Tại không gian trải nghiệm công nghệ hiện đại của Samsung Lotte Mall Tây Hồ, talkshow trực tiếp với chủ đề "Bác sĩ số kiến tạo tương lai – Khỏe mạnh cùng A.I." đã mang đến một góc nhìn đa chiều về cách công nghệ đang tái định nghĩa hành trình chăm sóc sức khỏe. Với sự tham gia của Tiến sĩ Mai Thị Nữ – Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, nhà báo Bùi Thanh Vân – Thư ký tòa soạn Báo VnExpress và ông Nguyễn Trương Hoàng Nhật – Giám đốc Ngành hàng Di động Cao cấp & Thiết bị đeo, Samsung Việt Nam, chương trình không chỉ gợi mở khái niệm "bác sĩ số", mà còn đặt ra những vấn đề cốt lõi: làm thế nào để mỗi cá nhân thực sự hiểu cơ thể mình, và công nghệ sẽ đóng vai trò gì trong việc kiến tạo một tương lai sống khỏe, chủ động và bền vững.

Mỗi ngày, trái tim con người đập khoảng 100.000 lần, và mỗi giây, cơ thể thực hiện hàng tỷ phản ứng sinh học để duy trì sự sống. Tuy nhiên, phần lớn chúng ta vẫn chưa thực sự "lắng nghe" và hiểu rõ những tín hiệu mà cơ thể đang gửi đi – đặc biệt trong nhịp sống hiện đại ngày càng gấp gáp.

Trong bối cảnh đó, sự phát triển của các thiết bị công nghệ cá nhân đang mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới. Từ đồng hồ thông minh, cân sức khỏe đến các thiết bị gia dụng như máy lọc không khí, điều hòa hay tủ lạnh thông minh, người dùng ngày nay có thể theo dõi nhiều chỉ số sức khỏe và môi trường sống theo thời gian thực.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy những dữ liệu này vẫn đang tồn tại một cách rời rạc. Mỗi thiết bị ghi nhận một phần thông tin riêng biệt, thiếu sự kết nối và tổng hợp, khiến người dùng khó có được cái nhìn toàn diện về tình trạng sức khỏe của mình.

Chính vì vậy, nhu cầu về một "trợ lý thông minh" – có khả năng đồng bộ dữ liệu, phân tích và đưa ra những khuyến nghị cụ thể – đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Câu hỏi không còn là "có nên sử dụng công nghệ hay không", mà là "làm thế nào để công nghệ thực sự giúp con người hiểu cơ thể mình mỗi ngày?".

Ở góc độ người dùng, nhà báo Bùi Thanh Vân – Thư ký tòa soạn Báo VnExpress cho biết, các thiết bị số đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống thường nhật. "Hiện tại tôi đang sử dụng rất nhiều thiết bị như đồng hồ thông minh để theo dõi tập luyện, cân sức khỏe để đo các chỉ số cơ thể, hay các thiết bị trong gia đình như máy lọc không khí, điều hòa… tất cả đều góp phần hỗ trợ cho việc đảm bảo sức khỏe," bà chia sẻ.

Nhà báo Bùi Thanh Vân – Thư ký tòa soạn Báo VnExpress cho biết, các thiết bị số đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống thường nhật. "Hiện tại tôi đang sử dụng rất nhiều thiết bị như đồng hồ thông minh để theo dõi tập luyện, cân sức khỏe để đo các chỉ số cơ thể, hay các thiết bị trong gia đình như máy lọc không khí, điều hòa… tất cả đều góp phần hỗ trợ cho việc đảm bảo sức khỏe,"

Những trải nghiệm này cho thấy, công nghệ không chỉ dừng lại ở việc cung cấp dữ liệu, mà đang từng bước hình thành một hệ sinh thái giúp con người chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe – từ cá nhân đến gia đình.

Tuy vậy, để những công cụ này phát huy tối đa giá trị, bài toán cốt lõi vẫn nằm ở khả năng kết nối, phân tích và "hiểu" dữ liệu – nền tảng để tiến tới một mô hình chăm sóc sức khỏe thông minh, nơi mỗi người đều có thể trở thành người hiểu rõ cơ thể mình nhất.

Song song với sự phát triển kinh tế - xã hội, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh hàng đầu thế giới. Theo dự báo cho giai đoạn 2024–2074, cơ cấu dân số Việt Nam sẽ chuyển dịch mạnh, với tỷ lệ người cao tuổi tăng nhanh, tạo ra những thách thức chưa từng có đối với hệ thống y tế.

