Để cổ vật trở thành đại sứ văn hóa

Kho di sản quý

Các bảo tàng tại TP. Hồ Chí Minh hiện lưu trữ khối lượng lớn cổ vật có giá trị về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật. Mỗi bảo tàng đều có những hiện vật và cụm chủ đề trưng bày mang nét riêng, thu hút du khách muốn khám phá, tìm hiểu lịch sử về một vùng đất.

Mới đây, TP. Hồ Chí Minh vừa có thêm 2 cổ vật được công nhận, nâng số bảo vật quốc gia hiện có của địa phương lên con số 25. Hai bảo vật mới gồm bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (đại diện vùng Thanh Hóa ngày xưa), có niên đại cách đây khoảng 4.000 năm và bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX mang đặc trưng của Nam Bộ. Trong số đó, bộ gốm men Tam quan Đại đế được xem là bảo vật đầu tiên của vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn được công nhận bảo vật quốc gia.

Trong những bộ sưu tập đặt tại các bảo tàng, du khách còn có thể bắt gặp từ gốm cổ, đồ đồng, tiền cổ cho đến những vật dụng trong đời sống cư dân Sài Gòn - Gia Định xưa. Chính những câu chuyện phía sau cổ vật là yếu tố quan trọng giúp du khách hiểu sâu hơn về thành phố.

Cơ hội mới cho quảng bá văn hóa

Một câu hỏi được đặt ra tại lễ trao quyết định công nhận 2 bảo vật quốc gia vừa qua là: “Sau khi thành phố có thêm bảo vật, câu chuyện tiếp theo sẽ là gì?”. Theo ông Nguyễn Minh Nhựt - Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh, đây là niềm vui, đồng thời là trách nhiệm trong việc bảo vệ, phát huy giá trị của các di sản văn hóa. Ông Minh Nhựt cho biết sở đã có văn bản gửi chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và các nhà sưu tập tư nhân về những công việc cần thực hiện để gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị bảo vật quốc gia…

Năm 2025, trước khi hợp nhất TP. Hồ Chí Minh với Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương, thành phố đã có một đợt trưng bày tổng lực toàn bộ bảo vật quốc gia. Đây được xem là điểm nhấn lớn, thể hiện nỗ lực của sở trong việc quảng bá bảo vật quốc gia.

Theo các chuyên gia văn hóa, cổ vật có thể trở thành “đại sứ văn hóa” và là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch nếu được khai thác theo hướng sáng tạo, gần gũi với công chúng. Từ nội dung, cách trưng bày, cách tạo câu chuyện để kết nối hệ thống cổ vật... nếu được thể hiện hấp dẫn, hiện đại có thể sẽ thu hút đông đảo người dân và du khách.

Tại nhiều quốc gia, các bảo tàng được thiết kế như những trung tâm trải nghiệm văn hóa, nơi du khách có thể tương tác với lịch sử thông qua công nghệ, trò chơi giáo dục và các chương trình trải nghiệm. Một số thành phố còn xây dựng thương hiệu du lịch dựa trên câu chuyện văn hóa gắn với cổ vật. Đây là kinh nghiệm hệ thống bảo tàng ở TP. Hồ Chí Minh có thể học hỏi.

Nguồn: Phụ nữ