớp và bắt đầu những kế hoạch mới, nhu cầu lựa chọn phương án kết nối phù hợp với tần suất và mục đích sử dụng cũng rõ hơn.

Đây cũng là bối cảnh để các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông phát triển những lựa chọn data và dịch vụ số theo nhiều nhu cầu sử dụng khác nhau, từ kết nối ngắn hạn đến các gói theo tháng.