Xu hướng này đồng nghĩa với việc nhu cầu chăm sóc sức khỏe dài hạn, quản lý bệnh mãn tính và theo dõi sức khỏe liên tục sẽ gia tăng đáng kể. Trong khi đó, nguồn lực y tế – từ nhân lực đến hạ tầng – khó có thể mở rộng tương ứng trong thời gian ngắn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển dịch từ mô hình "chữa bệnh" sang "phòng bệnh", từ thụ động sang chủ động.

Thực tế cho thấy, phong trào "sức khỏe toàn dân" đang ngày càng được thúc đẩy, với trọng tâm là y tế dự phòng và nâng cao nhận thức cộng đồng. Người dân bắt đầu chủ động hơn trong việc theo dõi các chỉ số sức khỏe thông qua thiết bị cá nhân, từ đó hình thành thói quen tự chăm sóc bản thân ngay từ sớm.

Ở góc độ quản lý, Tiến sĩ Mai Thị Nữ – Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số trong việc giải bài toán này. Theo bà, việc ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp tối ưu quy trình vận hành mà còn góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị.

Theo Tiến sĩ Mai Thị Nữ – Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế: ""AI có thể giúp giảm thời gian xử lý nhờ khả năng tận dụng dữ liệu lớn và tri thức từ nhiều chuyên gia. Điều này cho phép hệ thống y tế hỗ trợ người bệnh nhanh hơn và hiệu quả hơn," bà cho biết.

"AI có thể giúp giảm thời gian xử lý nhờ khả năng tận dụng dữ liệu lớn và tri thức từ nhiều chuyên gia. Điều này cho phép hệ thống y tế hỗ trợ người bệnh nhanh hơn và hiệu quả hơn," bà cho biết.

Tuy nhiên, bà cũng khẳng định rõ: công nghệ không thay thế vai trò của bác sĩ. Thay vào đó, AI đóng vai trò hỗ trợ, giúp đội ngũ y tế có thêm thời gian tập trung vào chăm sóc người bệnh – yếu tố cốt lõi trong chất lượng dịch vụ y tế.

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, việc kết hợp giữa y tế truyền thống và công nghệ số được xem là hướng đi tất yếu. Đây không chỉ là giải pháp giảm tải cho hệ thống y tế, mà còn là nền tảng để xây dựng một mô hình chăm sóc sức khỏe bền vững, nơi mỗi cá nhân có thể chủ động quản lý sức khỏe của chính mình ngay từ sớm.

Từ một khái niệm mang tính học thuật, "bác sĩ số" đang dần trở nên gần gũi trong đời sống, khi công nghệ len lỏi vào từng hoạt động chăm sóc sức khỏe hàng ngày.

Theo Tiến sĩ Mai Thị Nữ – Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, "bác sĩ số" là sự kết hợp của các công nghệ như Big Data, trí tuệ nhân tạo (AI) hay Blockchain nhằm hỗ trợ theo dõi, phân tích và nâng cao sức khỏe người dân.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Trương Hoàng Nhật – Giám đốc Ngành hàng Di động Cao cấp & Thiết bị đeo, Samsung Việt Nam cho rằng, khái niệm này có thể hiểu đơn giản hơn: đó là một "người đồng hành" giúp người dùng theo dõi và chăm sóc sức khỏe mỗi ngày.

Như vậy, "bác sĩ số" không thay thế bác sĩ truyền thống, mà đóng vai trò hỗ trợ – giúp mỗi cá nhân hiểu rõ cơ thể mình hơn và chủ động trong hành trình sống khỏe.

Không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận dữ liệu, các thiết bị công nghệ đang dần trở thành "huấn luyện viên" cá nhân, giúp người dùng điều chỉnh lối sống dựa trên các chỉ số cụ thể.

Nhà báo Bùi Thanh Vân – Thư ký tòa soạn Báo VnExpress cho biết, việc sử dụng đồng hồ thông minh đã thay đổi hoàn toàn cách chị tập luyện. Từ chạy bộ theo cảm tính, chị bắt đầu theo dõi nhịp tim và điều chỉnh cường độ phù hợp, qua đó tối ưu hiệu quả và đảm bảo an toàn.

