Thư kí Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu khẳng định Matxcơva sẽ tiến hành thử nghiệm vũ khí hạt nhân nếu các quốc gia khác có hành động tương tự, nhấn mạnh lập trường đáp trả "cân xứng và hợp lí". Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều tranh luận quốc tế sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ đạo Lầu Năm Góc chuẩn bị khôi phục hoạt động thử nghiệm hạt nhân. Trước đó, Tổng thống Vladimir Putin từng cam kết Nga tuân thủ lệnh cấm thử nhưng cảnh báo sẽ có phản ứng tương xứng nếu thỏa thuận này bị phá vỡ.

Giám đốc Dự án Các vấn đề hạt nhân Heather Williams nhận định, nếu Mỹ nối lại thử nghiệm, các quốc gia khác có thể làm theo và Trung Quốc sẽ là bên được lợi nhiều nhất do có ít dữ liệu thử nghiệm hơn. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết việc Mỹ xem xét khởi động lại thử nghiệm nhằm đảm bảo các đầu đạn hạt nhân vẫn hoạt động ổn định và hiệu quả.

Ngày 30/10, Liên Hợp Quốc bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước những nguy cơ hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh rằng các vụ thử hạt nhân không được phép tái diễn. Nhật Bản – quốc gia duy nhất từng hứng chịu bom nguyên tử tiếp tục đệ trình dự thảo nghị quyết thường niên kêu gọi loại bỏ vũ khí hạt nhân, được thông qua đều đặn từ năm 1994. Nghị quyết năm nay cũng đề cập việc hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân NEW START giữa Mỹ và Nga sẽ hết hạn vào tháng 2 năm tới.

Trong diễn biến liên quan, ngày 29/10, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã đề xuất với Tổng thống Mỹ Donald Trump cho phép Seoul sử dụng nhiên liệu hạt nhân cho tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, và nhận được sự ủng hộ từ phía Washington. Đến ngày 2/11, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẽ tái xây dựng các cơ sở hạt nhân "với sức mạnh lớn hơn", sau khi những cơ sở này bị Mỹ oanh kích trước đó.

Tại Trung Đông, các cuộc tấn công gần đây của Mỹ nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran được cho là đã làm chậm tiến trình phát triển hạt nhân của Tehran song giới chuyên gia cảnh báo điều đó không đồng nghĩa với việc chương trình này bị dừng lại.

Cùng lúc, căng thẳng giữa Ấn Độ và Pakistan – hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân với khả năng phóng trả trong vài phút lại tiếp tục leo thang. Những diễn biến này cho thấy trật tự kiểm soát hạt nhân toàn cầu, vốn được xem là nền tảng của hòa bình sau Chiến tranh Lạnh, đang đứng trước nguy cơ rạn nứt sâu sắc.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump càng làm nổi bật tầm quan trọng của sự minh bạch và trách nhiệm trong các tuyên bố liên quan đến an ninh hạt nhân, lĩnh vực mà chỉ một lời nói thiếu kiểm chứng cũng có thể tác động mạnh đến ổn định và an ninh toàn cầu.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9