Từ nguồn vốn FDI đến câu chuyện trung tâm tài chính quốc tế, từ Đô thị Khoa học Công nghệ đến mô hình “Ba nhà”, Phiên hội thảo toàn thể Made By VietNam 2026 đã đặt ra một bài toán lớn: làm thế nào để có thể kết nối vốn, công nghệ, nhân lực và chính sách thành một hệ sinh thái đủ sức tạo động lực tăng trưởng mới cho TP. Hồ Chí Minh?

Một trong những vấn đề được đặt ra tại phiên thảo luận là sự thay đổi trong chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài của TP. Hồ Chí Minh hiện nay.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố thu hút 7,5 tỷ USD vốn FDI, tăng gần 90% so với cùng kỳ. Dự kiến đến quý III, con số này có thể đạt khoảng 10 - 12 tỷ USD, với xu hướng ngày càng tập trung vào các lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

TP. Hồ Chí Minh đang chuyển dần từ cách tiếp cận thu hút đầu tư theo chiều rộng - dựa nhiều vào lợi thế về chi phí, đất đai và lao động, sang thu hút đầu tư theo chiều sâu. Trong cuộc cạnh tranh mới, nhà đầu tư không chỉ tìm kiếm địa điểm có chi phí phù hợp mà còn quan tâm đến khả năng phát triển dài hạn của cả một hệ sinh thái.

Theo đó, những yếu tố được xem là “hạ tầng mềm” ngày càng trở nên quan trọng, điển hình như: hạ tầng năng lượng, đặc biệt là năng lượng xanh, hạ tầng số, dữ liệu, khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững và ESG.

Với TP. Hồ Chí Minh, thu hút được dòng vốn mới chỉ là bước đầu. Bài toán lớn hơn là làm sao để dòng vốn ấy gắn liền với công nghệ, nghiên cứu, nguồn nhân lực và doanh nghiệp trong nước, từ đó tạo ra hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Từ câu chuyện FDI, phiên thảo luận mở rộng sang mối quan hệ giữa Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) và Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP. Hồ Chí Minh.

Đây được xem là hai mắt xích có khả năng bổ trợ trực tiếp cho nhau trong quá trình hình thành một hệ sinh thái tăng trưởng mới.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, TP. Hồ Chí Minh được đặt trong nhu cầu vốn phát triển lên tới khoảng 1.500 tỷ USD. Một nhu cầu vốn khổng lồ cũng đồng thời đòi hỏi thành phố phải mở rộng cách tiếp cận tài chính, thay vì chỉ dựa vào những công cụ truyền thống.

IFC được kỳ vọng trở thành nơi thu hút các dòng vốn mới, các quỹ đầu tư và phát triển những công cụ tài chính phù hợp với nền kinh tế xanh và kinh tế số như trái phiếu xanh, tín chỉ carbon, fintech và các cơ chế tài chính mới.

Ngược lại, Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP. Hồ Chí Minh được định hướng sẽ trở thành không gian hình thành các ý tưởng, sáng chế, công nghệ và mô hình kinh doanh mới.

Nếu một bên tạo ra ý tưởng và công nghệ, và một bên cung cấp nguồn vốn và cơ chế để đưa ý tưởng ra thị trường, thì hai không gian này có thể tạo ra một vòng kết nối từ nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa.

Đây chính là một trong những “dòng chảy” quan trọng được đặt ra tại phiên toàn thể: dòng vốn phải tìm được dòng sáng tạo, còn dòng sáng tạo phải tìm được con đường để đưa ra thị trường.

Một yếu tố khác được nhấn mạnh tại phiên thảo luận là nguồn nhân lực và khả năng phối hợp giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Mô hình “Ba nhà” được xem là một trong những nền tảng để xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng vận hành thực chất.

Doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong quá trình này: vừa là nơi tiếp nhận nguồn nhân lực, vừa đặt hàng nghiên cứu, đồng thời đưa sản phẩm và công nghệ đến thị trường. Bên cạnh đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo môi trường, hoàn thiện thể chế và tạo ra những cơ chế đủ linh hoạt để các bên có thể hợp tác.

Trên thực tế, hạ tầng công nghiệp thế hệ mới, năng lượng bền vững, viễn thông và nhà ở cho chuyên gia là những điều kiện cần thiết để thu hút và giữ chân các nhà đầu tư, chuyên gia công nghệ.

