Điểm chung cũng là thế mạnh của hai ông là phong cách kể chuyện trong tác phẩm dẫu là phim truyện hay phim tài liệu. Đó là việc chọn đề tài từ những điều giản dị, những nhân vật hiền lành chân chất, số phận trắc trở nhưng vẫn khát khao vươn tới cái đẹp, nhân ái.
NSND Đào Bá Sơn, đạo diễn Nguyễn Tường Phương nhận giải thưởng về Nhà nước Văn học nghệ thuật
ĐẠO DIỄN NGUYỄN TƯỜNG PHƯƠNG
Đạo diễn Tường Phương: Tôi mê điện ảnh từ nhỏ, điều đó ăn sâu và luôn ám ảnh tôi, nhưng đó là ước mơ của một đứa bé “nhà quê” không hiểu gì về nghệ thuật. Lúc nhỏ, tôi luôn tò mò về những câu chuyện xung quanh mình. Tôi gặp những người cư xử kém – tôi ấm ức, gặp những người tốt, tôi ngạc nhiên. Tôi đem những điều mình trăn trở hỏi ba mình. Ba tôi vốn là một giáo sư, một nhà điêu khắc được đào tạo tại Ý và Pháp. Ông khuyên tôi nếu muốn làm nghệ thuật phải chuẩn bị sự hiểu biết thật kỹ, phải có kiến thức nền lẫn kiến thức thực tế. Chính ông đã giúp tôi vỡ lẽ nhiều điều của cuộc sống. Với tôi, nghệ thuật chỉ là phương tiện giúp tôi diễn đạt chiều sâu tâm thức, giải tỏa cái vô thức bên trong con người. Tôi luôn đi tìm câu trả lời về những cái vô lý và lý giải nó trong các tác phẩm của mình. Chúng ta ngày càng lớn lên, già đi và có quá nhiều thứ để suy ngẫm. Và làm đạo diễn suy cho cùng cũng là làm về những thứ mà ta đã suy ngẫm.
Các thế hệ sinh viên của Trường Đại Học Sân khấu – Điện ảnh nói ông là “một người thầy khó tính một cách đáng quý”, ông nghĩ gì về nhận xét này?
Tôi không cố tình tạo cho mình hình ảnh một người thầy nghiêm khắc hay khó tính hay như nhận xét của học trò. Tôi là người truyền ngọn lửa đam mê để học trò khám phá sự sáng tạo trong chính họ. Trên giảng đường, tôi là người nghiêm túc, là người giúp sinh viên trang bị kiến thức nền. Nghệ thuật không thể cứng nhắc, nó là tư duy chứ không phải kỹ năng nên tôi dạy phương pháp tư duy chứ không dạy kỹ năng. Tôi muốn trang bị cho các bạn trẻ kiến thức và lòng đam mê để nhìn cuộc đời sâu sắc hơn. Khi đã có kiến thức, hiểu biết, ham muốn khắc đến, khi kiến thức dày, cảm xúc sẽ phiêu. Tôi không muốn học trò giống mình hoặc giống bất kỳ bộ phim nào tôi đã làm. Bản chất cuộc sống và nghệ thuật đều là những dòng chảy không bao giờ ngừng, tôi chỉ là người giúp các em tìm sự khác biệt trong dòng chảy đó. Tôi nói với học trò mình rằng đừng làm “sọt rác” của người khác mà phải tự tìm tòi, sáng tạo, đó mới là trách nhiệm của người làm nghệ thuật.
Đạo diễn Nguyễn Tường Phương
Ông là đạo diễn có thể làm cả phim truyện và phim tài liệu, thể loại nào ông cũng mang nặng những trăn trở?
Trước khi làm phim truyện, tôi là đạo diễn phim tài liệu. Dù thể loại nào thì cả hai đều là hình tượng, là thái độ, quan điểm của nghệ sĩ trước cuộc sống. Phim tài kiệu đòi hỏi tính chân thật, điều đó giúp tôi trong phương thức sáng tác. Phim truyện dẫu hư cấu nhưng cũng phải dựa vào cuộc sống. Tôi nhờ cái gốc học văn nên tiếp cận và cảm nhận cả hai thể loại một cách đầy cảm xúc.
Người nước ngoài làm phim khác mình nhiều lắm. Đạo diễn đi tìm câu trả lời và tự chịu trách nhiệm chứ không phụ thuộc vào não trạng xã hội. Khán giả cũng tôn trọng sự khác biệt để nhiều vấn đề khác nảy sinh. Riêng phim truyện, chúng ta không thiếu đạo diễn tài năng, chúng ta cũng đang có sự chuyển hướng nhưng vẫn còn bị vướng nhiều vấn đề về doanh thu, rating. Nếu chúng ta giải phóng được, vượt qua được, một nền điện ảnh phải vì công chúng thì chúng ta sẽ phát triển.
Tôi đã chọn nghề làm phim truyền hình cách đây hơn 40 năm, ban đầu là quay phim thời sự, rồi tiếp tục nâng tay nghề quay được phim phóng sự, phim tài liệu. Làm phóng viên quay phim mảng thời sự giúp tôi nhanh nhạy trong tác nghiệp, có nhiều vốn sống, trải nghiệm. Điều đó cũng giúp tôi rất nhiều về thế giới quan và nhân sinh quan trong việc lựa chọn đề tài và thể nghiệm phim tài liệu. Cứ như thế, nghề làm phim tài liệu cứ theo tôi như cái nghiệp, không thoát ra được. Với tôi làm phim tài liệu là niềm đam mê, là tình yêu theo mình suốt cuộc đời. Đúng là 40 năm, tôi chỉ theo đuổi một tình yêu, một bến đỗ duy nhất là phim tài liệu. Nơi cho tôi niềm hạnh phúc, những giây phút thăng hoa, tình bạn bè, đồng nghiệp cao cả đó là Hãng phim TFS – Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh.
NSƯT Nguyễn Hoàng
Ông vừa về hưu nhưng vẫn rất đắc show với nhiều công việc khác nhau, nghệ thuật có ý nghĩa thế nào trong cuộc đời ông?
Để có một phim tài liệu tốt thì cần có đề tài tốt, nhân vật hay, chân thật, tự nhiên và có sự may mắn nữa. Tôi hay tìm đề tài và những nhân vật gần gũi với đời, những người bình dị mà có hành động và lời nói đầy thuyết phục. Tôi nghĩ sự sáng tạo trong một tác phẩm để chinh phục được người xem phim là những thông tin mới, cảm xúc, tránh lập đi lập lại những gì mà bản thân và đồng nghiệp đã làm. Mỗi phim làm ra, mình xem đi xem lại nhiều lần mà chưa thấy chán là được. Vai trò sáng tạo cá nhân càng nhiều thì tác phẩm có giá trị càng cao và có sức sống lâu cùng năm tháng.
Đạo diễn - NSƯT Nguyễn Hoàng cùng các đồng nghiệp trong seris Ký sự Biển đảo quê hương do TFS đang thực hiện
Ở tuổi của mình, Tết của ông hẳn là nhiều sự chiêm nghiệm?
Email:
Mã xác nhận: