Tại công viên số 1 Lý Thái Tổ, trong một hoạt động tưởng niệm, đội ngũ nhân viên y tế từng công tác tại Bệnh viện Dã chiến số 6 đã có dịp quay lại không gian gắn với nhiều ký ức trong giai đoạn dịch COVID-19.

Đứng trước tượng đài giọt nước, nhiều người cho biết, sự thay đổi của khu vực này – từ một khu đất quây tôn thành công viên công cộng – không chỉ mang ý nghĩa về cảnh quan, mà còn gợi nhắc về giai đoạn đặc biệt của thành phố, khi những con đường từng vắng lặng, nhịp sống gần như ngưng lại và toàn đô thị bước vào một thời kỳ chưa từng có tiền lệ.

Theo các nhân viên y tế, chính trong hoàn cảnh đó, vai trò của hệ thống y tế không chỉ dừng lại ở điều trị, mà còn là chỗ dựa tinh thần cho người dân trong những thời điểm khó khăn nhất.

Giữa dòng người tìm đến công viên, chị Cung Kim Phượng mang theo những ký ức riêng về giai đoạn dịch bệnh – quãng thời gian mà gia đình chị rơi vào cảnh chia cắt bởi các biện pháp cách ly và phong tỏa.

Chị nhớ lại, khi dịch bùng phát, cuộc sống gia đình bị đảo lộn trong thời gian rất ngắn: "Thời điểm dịch bùng phát thì gia đình mình tứ tán hết. Tại vì khu đó dịch quá. Khi mà hai mẹ con cách ly về nhà xong 14 ngày thì chồng đã nằm ở trong Bệnh viện Thủ Đức, khoa cấp cứu. Khó thở… không ăn uống được".

Những thông tin về tình trạng sức khỏe của chồng chủ yếu được cập nhật qua điện thoại. Trong bối cảnh toàn thành phố phong tỏa, việc di chuyển gần như không thể thực hiện.

Những mất mát không thể quên trong đại dịch COVID-19

Việc hình thành công viên không chỉ đơn thuần là bổ sung một không gian công cộng, mà còn mang ý nghĩa như một sự ghi nhận đối với những mất mát mà người dân đã trải qua.

Với nhiều gia đình, nỗi đau sau đại dịch không phải lúc nào cũng được nhắc lại, nhưng vẫn hiện diện trong đời sống thường nhật. Việc xuất hiện những không gian mở như công viên phần nào tạo điều kiện để người dân dần quay lại với nhịp sống bình thường, đồng thời có một nơi để lặng lẽ đối diện và ghi nhớ những ký ức cá nhân.

Theo cách đó, công viên không chỉ là nơi sinh hoạt cộng đồng, mà còn trở thành một điểm tựa tinh thần – nơi những câu chuyện chưa kịp khép lại có thể được đặt xuống, trong một trạng thái bình lặng hơn.

Từ một khu đất từng bị quây tôn trong nhiều năm, công viên tại số 1 Lý Thái Tổ hôm nay không chỉ thay đổi diện mạo đô thị, mà còn trở thành một minh chứng cụ thể cho cách thành phố lựa chọn phát triển – đặt con người và chất lượng sống làm trung tâm.

Thực tế tại công viên cho thấy, không gian mới nhanh chóng trở thành điểm đến quen thuộc của người dân và cả những người từ xa trở về. Có người chia sẻ rằng mỗi lần về thăm gia đình đều cảm nhận rõ sự thay đổi của thành phố; công viên không chỉ "làm rất đẹp, rất vui" mà còn tạo cảm giác an toàn, với những buổi tối có nhạc nước, trẻ em vui chơi thoải mái, khiến họ "cứ muốn về hoài" khi thấy thành phố mỗi năm một khác.

Từ góc độ quản lý, việc lựa chọn dành một khu "đất vàng" cho không gian công cộng thay vì phát triển thương mại được xem là quyết định có tính định hướng. Lãnh đạo thành phố cho biết, dù vị trí này có sức hút lớn với các doanh nghiệp bất động sản, nhưng ưu tiên vẫn là phục vụ nhu cầu sinh hoạt, nghỉ ngơi và nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân.

Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang: Không “bán” khu đất đắc địa Số 1 Lý Thái Tổ

Theo định hướng chung, TP. Hồ Chí Minh đang tiếp tục rà soát các dự án tồn đọng kéo dài, từng bước tháo gỡ vướng mắc để chuyển đổi thành các không gian công cộng phù hợp. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc cải thiện cảnh quan, mà còn hướng đến việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và đời sống tinh thần, khi các yếu tố văn hóa, sinh hoạt cộng đồng ngày càng được coi trọng trong quy hoạch đô thị.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, việc tham gia vào quá trình này không chỉ mang lại giá trị về kiến trúc và cảnh quan, mà còn tạo ra những tác động tích cực trong đời sống xã hội. Nhiều đơn vị cho biết họ cảm nhận rõ niềm vui của người dân khi công viên hoàn thành – những ánh mắt hân hoan, sự gắn bó với không gian chung – như một thước đo cụ thể cho hiệu quả của các quyết sách.

