'Bút máu': Bài học cho người cầm bút

Vở kịch Bút máu kể câu chuyện bi kịch về cuộc đời Trần Sinh. Là người còn sót lại của một dòng họ thanh quan bị thế lực hắc ám thanh trừng, gánh trên vai mối thù của cả gia tộc nhưng Trần Sinh chỉ thiết tha với cái đẹp thuần túy không vướng bụi trần. Chàng từ chối việc trả thù bằng lưỡi gươm, quyết tâm dùng ngòi bút đánh bại kẻ thù.

Thế nhưng, chàng danh sĩ luôn giữ mình lại bị kẻ thù lợi dụng văn tài để gây điều tác tệ. Những con chữ Trần Sinh viết ra khi bị che mắt, huyễn hoặc tưởng chỉ làm đẹp cuộc đời lại biến thành những lưỡi dao găm vào người vô tội.

Nhà văn Vũ Hạnh viết Bút máu năm 1958 nhằm đấu tranh với bọn “bồi bút” vì lợi ích cá nhân mà bán rẻ lương tri. Đây cũng được ông xem như tuyên ngôn nghệ thuật cho chính mình: không vì bất cứ lý do gì mà bẻ cong ngòi bút.

Nhà văn Vũ Hạnh đã sống trọn vẹn cuộc đời với ngòi bút ngay thẳng và đầy tính chiến đấu. Những năm cuối đời, chứng kiến sự phát triển quá nhanh của các phương tiện truyền thông, nhất là mạng xã hội, ông nhiều lần bày tỏ sự trăn trở, nhắc nhở thế hệ cầm bút hôm nay ngoài giữ lòng trong, bút sáng còn phải tỉnh táo để ngòi bút không vô tình sai lệch mà gây hại.

“Tôi đọc Bút máu cách đây 15 năm nhưng đưa truyện ngắn thành vở diễn sân khấu rất nhiêu khê vì phải bồi đắp nhiều tình tiết. Với Bút máu càng khó vì chủ đề tư tưởng, các tầng nghĩa ẩn dụ đến từng con chữ tác giả viết ra đều đầy sức nặng” - Đạo diễn Minh Nguyệt chia sẻ.

Chị đã mất 15 năm để “giải đề”: bồi đắp thêm tình tiết mà không làm sai lệch câu chuyện, gia tăng kịch tính mà không làm hao hụt thông điệp, làm mềm nhân vật cho người xem dễ cảm mà không làm mất chất, đồng thời xây dựng thêm yếu tố giải trí cho tác phẩm.

Qua gần 70 năm, vấn đề đạo đức và nhãn quan người cầm bút được đề cập từ Bút máu vẫn như mới và ngày càng mở rộng. Hiện nay, đâu chỉ mỗi dòng chữ được viết ra mà mỗi cái click chuột đều có thể mang sức nặng vô hình. Bài học của Bút máu không còn dành riêng cho nhà văn, nhà báo mà cho cả những người có sức ảnh hưởng, người làm truyền thông, sáng tạo nội dung số…

Nguồn: Phụ nữ