Bạch Hải Đường: Từ chất liệu đời thực đến sức sống nghệ thuật

Bạch Hải Đường từng xuất hiện trên sân khấu cải lương, kịch nói và cả điện ảnh. Qua mỗi lần tái hiện, "Bạch Hải Đường" không chỉ gợi tò mò về một tướng cướp khét tiếng, mà còn mở ra những suy ngẫm về thân phận, bi kịch đời người, tình thân và khát vọng hoàn lương.

Bạch Hải Đường trở thành hình tượng nghệ thuật như thế nào?

Theo các tư liệu sách báo, Bạch Hải Đường là biệt danh của Nguyễn Ngọc Truyện, người từng hoạt động trộm cướp tại khu vực An Giang và Sài Gòn xưa. Cuộc đời của ông gắn với nhiều giai thoại về những phi vụ táo tợn, quá trình truy bắt và cái kết bi kịch.

Những tư liệu này gần với thể loại trinh thám, hành động. Nhưng có lẽ, điều làm nên sức sống lâu dài cho nhân vật này lại nằm ở các giá trị nhân văn mà nghệ thuật muốn truyền tải. Điều gì đã tạo nên Bạch Hải Đường, hay tạo nên số phận một con người? Kẻ ác liệu có một mặt khác, nhân tính hơn? Khát vọng hoàn lương của một người lạc lối?

Từ những câu hỏi đó, Bạch Hải Đường trở thành một hình tượng nhân vật nghệ thuật. Câu chuyện của ông nhiều lần được tái hiện trên sân khấu, màn ảnh. 

Vở "Tướng cướp Bạch Hải Đường" của soạn giả Nguyễn Huỳnh từng được khán giả yêu thích trước năm 1975. Tác phẩm có sự thể hiện của nhiều nghệ sĩ như: Hùng Cường, Ngọc Giàu, Phương Quang, Dũng Thanh Lâm và Thanh Việt.

Đến năm 1988, nhân vật tiếp tục xuất hiện trong loạt phim "SBC" do đạo diễn Trần Phương thực hiện. Diễn viên Thương Tín đảm nhận vai tướng cướp. Sau đó, câu chuyện lại được làm mới trên sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh vào năm 2021. 

Từ nguyên tác cải lương của Nguyễn Huỳnh, ê-kíp chuyển thể thành kịch nói, dưới sự dàn dựng của đạo diễn Ái Như.

Những giá trị nhân văn phía sau câu chuyện về tướng cướp

Sức sống của Bạch Hải Đường không chỉ đến từ chất liệu ly kỳ. 

Mỗi loại hình nghệ thuật còn tìm thấy những khía cạnh khác nhau để khai thác. Trong đó, cải lương và kịch nói dành nhiều không gian cho số phận, tình cảm gia đình và những lựa chọn của con người.

Trên sân khấu, nhân vật được xây dựng với những mâu thuẫn phức tạp. Đó là một người đàn ông từng lầm đường, nhưng vẫn có tình yêu thương dành cho vợ con. 

Những chi tiết về tuổi thơ, tình mẫu tử và sự thiếu thốn cũng góp phần lý giải những tổn thương trong cuộc đời nhân vật. Tuy nhiên, sự cảm thông không đồng nghĩa với việc biện minh cho sai lầm của nhân vật.

Ở góc nhìn nhân văn, câu chuyện đặt ra những câu hỏi về hoàn cảnh sống, trách nhiệm cá nhân và khả năng thay đổi của mỗi người. Bên cạnh đó, các nhân vật xung quanh Bạch Hải Đường cũng góp phần làm rõ những giá trị về lòng trắc ẩn, tình nghĩa và sự lựa chọn giữa đúng – sai.

Đó cũng là lý do câu chuyện có thể được kể lại bằng những hình thức nghệ thuật khác nhau. Mỗi thế hệ nghệ sĩ có thể tìm thấy một điểm nhìn mới, nhưng vẫn giữ được những giá trị phổ quát trong đời sống nhân sinh.

Bạch Hải Đường trên sân khấu Ngân mãi Chuông vàng tháng 11

Tháng 11 này, vở cải lương "Bạch Hải Đường" sẽ xuất hiện trên sân khấu "Ngân mãi Chuông vàng". Tác phẩm do đạo diễn - NSƯT Kim Phương dàn dựng, tác giả Nguyễn Huỳnh Hoài Dung. 

Chương trình sẽ trích 100.000 đồng với mỗi vé bán ra để đóng góp vào Quỹ Chung một tấm lòng và Quỹ của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Hồ Chí Minh. Qua đó góp phần chung tay lan tỏa tinh thần tương thân tương ái và sẻ chia cùng cộng đồng.

Vở "Bạch Hải Đường" có sự tham gia của NSƯT Kim Tiểu Long, NSƯT - Chuông vàng 2009 Thu Vân, Chuông bạc 2025 Hà Như, Chuông bạc 2026 Ngân Huyền (Võ Thị Bé), Dũng Nhí, Hoàng Đừng, Thanh Đông, Phạm Vũ Thành cùng các nghệ sĩ.

Vở diễn được ghi hình lúc 20g Chủ nhật (15/11) tại Nhà hát Truyền hình HTV. Khán giả có thể theo dõi chương trình lúc 21g cùng ngày trên HTV9, VOH FM99.9MHz, YouTube HTV Giải Trí, Fanpage Chuông Vàng Vọng Cổ và TikTok HTV Music & HTVm.

Xem lại "Ngân mãi Chuông vàng" tháng 10/2026