Hương cốm Tết

Cốm là món ăn khá quen thuộc của người Nam Trung Bộ, nhưng tại Bình Thuận, những hộc cốm Tết lại mang hình dáng khác hẳn so với nơi khác.

Loại đường thích hợp nhất cho việc làm cốm là đường mía. Người ta nấu đường với nước tạo ra một hỗn hợp sền sệt, khi đường “tới” sẽ bỏ thêm gừng giã nhuyễn tạo mùi thơm và vị ấm áp. Nguyên liệu chính để làm cốm là nếp bầu, đây là loại nếp ngon nhất được trồng ở địa phương. Người ta bỏ nếp đã “rấm” (tức là bỏ nếp vào máy trộn, trộn nước pha chút phèn chua và muối theo tỉ lệ thích hợp, đảo máy trộn đều rồi ủ chừng 2 ngày) vào chảo rang. Chỉ vài phút là có một mẻ nổ ra lò. Tùy ý thích, người ta có thể thêm một số thứ như: mứt thơm, mứt mít, nho khô…

Thường đến khoảng 28-29 tháng Chạp, các gia đình mới bắt đầu làm cốm. Với nhiều người Bình Thuận, việc làm cốm là một ký ức tuyệt đẹp không chỉ bởi hương vị quen thuộc của một món ăn Tết truyền thống mà còn bởi đây là một hoạt động sinh hoạt gia đình hết sức đầm ấm.

Hàng năm, cứ khoảng đầu tháng Chạp, những người đàn ông lại đi lấy đất sét từ ruộng hoặc đất gò mối cùng  rơm vừa gặt xong vụ nếp đông để làm lò rang nổ

Một chảo gang to được đặt lên, trát kín cho dính vào lò, để đó cho khô chừng một ngày là có thể nổi lửa rang nổ

Bỏ một ít cát vào chảo, lớp cát này sẽ đảm bảo độ nóng cần thiết để nổ rang nở đều, bên trên có nắp đậy được đan bằng nứa có khoét một lỗ vừa đủ cho cây đảo nổ

Người ta dung đến một cái khuôn gỗ hình chữ nhật, nổ đã trộn được nhồi vào, dung nắp gỗ đậy lại, ấn chặt và từ từ rút khuôn gỗ lên

Cốm được gói bằng loại giấy màu, giấy có in họa tiết hoa màu sắc tươi sáng

 
Với nhiều người Bình Thuận, việc làm cốm là một ký ức tuyệt đẹp không chỉ bởi hương vị quen thuộc của một món ăn Tết truyền thống mà còn bởi đây là một hoạt động sinh hoạt gia đình hết sức đầm ấm