Trong bối cảnh đất nội đô ngày càng hạn hẹp, việc tận dụng các khu đất trống, dự án chậm triển khai để làm công viên được xem là một hướng đi linh hoạt - vừa giải quyết nhu cầu trước mắt, vừa tạo thêm không gian xanh cho người dân.

Thay vì để những khu "đất vàng" bỏ hoang, gây nhếch nhác và lãng phí, nhiều nơi đã được cải tạo thành công viên, vườn hoa. Sự thay đổi không chỉ nằm ở cảnh quan, mà còn ở cách người dân sử dụng không gian đó - từ chỗ đi ngang qua, nay trở thành nơi dừng lại, đi dạo, tập thể dục, hay đơn giản là hít thở một chút không khí dễ chịu giữa thành phố đông đúc.

Cách làm này đang tiếp tục được triển khai tại khu cảng Nhà Rồng – Khánh Hội. Theo kế hoạch, các hàng rào tôn sẽ được tháo dỡ trong thời gian tới, nhường chỗ cho một không gian công cộng ven sông Sài Gòn. Tại đây, người dân có thể tiếp cận trực tiếp với bờ sông, đi bộ, thư giãn, hoặc đơn giản là ngắm bình minh, hoàng hôn - những điều vốn không dễ có trong một đô thị đông đúc như TP. Hồ Chí Minh.

Không chỉ là một công viên đơn thuần, khu vực này còn được quy hoạch theo hướng kết hợp nhiều chức năng. Cụ thể, sẽ có khu di tích Bảo tàng Hồ Chí Minh gắn với không gian văn hóa (khoảng 11 ha), khu công viên và dịch vụ công cộng (khoảng 23 ha), cùng với khu cảng du lịch hành khách (khoảng 6 ha). Việc giữ lại yếu tố lịch sử, đồng thời mở rộng không gian sinh hoạt cho cộng đồng cho thấy cách tiếp cận cân bằng giữa phát triển và bảo tồn.

Cảng Nhà Rồng - Khánh Hội sắp mở cửa với view "triệu đô" ven sông Sài Gòn

Song song đó, thành phố cũng đang rà soát lại nhiều dự án tồn đọng kéo dài để tìm hướng xử lý phù hợp, tránh lãng phí tài nguyên đất đai và mở ra thêm không gian phục vụ cộng đồng.

Từ thực tế tại các công viên đã hình thành, có thể thấy tác động rõ nhất là ở đời sống hằng ngày của người dân. Buổi sáng, nhiều người lớn tuổi có thêm chỗ tập thể dục. Buổi chiều, trẻ em có không gian vui chơi. Sau giờ làm, người lao động có nơi để đi dạo, thư giãn. Những thay đổi nhỏ, nhưng diễn ra mỗi ngày.

Đáng chú ý, nhiều công trình được thực hiện từ nguồn vốn xã hội hóa, cho thấy sự đồng thuận và tham gia của cả doanh nghiệp lẫn người dân. Khi không gian được mở ra và phục vụ trực tiếp cho cộng đồng, chính cộng đồng cũng trở thành lực lượng cùng giữ gìn và duy trì.

Từ những bước đi ban đầu, có thể thấy mô hình này không chỉ là giải pháp tạm thời, mà đang dần trở thành một hướng phát triển lâu dài. Trong thời gian tới, việc quản lý, duy trì các công viên sẽ được chú trọng hơn, đồng thời khuyến khích thêm sự tham gia của xã hội trong việc đầu tư và vận hành không gian xanh.

Từ những khu đất như vậy, một hướng phát triển khác đang dần hình thành. Giá trị của đất không chỉ nằm ở khả năng khai thác, mà còn ở cách nó phục vụ trực tiếp cho đời sống - từ sinh hoạt, vận động đến nghỉ ngơi.

Thực tế cho thấy, khi các chủ trương được triển khai bằng những giải pháp phù hợp, có thể đo đếm được bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống, thì khoảng cách giữa nghị quyết và thực tiễn cũng dần được thu hẹp. Việc cải tạo các khu đất trống thành không gian xanh là một ví dụ rõ ràng cho cách tiếp cận linh hoạt, đặt nhu cầu của người dân làm trung tâm.

Những khu đất từng bị bỏ quên, khi được đưa vào sử dụng, không chỉ góp phần cải thiện cảnh quan đô thị, mà còn tạo ra những giá trị sử dụng lâu dài - nơi người dân có thể sinh hoạt, kết nối và duy trì nhịp sống thường ngày.

Từ đó, một mục tiêu lớn hơn cũng dần được hiện thực hóa: xây dựng TP. Hồ Chí Minh theo hướng văn minh, hiện đại, phát triển bền vững - và quan trọng hơn, là một nơi đáng sống.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9