(HTV) - Sau hơn nửa thế kỷ kể từ thời kỳ Apollo, nhân loại một lần nữa hướng về Mặt Trăng khi sứ mệnh Artemis II chính thức khởi hành, mở ra bước ngoặt chiến lược trong tham vọng chinh phục không gian sâu và định cư ngoài Trái Đất.

Ngày 1/4, NASA chính thức phóng sứ mệnh Artemis II, đưa 4 phi hành gia bước vào hành trình lịch sử – chuyến bay có người lái đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ năm 1972, thời điểm kết thúc chương trình Apollo.

Không chỉ mang ý nghĩa "trở lại chốn xưa", Artemis II còn đánh dấu bước tiến xa hơn khi con người lần đầu tiên tiếp cận những vùng không gian mà trước đây chưa từng đặt chân tới. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và tài nguyên toàn cầu gia tăng, cuộc đua không gian đang nóng lên với sự tham gia của nhiều cường quốc như Trung Quốc và Ấn Độ.

Sứ mệnh sử dụng hệ thống phóng Space Launch System (SLS) – cao 98 mét, tương đương tòa nhà 30 tầng – để đưa tàu Orion vượt quãng đường khoảng 393.000 km trong hành trình kéo dài 10 ngày.

Orion được trang bị hệ thống hỗ trợ sự sống hiện đại và các tấm pin năng lượng mặt trời, được thiết kế chuyên biệt cho các chuyến bay không gian sâu – nơi điều kiện khắc nghiệt vượt xa quỹ đạo Trái Đất.

Phi hành đoàn gồm 3 người Mỹ và 1 người Canada, trong đó có những dấu mốc lịch sử: lần đầu có phụ nữ, người Mỹ gốc Phi và một phi hành gia không mang quốc tịch Mỹ tham gia hành trình Mặt Trăng.

Dù không hạ cánh, Artemis II sẽ thực hiện chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng với quỹ đạo được tính toán cực kỳ chính xác – tận dụng lực hấp dẫn của Trái Đất và Mặt Trăng để tối ưu nhiên liệu.

Bà Lori Glaze - Quyền quản trị viên phụ trách thám hiểm của NASA chia sẻ: "Đó là một quỹ đạo đặc biệt. Lực hấp dẫn của mặt trăng sẽ kéo chúng tôi và đưa chúng tôi đi vòng quanh mặt trăng và sau đó nó sẽ ném chúng tôi quay trở lại Trái đất, giống như cách mà một chiếc ná thun hoạt động."

Theo đại diện NASA, quỹ đạo này hoạt động như một chiếc "ná thun", khi lực hút của Mặt Trăng kéo tàu đi vòng rồi "ném" trở lại Trái Đất. Đây là phép thử then chốt cho các sứ mệnh xa hơn, đặc biệt là hành trình tới Sao Hỏa.

Ở điểm xa nhất, các phi hành gia sẽ quan sát những khu vực phía xa của Mặt Trăng – nơi con người chưa từng trực tiếp nhìn thấy bằng mắt thường.

Bên trong khoang tàu Orion, các phi hành gia không chỉ là người điều khiển mà còn là đối tượng nghiên cứu. Họ phải đối mặt với bức xạ vũ trụ, tia cực tím và môi trường vi trọng lực kéo dài.

Các thí nghiệm sinh học được triển khai bao gồm thu thập mẫu nước bọt để theo dõi phản ứng miễn dịch, và thử nghiệm "Avatar" nhằm đánh giá tác động của bức xạ lên tủy xương – nơi sản sinh tế bào máu.

Những dữ liệu này đóng vai trò sống còn trong việc chuẩn bị cho các sứ mệnh dài ngày, đặc biệt là kế hoạch đưa con người đến Sao Hỏa.

Một trong những động lực lớn nhất của Artemis là khai thác tài nguyên. Các nghiên cứu đã xác nhận sự tồn tại của băng nước tại cực Nam Mặt Trăng – nguồn tài nguyên có thể chuyển hóa thành nước uống và nhiên liệu tên lửa.

Ông Jared Isaacman - Tân giám đốc NASA chia sẻ rằng: "Mỹ sẽ quay trở lại Mặt Trăng trước các đối thủ lớn. Chúng ta sẽ thiết lập một sự hiện diện lâu dài để hiểu rõ và hiện thực hóa các giá trị khoa học, kinh tế và an ninh quốc gia trên bề mặt Mặt Trăng."

NASA đặt mục tiêu xây dựng căn cứ Mặt Trăng vào cuối thập kỷ này và hướng tới khả năng con người sinh sống bán thường trực từ năm 2032. Trong khi đó, Trung Quốc cũng đẩy nhanh kế hoạch đưa người lên Mặt Trăng vào năm 2030, làm gia tăng áp lực cạnh tranh chiến lược.

Rủi ro lớn nhất của sứ mệnh nằm ở giai đoạn quay trở lại Trái Đất. Khi tàu Orion lao vào khí quyển với vận tốc hàng chục nghìn km/h, lớp chắn nhiệt phải chịu nhiệt độ hàng nghìn độ C.

Các phi hành gia sẽ trải qua gia tốc lên tới 6–9G – mức có thể khiến con người mất ý thức nếu không được huấn luyện đặc biệt. Sau những vấn đề phát hiện ở sứ mệnh Artemis I, NASA đã cải tiến lá chắn nhiệt để đảm bảo an toàn tối đa.

Theo cập nhật từ NASA, tàu Orion đã rời quỹ đạo Trái Đất an toàn và đang trên hành trình hướng tới Mặt Trăng, với trạng thái phi hành đoàn ổn định và tinh thần tích cực.

Artemis II không chỉ là một chuyến bay – đó là phép thử cho tương lai của loài người. Liệu đây sẽ là khởi đầu cho kỷ nguyên đa hành tinh, hay chỉ là một dấu mốc tốn kém trong lịch sử? Câu trả lời đang dần hé lộ trong hành trình 10 ngày giữa không gian sâu thẳm.