FED tăng lãi suất sau hơn 3 năm, Việt Nam đối mặt với áp lực tỷ giá

FED đảo chiều tăng lãi suất sau hơn 3 năm

Sau 6 lần hạ lãi suất, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của FED sau hơn 3 năm, đảo chiều so với giai đoạn nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2024–2025.

Đối với các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, tác động từ quyết định tăng lãi suất của FED chủ yếu được truyền dẫn qua 3 kênh: đồng USD, phần bù lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư toàn cầu.

Áp lực tỷ giá và bài toán chi phí của doanh nghiệp

Theo ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Secoin, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh, việc FED tăng lãi suất sẽ tác động rõ đến các doanh nghiệp phụ thuộc vào nhập khẩu do giá vốn nhập khẩu hàng hóa tăng. Với doanh nghiệp xuất khẩu, dù doanh thu bằng USD có thể tạo lợi thế, nhưng nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị vẫn phải nhập khẩu bằng USD. Khi tỷ giá tăng và đồng Việt Nam mất giá, doanh nghiệp cần tính toán, cân đối giữa phần được và phần mất.

Với việc FED tăng lãi suất đúng như dự đoán của thị trường, các chuyên gia cho rằng tỷ giá USD/VND có chịu tác động nhưng chưa đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu FED tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 12, chênh lệch lãi suất VND-USD sẽ thu hẹp, đồng USD có thể tăng giá trên thị trường quốc tế, qua đó tạo áp lực lớn hơn đối với tỷ giá USD/VND.

Theo Tiến sĩ Châu Đình Linh - Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, việc FED tăng lãi suất sẽ tạo áp lực lớn lên tỷ giá và thị trường ngoại hối. Cùng với đó, sự dịch chuyển dòng tiền đô từ các nước về lại Mỹ với mức lãi suất cao hơn sẽ tạo ra áp lực về cầu USD khá lớn từ nay đến cuối năm. Tác động này khá lớn đối với nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam, do đó cần có giải pháp ứng phó.

Theo PGS.TS. Trần Thị Hồng Liên, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam đã trải qua giai đoạn lãi suất khá cao và gần đây mới hạ nhiệt, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hoạt động. Tuy nhiên, trước áp lực tăng lãi suất từ bên ngoài, với một nền kinh tế mở, Việt Nam sẽ tiếp tục chịu áp lực và gặp không ít khó khăn. Chính sách điều hành vĩ mô sẽ cần nỗ lực hơn nữa để đưa lãi suất về mức phù hợp với doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều thách thức.

Giải pháp điều hành chính sách tiền tệ từ Ngân hàng Nhà nước

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng, việc FED tăng lãi suất sẽ tạo thêm áp lực đối với cơ quan điều hành. Tuy nhiên, thay vì chỉ dựa vào công cụ lãi suất, Ngân hàng Nhà nước vẫn có thể sử dụng nhiều công cụ khác để quản lý thị trường.

Theo ông Suan Teck Kin - Giám đốc Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế Toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore), các công cụ này bao gồm dự trữ ngoại hối và cơ chế điều hành tỷ giá tham chiếu hằng ngày. Do đó, dù không gian chính sách đã trở nên hạn chế hơn, Ngân hàng Nhà nước vẫn còn nhiều công cụ để điều hành. Ở góc độ lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng đang dần tiến sát mức mục tiêu 4,5%, khiến khả năng nới lỏng chính sách cũng trở nên hạn chế hơn. Trong bối cảnh này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể ưu tiên sử dụng các công cụ khác, như điều tiết tốc độ tăng trưởng tín dụng, trong khi vẫn duy trì môi trường lãi suất ổn định để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Theo Tiến sĩ Châu Đình Linh - Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, về chính sách tiền tệ, cần linh hoạt điều tiết thanh khoản thông qua thị trường OMO (thị trường mở), kịp thời xử lý khi một số ngân hàng xuất hiện tình trạng căng thẳng. Đồng thời, cần điều phối tỷ giá USD linh hoạt, tránh để áp lực gia tăng tại từng thời điểm, phải can thiệp bằng nội lực và dự trữ một cách có chọn lọc, tính toán tránh can thiệp quá mức làm mỏng dự trữ ngoại hối.

Định hướng ứng phó cho doanh nghiệp và vai trò chính sách tài khóa

Ông Nguyễn Tiến Dũng - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Savista Holdings cho rằng,  doanh nghiệp cần bình tĩnh duy trì hoạt động kinh doanh, đồng thời theo dõi sát diễn biến thị trường, đặc biệt hạn chế các rủi ro liên quan đến quy đổi tỷ giá và ngoại tệ để giảm thiểu những bất lợi khi phát sinh tình huống không mong muốn.

Theo UOB, quyết định tăng lãi suất của FED trong tháng 9 được kỳ vọng sẽ củng cố lập trường chính sách hiện tại của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, với lãi suất điều hành nhiều khả năng tiếp tục được duy trì quanh mức 4,5% trong thời gian tới. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chính sách tài khóa là công cụ phù hợp hơn để hỗ trợ tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay, trong đó cần đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, thay vì chủ yếu dựa vào chính sách tín dụng hoặc lãi suất.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9