Nhật Bản: Sức sống bền bỉ của bộ ảnh "Cô gái thang máy" (Elevator Girls)

Từ biểu tượng lao động đến nguồn cảm hứng nghệ thuật

Trong phần lớn thế kỷ 20, các "elevator girls" (cô gái thang máy) là một phần không thể thiếu tại các cửa hàng bách hóa ở Nhật Bản. Với đồng phục chỉn chu, găng tay trắng và nụ cười luôn thường trực, họ đảm nhận công việc hướng dẫn khách hàng và vận hành thang máy.

Cũng trong giai đoạn đó, nghệ sĩ Miwa Yanagi đã đưa những nhân vật tưởng chừng quen thuộc nhưng ít được chú ý này trở thành trung tâm của dự án nghệ thuật mang tên "Elevator Girls".

Tác giả đã biến những nhân viên thang máy thành biểu tượng cho những áp lực vô hình mà phụ nữ phải đối mặt trong môi trường xã hội và công việc.

Những không gian siêu thực đầy ám ảnh

Ý tưởng thực hiện dự án đến với Miwa Yanagi trong những ngày đầu sự nghiệp giảng dạy mỹ thuật. Trên đường đi làm, bà thường nhìn thấy các nữ nhân viên bách hóa đứng thành hàng chuẩn bị bắt đầu ca làm việc.

Miwa Yanagi cho rằng, những người phụ nữ ấy luôn phải thực hiện một vai trò được xã hội định sẵn, trong một không gian khép kín và đầy khuôn mẫu.

Những "cô gái thang máy" xuất hiện thành từng nhóm giống nhau, đôi khi đứng bất động như rô-bốt, đôi khi nằm rải rác trong trạng thái mơ hồ, tạo nên cảm giác vừa đẹp đẽ vừa bất an.

Góc nhìn về phụ nữ vẫn còn nguyên giá trị

Sau thành công của "Elevator Girls", Miwa Yanagi tiếp tục theo đuổi những dự án nghệ thuật xoay quanh phụ nữ và cách họ nhìn nhận chính mình trong xã hội. Bà từng đại diện Nhật Bản tham dự Biennale Venice năm 2009 và được xem là một trong những nghệ sĩ đương đại có ảnh hưởng của nước này.

Gần đây, loạt ảnh "Elevator Girls" tiếp tục được giới thiệu trong dự án I'm So Happy You Are Here: Japanese Women Photographers from the 1950s to Now, triển lãm quy tụ các tác phẩm của 30 nữ nhiếp ảnh gia Nhật Bản. 

Nguồn: Eugenie Shin/Tokyo Weekender