Khi những yếu tố này được đặt cạnh nhau, “đổi mới sáng tạo” không còn là một khái niệm riêng của ngành khoa học công nghệ mà trở thành một hệ sinh thái gắn liền với hạ tầng, giáo dục, doanh nghiệp, đầu tư và thị trường.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của phiên toàn thể là câu chuyện về Trung tâm Tài chính Hàng không Châu Á - Thái Bình Dương (AAFH).

Vietjet và Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) đã công bố thành lập AAFH với sự tham gia của các đối tác lớn như Airbus và Boeing, hướng đến xây dựng một trung tâm tài chính chuyên biệt phục vụ lĩnh vực hàng không tại khu vực.

Quy mô giao dịch của trung tâm được dự báo có thể đạt 50 tỷ USD vào năm 2035.

Câu chuyện của AAFH cho thấy một hướng tiếp cận khác trong việc phát triển trung tâm tài chính: không chỉ thu hút dòng vốn nói chung mà còn hình thành các hệ sinh thái tài chính chuyên sâu, gắn với những ngành kinh tế có nhu cầu vốn lớn và khả năng tạo giá trị cao.

Bên cạnh tài chính hàng không, hạ tầng số cũng được đặt ra như một lĩnh vực cần những cơ chế hợp tác mới. Đặc thù của hạ tầng công nghệ là tốc độ thay đổi nhanh. Một hệ thống được đầu tư hôm nay có thể nhanh chóng lỗi thời khi công nghệ thay đổi. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng mô hình hợp tác công tư (PPP) trong hạ tầng số cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn, chẳng hạn chuyển từ tư duy đầu tư tài sản cố định sang thuê dịch vụ công nghệ, qua đó giảm rủi ro lạc hậu và giúp hạ tầng có khả năng cập nhật liên tục.

Nếu nguồn vốn là nhiên liệu, công nghệ là động cơ thì thể chế và chính sách là đường băng để nền kinh tế cất cánh.

Tại phiên toàn thể, đại diện các cấp quản lý đưa ra những định hướng nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, startup và các hoạt động đổi mới sáng tạo. TP. Hồ Chí Minh cam kết tiếp tục hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, trong đó có các hình thức hỗ trợ không hoàn lại, đồng thời đẩy mạnh triển khai các chính sách liên quan đến Luật Phát triển đô thị và xây dựng các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Ở cấp độ ngành, Bộ Khoa học và Công nghệ đưa ra chương trình hành động 14 điểm, trong đó có những định hướng như mở rộng thí điểm sandbox, hình thành hạ tầng khoa học dùng chung, xây dựng chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia toàn cầu và thúc đẩy liên kết vùng. Điểm chung của các chính sách này là chuyển từ tư duy quản lý đơn thuần sang tư duy kiến tạo không gian thử nghiệm và phát triển.

Trong nền kinh tế đổi mới sáng tạo, nhiều mô hình kinh doanh và công nghệ mới chưa thể được quản lý hoàn toàn bằng những khuôn khổ cũ. Do đó, khả năng thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh chính sách cũng trở thành một năng lực cạnh tranh của địa phương.

Từ câu chuyện FDI đến tài chính quốc tế, từ Đô thị Khoa học Công nghệ đến mô hình “Ba nhà”, từ tài chính hàng không đến hạ tầng số và sandbox, các nội dung được thảo luận tại Phiên toàn thể Made By VietNam 2026 có một điểm chung là không một nguồn lực nào có thể tạo ra cú bứt tốc nếu đứng riêng lẻ.

Dòng vốn cần công nghệ để tạo ra giá trị cao hơn. Công nghệ cần nhân lực để phát triển. Nhân lực cần môi trường đào tạo và thử nghiệm. Doanh nghiệp cần thị trường và nguồn vốn. Tất cả cần một hệ thống hạ tầng và thể chế đủ linh hoạt để kết nối.

Vì vậy, “Khơi dòng - Bứt tốc” không chỉ là thông điệp của phiên thảo luận mà còn phản ánh một yêu cầu phát triển mới đối với TP. Hồ Chí Minh nói chung: khơi thông các dòng vốn, dòng công nghệ, dòng tri thức và dòng nhân lực, đồng thời kết nối chúng thành một hệ sinh thái có khả năng tạo ra giá trị thực.

Khi các nguồn lực được kết nối bằng những chính sách đặc thù, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ mạnh và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, TP. Hồ Chí Minh mới có thêm nền tảng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9