Bộ phim tài liệu "Hồ Chí Minh - Con đường phía trước" của TFS - HTV là hành trình lần theo những dấu chân lịch sử của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Sau hai phần đã phát sóng là "Theo dấu chân lịch sử" (2023) và "Khải hoàn ca giữa lòng Paris" (2025), ê-kíp tiếp tục mở rộng hành trình khám phá những ký ức, tư liệu và nhân chứng còn lưu giữ hình ảnh của Người.

* PTL "Hồ Chí Minh - Con đường phía trước": Nhìn lại phần 1, phần 2

Chính trong hành trình ấy, đoàn phim đã bắt gặp nhiều câu chuyện đặc biệt. Một trong số đó là phát hiện khiến đạo diễn Ngô Quang Thịnh không khỏi bất ngờ: hiện có tới 21 con đường mang tên Hồ Chí Minh trên khắp đất nước Italia.

Không phải một tư liệu mật vừa được công bố hay một dấu mốc lịch sử chưa từng được nhắc đến, chính những con đường mang tên Hồ Chí Minh giữa lòng châu Âu lại khiến đoàn phim xúc động. Bởi ở đó, sau nhiều thập niên, hình ảnh vị lãnh tụ của Việt Nam vẫn hiện diện trong đời sống của người dân địa phương như một biểu tượng của khát vọng độc lập, hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc.

Từ Đức, Pháp đến Italia, hành trình của ê-kíp Hãng phim truyền hình TP. Hồ Chí Minh (TFS-HTV) không chỉ là cuộc tìm kiếm tư liệu hay gặp gỡ nhân chứng. Đó còn là hành trình khám phá những dòng ký ức vẫn đang được gìn giữ ở nhiều nơi trên thế giới về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sau hai phần đầu đã phát sóng, phần 3 của bộ phim chuẩn bị lên sóng, khép lại hành trình lần theo dấu chân của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh trên con đường tìm đường cứu nước và lan tỏa những giá trị còn nguyên ý nghĩa với hiện tại.

Trò chuyện với chúng tôi, đạo diễn Ngô Quang Thịnh - người đi cùng dự án phim tài liệu "Hồ Chí Minh - Con đường phía trước" ở cả ba phần - đã chia sẻ về những câu chuyện phía sau ống kính, những phát hiện bất ngờ trong quá trình ghi hình ở nước ngoài và điều anh mong khán giả trẻ sẽ nhớ nhất khi xem bộ phim.

* Điều gì khiến anh dành nhiều tâm huyết cho dự án "Hồ Chí Minh - Con đường phía trước"?

""Hồ Chí Minh - Con đường phía trước" là một dự án rất đặc biệt đối với ê-kíp TFS và với cá nhân tôi. Không chỉ bởi quy mô thực hiện trải dài qua nhiều quốc gia mà còn vì đây là cơ hội để chúng tôi tiếp cận lại hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ những dấu chân lịch sử rất cụ thể.

Điều luôn thôi thúc tôi trong hành trình này là mong muốn kể một câu chuyện về Bác, bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, để khán giả hôm nay, đặc biệt là người trẻ, có thể cảm nhận hành trình ấy gần gũi và sống động hơn.

Đối với tôi, đây không đơn thuần là một bộ phim tài liệu. Nó giống như một hành trình khám phá. Càng đi, càng gặp những con người đã từng biết đến Bác hoặc vẫn đang lưu giữ những ký ức về Người, tôi càng hiểu rằng di sản Hồ Chí Minh không chỉ thuộc về Việt Nam mà còn là một phần ký ức chung của nhiều dân tộc trên thế giới. Những ký ức ấy đôi khi xuất hiện ở những nơi rất bất ngờ.

Trong hành trình ghi hình tại Châu Âu, đoàn phim đã gặp những người bạn quốc tế, những nhà nghiên cứu, những nhân chứng lịch sử và cả những người dân bình thường vẫn dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh sự kính trọng đặc biệt. Có người từng gặp Bác, có người chưa từng gặp nhưng dành nhiều năm để sưu tầm, nghiên cứu tư liệu về Người. Những cuộc gặp ấy đã mang đến cho đoàn phim không ít cảm xúc".

* Trong số những phát hiện của đoàn phim, đâu là điều khiến anh xúc động nhất?

"Điều khiến tôi xúc động nhất là nhận ra rằng sau hàng chục năm, ở những nơi rất xa Việt Nam vẫn còn những con người lưu giữ ký ức về Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng sự trân trọng đặc biệt.

Tại Đức, chúng tôi được nghe những câu chuyện về chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1957. Điều đáng ngạc nhiên là những ký ức ấy vẫn được người dân truyền lại qua nhiều thế hệ.

Nhưng có lẽ một trong những phát hiện đặc biệt nhất là tại Italia. Trong quá trình tìm hiểu, đoàn phim nhận ra hiện nay có tới 21 con đường mang tên Hồ Chí Minh trên khắp đất nước này. Đó không đơn thuần là những địa danh trên bản đồ.

Khi đứng trên những con đường mang tên Người ở nhiều thành phố khác nhau, chúng tôi cảm nhận rất rõ rằng, hành trình của Hồ Chí Minh đã vượt ra ngoài biên giới Việt Nam để trở thành một phần ký ức của bạn bè quốc tế. Mỗi con đường là một sự ghi nhận của người dân Italia đối với những giá trị mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và trong tình hữu nghị giữa các dân tộc yêu chuộng hòa bình.

