Chất lượng làm nền tảng mở rộng thị trường xuất khẩu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, xuất khẩu tiếp tục giữ vai trò là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 430,2 tỷ USD; dự kiến năm 2025 sẽ tăng lên 470 tỷ USD, tương đương mức tăng khoảng 16%.

Hiện nay, cơ cấu thị trường xuất khẩu của Việt Nam tập trung chủ yếu vào một số thị trường lớn. Hoa Kỳ chiếm khoảng 32% tổng kim ngạch xuất khẩu, EU 15%, Trung Quốc gần 14%, ASEAN khoảng 10%, Hàn Quốc và Nhật Bản mỗi thị trường khoảng 6%. Như vậy, hơn 80% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam phụ thuộc vào 6 thị trường chủ lực – những thị trường vốn nổi tiếng với các hàng rào kỹ thuật khắt khe và chính sách khó lường.

Theo ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam không còn lựa chọn nào khác ngoài việc thích ứng với các tiêu chuẩn ngày càng cao từ thị trường nhập khẩu. “Đây là sân chơi toàn cầu, chúng ta không thể chỉ làm theo mong muốn của mình mà phải đáp ứng các tiêu chuẩn do thị trường đặt ra,” ông Giang nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho rằng đầu tư vào chất lượng là nền móng để chinh phục thị trường, song song với việc xây dựng thương hiệu. “Chất lượng tạo niềm tin, thương hiệu là điểm tựa lâu dài cho cả khách hàng truyền thống và khách hàng mới,” ông Hải nói. Bên cạnh đó, yêu cầu cấp thiết hiện nay là chuyển đổi xanh, nhất là khi từ năm 2026, EU sẽ chính thức áp dụng Cơ chế điều chỉnh thuế carbon tại biên giới (CBAM) đối với một số mặt hàng – xu hướng có thể lan sang nhiều thị trường khác.

Trước dự báo bức tranh thương mại năm 2026 sẽ còn nhiều biến động, cộng đồng doanh nghiệp xác định chất lượng sản phẩm chính là lợi thế cạnh tranh bền vững. Ông Nguyễn Lưu Tường - Tổng Giám đốc Công ty Gạo Ngon Nhất, cho biết doanh nghiệp dự kiến đẩy mạnh xuất khẩu gạo phát thải thấp sang các thị trường khó tính như: Mỹ, Canada, Úc, châu Âu và Nhật Bản. “Chúng tôi kỳ vọng sản lượng xuất khẩu năm 2026 có thể tăng gấp nhiều lần, thậm chí gấp 10 lần so với năm 2025, thông qua việc chuyển từ gạo thường sang gạo sinh thái và gạo cao cấp”, ông Tường chia sẻ.

Thực tế cho thấy, ngay từ cuối năm 2025, doanh nghiệp Việt đã ký kết được đơn hàng 1.000 tấn gạo xuất khẩu sang Hoa Kỳ cho quý I-2026, minh chứng rõ nét cho sức hút của nông sản Việt Nam chất lượng cao trên thị trường quốc tế.

Ông Scott Anh Dương - Tổng Giám đốc Công ty Green Garden Trading Inc, nhận định uy tín nông sản Việt tại thị trường Hoa Kỳ và thế giới đang ngày càng được nâng cao. “Nếu nông dân Việt làm sạch, làm đúng tiêu chuẩn, thị trường sẽ chấp nhận. Chúng tôi mong muốn trở thành đơn vị tiên phong đưa sản phẩm sạch của người Việt đến cộng đồng người Việt và người châu Á trên toàn cầu”, ông nói.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới, xuất khẩu cần tiếp tục phát huy vai trò động lực then chốt. Tuy nhiên, trọng tâm không còn là tăng trưởng theo chiều rộng mà là chiều sâu, hiệu quả và bền vững, thông qua nâng cao giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa và năng lực tự chủ của nền kinh tế, từng bước giảm phụ thuộc vào các lợi thế chi phí truyền thống.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9