1 triệu tỷ đồng thu ngân sách, vấn đề được các chuyên gia quan tâm nhiều nhất sau buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh cuối tháng 4 vừa qua. Và từ con số 1 triệu tỷ đồng, chúng tôi hình dung đến một "điểm tựa" cho cả 2 chiều. Hoàn thành nhiệm vụ, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục thể hiện vai trò là "điểm tựa" cho tăng trưởng 2 con số của cả nước, vậy thì đâu là căn cứ để thành phố làm được điều này. Góc nhìn HTV sẽ dẫn ra vài con số về kết quả tăng trưởng của Quý 1 vừa qua để chúng ta cùng nhìn nhận rõ hơn nguồn lực hiện có phục vụ tăng trưởng.

Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, 4 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 328.113 tỷ đồng, tăng 118,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng, cho thấy đà phục hồi rõ nét của nền kinh tế thành phố.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều yếu tố bất lợi đang tác động đến nguồn thu ngân sách như xung đột địa chính trị kéo dài làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy giá nguyên nhiên liệu tăng cao. Bên cạnh đó, các chính sách miễn, giảm thuế để hỗ trợ doanh nghiệp đã khiến ngân sách nhà nước giảm thu khoảng 64.829 tỷ đồng. Áp lực lạm phát cũng làm gia tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu, đặc biệt trong lĩnh vực xăng dầu.

Dù vậy, với kết quả tích cực trong 4 tháng đầu năm, cùng việc kiểm soát chặt chẽ chi ngân sách, ưu tiên đầu tư công và an sinh xã hội, TP. Hồ Chí Minh vẫn duy trì được cân đối ngân sách ổn định, không phát sinh nợ đọng. Để hiện thực hóa mục tiêu thu ngân sách nhà nước năm 2026, các sở ngành toàn địa bàn TP. Hồ Chí Minh đã triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ, từ cải cách thủ tục hành chính đến tăng cường quản lý thu và chống thất thu.

TP. Hồ Chí Minh bước sang Quý 2 với kỳ vọng phải đạt được mục tiêu tăng trưởng từ 12 - 13%, hướng đến tăng trưởng 2 con số trong cả năm. Đây là áp lực không nhỏ, đặc biệt đối với cộng đồng doanh nghiệp trong nước. Thách thức chi phí gia tăng nhưng sức mua giảm, thủ tục hành chính còn nhiều bất cập khiến doanh nghiệp thiếu động lực mở rộng quy mô.

Trước phép thử của những tháng đầu năm và áp lực tăng trưởng không nhỏ, cộng đồng doanh nghiệp không đứng yên hay co cụm, mà hết sức chủ động, linh hoạt để thích ứng và giữ nhịp tăng trưởng. Chia sẻ này đến từ đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh khi nhận diện thách thức hiện hữu trong Quý 2 và những quý còn lại của năm.

Bà Lý Kim Chi – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết, các đơn vị hiện nay đã linh hoạt chuyển đổi sang mô hình bán hàng đa kênh thay vì chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu, đồng thời tập trung khai thác sâu hơn thị trường nội địa. Bên cạnh đó, việc quyết liệt đổi mới công nghệ và sản phẩm cũng đã bắt đầu mang lại những kết quả tích cực, giúp doanh nghiệp tăng sức cạnh tranh.

Tuy nhiên, sự nỗ lực của doanh nghiệp vẫn đang vấp phải những khó khăn về thủ tục và tài chính. Bà Lý Kim Chi nhấn mạnh tính cấp bách của việc tháo gỡ các điểm nghẽn hành chính tại cơ sở để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp. Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều đơn vị đang đối mặt với tình trạng "có cơ hội nhưng thiếu vốn", bà Lý Kim Chi kiến nghị Thành phố cần sớm ban hành Nghị quyết hỗ trợ lãi suất mới thay thế cho Nghị quyết 09. Việc triển khai các gói tín dụng linh hoạt và rút ngắn thời gian tiếp cận vốn được xem là "chìa khóa" để doanh nghiệp giải quyết bài toán dòng tiền hiện nay. 

Chuyên gia cũng nhấn mạnh, TP. Hồ Chí Minh giờ đây khi nói về động lực tăng trưởng, phải bao hàm những động lực mới sau sáp nhập. Đó không chỉ là bộ ba đầu tư công - xuất khẩu - tiêu dùng như trước đây, mà còn là du lịch, kinh tế số, trung tâm tài chính, công nghệ cao - kinh tế tri thức và nhiều đòn bẩy bền vững khác. Giải pháp phát triển những động lực mới sẽ góp phần giúp TP. Hồ Chí Minh chinh phục mục tiêu tăng trưởng không chỉ trong ngắn hạn, mà còn ở tầm nhìn dài hơi hơn.

Mục tiêu thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng trong năm nay không chỉ tạo đà cho tăng trưởng mà còn xây dựng nền tảng hợp lý để TP. Hồ Chí Minh tái cấu trúc nguồn thu theo hướng bền vững, giảm dần sự phục thuộc vào tài nguyên đất đai. Bối cảnh môi trường đầu tư nội địa còn một số khó khăn thì sức mạnh từ khoảng 4.500 doanh nghiệp FDI tại khu vực Bắc TP. Hồ Chí Minh trở thành "điểm tựa". Thủ phủ công nghiệp Bình Dương cũ, ngày nay là khu vực phía Bắc thành phố đang trở thành điểm đến lý tưởng của nhiều tập đoàn lớn.