Theo nhà báo Bùi Thanh Vân – Thư ký tòa soạn Báo VnExpress: "phần lớn là các thiết bị số và hiện tại thì A.I cũng đang hỗ trợ rất nhiều trong cái việc kiểm soát sức khỏe của mình hay là tra cứu về sức khỏe của mình. Thì hiện tại tôi đang dùng rất là nhiều thứ. Thứ nhất là đồng hồ thông minh để theo dõi cái việc tập luyện của mình, một cái cân sức khỏe để theo dõi các chỉ số rồi điều hòa không khí, máy lọc không khí cũng như là tủ lạnh đều đều hỗ trợ cho cái việc đảm bảo sức khỏe của mình."

Theo chị, chính những cảnh báo và dữ liệu liên tục từ thiết bị đã tạo động lực để người dùng thay đổi hành vi, duy trì kỷ luật và tiến gần hơn tới mục tiêu sức khỏe cá nhân.

Dù nhận thức về chăm sóc sức khỏe đã cải thiện rõ rệt, nhưng khoảng cách giữa "biết" và "làm" vẫn còn hiện hữu.

Ông Nguyễn Trương Hoàng Nhật – Giám đốc Ngành hàng Di động Cao cấp & Thiết bị đeo, Samsung Việt Nam dẫn chứng: thời gian ngủ trung bình của người Việt hiện khoảng 6 giờ 50 phút, thấp hơn mức khuyến nghị 8 giờ mỗi ngày; trong khi mức độ vận động tăng nhưng căng thẳng vẫn ở mức cao.

Theo ông Nguyễn Trương Hoàng Nhật – Giám đốc Ngành hàng Di động Cao cấp & Thiết bị đeo, Samsung Việt Nam: "Có một cái khoảng cách giữa cái nhận thức và những cái kết quả mà người dùng đạt được. Lấy ví dụ như là cái trung bình giấc ngủ của người Việt Nam á, hiện tại thì xung quanh khoảng 6 tiếng 50 phút. Thì nó vẫn khá là thấp so với những cái tiêu chuẩn mà xưa giờ mình hay nói là phải ngủ đủ 8 tiếng một ngày."

Theo ông, vấn đề không nằm ở thiếu nhận thức, mà ở việc người dùng chưa có công cụ đủ hiệu quả để chuyển hóa dữ liệu thành hành động cụ thể trong đời sống hàng ngày.

Để thu hẹp khoảng cách này, công nghệ – đặc biệt là AI – đang đóng vai trò trung tâm trong việc kết nối và "hiểu" dữ liệu sức khỏe.

Ông Nguyễn Trương Hoàng Nhật – Giám đốc Ngành hàng Di động Cao cấp & Thiết bị đeo, Samsung Việt Nam cho biết, xu hướng hiện nay là xây dựng hệ sinh thái thiết bị kết nối, nơi dữ liệu từ đồng hồ, điện thoại đến thiết bị gia đình được đồng bộ và phân tích tập trung.

Các giải pháp này hướng tới ba yếu tố cốt lõi: trải nghiệm liền mạch, dễ sử dụng và cá nhân hóa theo từng người dùng. Nhờ đó, công nghệ không chỉ dừng ở việc theo dõi, mà còn đưa ra các khuyến nghị phù hợp, giúp người dùng chủ động cải thiện sức khỏe.

Ở cấp độ quản lý, việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong y tế đang được đặt trong một chiến lược tổng thể.

Tiến sĩ Mai Thị Nữ – Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế đang xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện triển khai các công nghệ số trong thực tiễn. Đồng thời, các chương trình đào tạo như "bình dân học vụ số" cũng được triển khai để nâng cao năng lực công nghệ cho người dân và cán bộ y tế.

Song song đó, việc xây dựng các quy định về ứng dụng AI trong y tế cũng được chú trọng, nhằm đảm bảo tính an toàn, đạo đức và hiệu quả trong quá trình triển khai. Đây được xem là nền tảng quan trọng để công nghệ phát huy vai trò hỗ trợ, đồng hành cùng hệ thống y tế trong dài hạn.

Dù công nghệ đang mở ra một kỷ nguyên mới trong chăm sóc sức khỏe, rào cản lớn nhất hiện nay lại không nằm ở hạ tầng hay thiết bị, mà đến từ yếu tố con người – cụ thể là niềm tin và năng lực số.

Thực tế cho thấy, không ít người dùng vẫn còn e ngại khi tiếp cận các giải pháp công nghệ trong theo dõi sức khỏe. Những lo lắng xoay quanh bảo mật dữ liệu cá nhân, độ chính xác của thông tin hay nguy cơ "phụ thuộc" vào máy móc khiến quá trình chuyển đổi sang các nền tảng số diễn ra chậm hơn kỳ vọng.

Theo Tiến sