Cách đây 65 năm, ngày 23/10/1961, tuyến vận tải quân sự chiến lược trên biển được hình thành, mở đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong đó, Bến Lộc An, nay thuộc xã Hồ Tràm, TP. Hồ Chí Minh, là một đầu mối tiếp nhận vũ khí quan trọng của chiến trường miền Đông Nam Bộ.
Vùng biển Lộc An bình yên với những con tàu đánh cá trong ánh hoàng hôn
Hơn sáu thập kỷ trôi qua, ký ức về những chuyến tàu không số vẫn in đậm trong tâm trí những người từng tham gia tuyến vận tải đặc biệt này.
Bến Lộc An - Điểm tiếp nhận vũ khí chi viện chiến trường
Ngày 23/10/1961, Đoàn 759, tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân ngày nay, được thành lập, đảm nhận nhiệm vụ vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vào miền Nam bằng đường biển. Tháng 5/1962, ông Lê Hà là một trong sáu người của tỉnh Bà Rịa tiên phong vượt biển ra Bắc, với sự hỗ trợ của gia đình Má Mười Riều.
Hình ảnh tư liệu các chiến sĩ Đoàn 759 khẩn trương bốc dỡ các thùng phuy và vũ khí từ tàu xuống bến
Trong bối cảnh chiến trường thiếu thốn vũ khí, những chuyến tàu không số mang theo niềm hy vọng và quyết tâm chi viện cho đồng đội ở tiền tuyến.
Cố Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Sơn - Nguyên thuyền trưởng Đoàn tàu không số đã nhấn mạnh: "Một xã đội có hai, ba chục đồng chí mà chỉ có một khẩu súng trường. Vì vậy, dù phải đối mặt với hy sinh, gian khổ, chúng tôi vẫn quyết tâm lên đường".
Hình ảnh tư liệu về một con tàu không số vượt sóng chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam
Từ năm 1963 đến năm 1965, ba chuyến tàu không số cập Bến Lộc An thành công, đưa 109 tấn vũ khí chi viện chiến trường miền Đông Nam Bộ. Từ đây, vũ khí được bí mật vận chuyển qua Xuyên Mộc, tiếp tục đưa vào chiến trường, góp phần phục vụ các trận đánh tại Bình Giã, Đồng Xoài, Dầu Tiếng và Bàu Bàng.
Bà Huỳnh Thị Ánh - Nguyên chiến sĩ Bộ đội chủ lực Miền, cho biết điều quan trọng nhất là làm sao xuống được đây, đưa vũ khí về an toàn để cung cấp cho bộ đội chiến đấu và giành thắng lợi.
Bến Lộc An - Dấu ấn lịch sử còn mãi
Sau ngày đất nước thống nhất, Bến Lộc An dần hồi sinh, trở thành địa chỉ lưu giữ ký ức về một thời kháng chiến. Năm 1995, bến tàu được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia; năm 2024, địa điểm này được ghi nhận trong Di tích quốc gia đặc biệt Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Bia di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đường Hồ Chí Minh trên biển tại bến Lộc An
Bến Lộc An hôm nay bình yên giữa màu xanh của cuộc sống mới. Nhưng ký ức về những chuyến tàu không số vẫn còn nguyên giá trị, nhắc nhớ các thế hệ về lòng quả cảm, sự hy sinh và sức mạnh lòng dân trên hành trình đấu tranh thống nhất đất nước.