Đi vào hoạt động từ năm 2019, nhà máy của công ty TNHH Tata Coffee Việt Nam đã nhanh chóng vận hành hết công suất sản xuất 5.000 tấn cà phê sấy lạnh/năm, cung ứng cho thị trường toàn cầu. Hoạt động hiệu quả, doanh nghiệp đầu tư thêm một nhà máy mới với số vốn đăng ký 60 triệu USD, công suất 5.500 tấn/năm. Ngay sau khi được được chấp thuận đầu tư, doanh nghiệp đã tiến hành xây dựng nhà máy, cùng với đó là kế hoạch tuyển dụng đào tạo bổ sung nhân lực cho nhà máy mới. 

Trong các khoản thu Ngân sách nhà nước lĩnh vực nội địa vùng thủ phủ công nghiệp Bắc TP. Hồ Chí Minh, thu ngân sách từ các Doanh nghiệp FDI đóng vai trò quan trọng. Ghi nhận tình hình hoạt động của doanh nghiệp FDI ở khu vực này trong năm nay, các doanh nghiệp cho biết là mặc dù thị trường toàn cầu biến động, nhưng vẫn sản xuất ổn định và tiếp tục mục tiêu tăng trưởng cao hơn. Sự ổn định của các doanh nghiệp này giúp tạo ra nguồn thu thuế ổn định, bền vững cho ngân sách, đặc biệt là thông qua thuế thu nhập doanh nghiệp và VAT.

Nhiều năm qua, ở khu vực Bắc TP. Hồ Chí Minh, FDI là lĩnh vực đạt số thu cao nhất trong số các nguồn thu chính. Theo đánh giá của ngành chức năng, doanh nghiệp FDI chấp hành tốt nghĩa vụ kê khai, nộp thuế, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định. Đặc biệt, hoạt động thu hút đầu tư ở khu vực này là hầu hết các dự án ngay sau khi được cấp phép đều nhanh chóng xây dựng nhà máy để sớm vận hành sản xuất. Bên cạnh đó, còn có hàng chục doanh nghiệp FDI áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu cũng góp phần tăng thêm số thu ngân sách nhà nước.

PGS.TS Nguyễn Văn Chiến – Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế - Tài chính (Trường Đại học Thủ Dầu Một) nhận định, sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp đã thúc đẩy các hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ và logistics tại Bình Dương. Trong đó, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò là động lực quan trọng cho sự tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và đặc biệt là đóng góp lớn cho ngân sách Nhà nước.

Các địa phương phía Bắc Thành phố đang nỗ lực thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, thu nộp ngân sách nhà nước. Cùng với quản lý chặt chẽ các nguồn thu là tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp, cá nhân phát triển sản xuất kinh doanh, góp phần giúp công tác thu ngân sách năm 2026 hoàn thành vượt chỉ tiêu dự toán được giao.(hình)

Trong buổi làm việc với lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh "sau sáp nhập TP. Hồ Chí Minh có tiềm năng trở thành đô thị toàn cầu, khát vọng phát triển cao hơn". Sự cộng hưởng nguồn lực từ 3 địa phương có ý nghĩa như thế nào đối với tăng trưởng, Góc nhìn HTV đã có trao đổi ngắn với ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh.

Bàn về vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI trong việc hiện thực hóa mục tiêu thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng, ông Nguyễn Ngọc Hòa – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh khẳng định, yếu tố then chốt nằm ở sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền đô thị. Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, việc tổ chức lại chính quyền hai cấp cần đi đôi với sự tinh gọn và đồng bộ, bám sát chủ trương của Chính phủ về việc cắt giảm 30% thủ tục hành chính. Bên cạnh việc đơn giản hóa quy định, Thành phố cần rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ để doanh nghiệp có thể nhanh chóng triển khai dự án và giải ngân nguồn vốn. Đồng thời, việc thiết lập các cơ chế hỗ trợ đồng bộ về lãi suất và vốn vay sẽ là đòn bẩy quan trọng để doanh nghiệp bứt phá, góp phần đạt được các chỉ tiêu kinh tế kỳ vọng.

Đề cập đến những cơ hội từ Luật Đô thị đặc biệt, ông Nguyễn Ngọc Hòa kỳ vọng đây sẽ là nền tảng để TP. Hồ Chí Minh tạo ra sự hợp lực mang tính đột phá với các địa phương lân cận. Ông Hòa nhấn mạnh, nếu biết cách tích hợp nguồn lực giữa 3 địa phương sau sáp nhập, kết quả mang lại sẽ là phép nhân thay vì chỉ là số cộng thuần túy.

Cụ thể, sự kết nối giữa cụm cảng Cái Mép và Cần Giờ, hay việc phối hợp với "thủ phủ công nghiệp" Bình Dương sẽ tạo ra một hệ sinh thái sản xuất – logistics vững chắc. Trong chuỗi giá trị này, TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò trung tâm trong việc đẩy mạnh công nghệ cao, thu hút đầu tư và vận hành dòng vốn thông qua Trung tâm Tài chính quốc tế. Ông tin tưởng rằng, sự hợp lực đồng bộ này không chỉ giúp gia tăng số lượng việc làm mà còn tạo ra nguồn thu ngân sách bền vững cho toàn khu vực.

Luật Đô thị đặc biệt dự kiến trình Quốc hội ngay trong năm nay với trọng tâm là đột phá thể chế, quản trị; tăng tự chủ tài khóa, cho phép giữ lại nguồn lực lớn hơn và chủ động huy động vốn. Cơ chế đặc thù chưa từng có này đang tạo luồng sinh khí mới trong cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Hy vọng rằng diễn biến này kết hợp với nhiều dự án đầu tư công lớn đang và sắp triển khai sẽ tăng sức kéo để đầu tàu kinh tế TP. Hồ Chí Minh hoàn thành mục tiêu trước mắt là thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng, tiếp theo là tăng trưởng 2 con số.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9