Điều làm chúng tôi xúc động hơn nữa là có những người dân địa phương không có liên hệ trực tiếp với Việt Nam nhưng vẫn biết Hồ Chí Minh là ai và dành cho Người sự kính trọng chân thành. Những câu chuyện ấy cho thấy sức lan tỏa của một con người không chỉ đến từ những quyết sách lớn lao mà còn từ sự chân thành và tình cảm dành cho con người".

Nếu nhiều bộ phim tài liệu lịch sử lựa chọn cách kể dựa trên hệ thống tư liệu lưu trữ, phim tài liệu "Hồ Chí Minh - Con đường phía trước" lại đi theo một hướng tiếp cận khác. Đó là trực tiếp tìm đến những địa danh lịch sử, gặp gỡ những nhân chứng và lần theo những dấu vết còn hiện hữu trong đời sống hôm nay. Theo đạo diễn, đây cũng là điểm mới mà ê-kíp muốn mang đến cho khán giả.

* Sau hai phần phim đã phát sóng, anh nghĩ đâu là điều mới mẻ mà bộ phim góp thêm vào cách kể về Chủ tịch Hồ Chí Minh?

"Hai phần đầu là hành trình lần theo dấu chân của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh trên con đường tìm đường cứu nước và kết nối với bạn bè quốc tế.

Từ những năm tháng hoạt động ở Châu Âu cho tới những chuyến thăm chính thức sau khi đất nước giành được độc lập, chúng tôi cố gắng tái hiện chân thực những không gian, những con người và những câu chuyện đã góp phần hình thành nên tầm vóc của Người.

Điều mới mẻ mà bộ phim hướng tới là cách tiếp cận lịch sử thông qua hành trình khám phá ở hiện tại. Thay vì chỉ kể lại những sự kiện đã được biết đến, chúng tôi trực tiếp tìm đến các địa danh, gặp gỡ nhân chứng và khai thác những tư liệu còn ít được công bố. Qua đó, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện lên không chỉ như một lãnh tụ mà còn là một con người với khát vọng, ý chí và tầm nhìn vượt thời đại".

Phần 3 có tên "Hành trình của Người thay đổi vận mệnh một dân tộc" sẽ chính thức được phát sóng lúc 8g ngày 5-6/6 trên kênh HTV9. Hai tập phim của phần 3 cũng là mảnh ghép cuối cùng hoàn thiện hành trình mà bộ phim theo đuổi.

Theo đạo diễn, nếu những phần trước tập trung vào dấu chân của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Châu Âu, phần phim mới sẽ mở rộng câu chuyện sang một chiều kích khác.

* Khán giả có thể chờ đợi điều gì trong phần 3?

"Khán giả sẽ được tiếp cận thêm nhiều tư liệu, câu chuyện và nhân chứng đặc biệt mà ê-kíp đã dày công tìm kiếm trong quá trình ghi hình ở nước ngoài. Nhưng điều quan trọng hơn là phần phim không chỉ nhìn lại quá khứ.

Chia sẻ của Tiến sĩ Nguyễn Hữu Cường - Cựu du học sinh tại Moritzburg (1955-1959)

Chúng tôi muốn đặt ra câu hỏi về giá trị của những tư tưởng ấy đối với hiện tại và tương lai. Đó cũng chính là ý nghĩa của tên gọi "Con đường phía trước". Bởi hành trình ấy không dừng lại ở những gì đã diễn ra trong lịch sử mà vẫn đang tiếp tục được viết tiếp bởi các thế hệ hôm nay".

* Sau tất cả những gì đã trải qua cùng dự án, nếu phải gửi gắm một điều đến khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ, anh muốn họ nhớ điều gì nhất khi xem bộ phim?

"Điều tôi mong khán giả nhớ nhất không phải là một sự kiện lịch sử cụ thể, mà là tinh thần dám đi, dám học hỏi và dám theo đuổi lý tưởng của Nguyễn Ái Quốc năm ấy.

Khi rời Tổ quốc, Người không biết chính xác con đường phía trước sẽ như thế nào. Nhưng bằng ý chí, lòng yêu nước và khát vọng tìm ra con đường cho dân tộc, Người đã kiên trì bước đi qua rất nhiều thử thách.

Tôi nghĩ đó vẫn là bài học còn nguyên giá trị đối với người trẻ hôm nay".

* Là một đạo diễn phim tài liệu, anh đối diện như thế nào với áp lực phải vừa đảm bảo tính chính xác của lịch sử, vừa tạo được cảm xúc và sức hấp dẫn cho khán giả hôm nay?

"Với chúng tôi, tính chính xác là nguyên tắc không thể thỏa hiệp. Mọi chi tiết, tư liệu hay lời kể đều phải được kiểm chứng từ nhiều nguồn trước khi đưa vào phim.

Tuy nhiên, một bộ phim tài liệu chỉ thực sự sống khi chạm được tới cảm xúc của người xem.

Tôi tin rằng lịch sử vốn đã chứa đựng rất nhiều cảm xúc. Nhiệm vụ của người làm phim là tìm ra cách để những cảm xúc ấy được truyền tải chân thực và gần gũi nhất đến khán giả hôm nay".

Có lẽ cũng chính từ niềm tin đó mà "Hồ Chí Minh - Con đường phía trước" không chỉ là hành trình nhìn lại lịch sử, mà còn là lời nhắc về những giá trị vẫn đang được tiếp nối trong hiện tại. Giống như những con đường mang tên Hồ Chí Minh ở một đất nước cách Việt Nam hàng ngàn cây số, có những dấu chân lịch sử chưa bao giờ dừng lại ở quá khứ.

Thực hiện: Thiên Bình - Hoàng Tân - Ngọc Quí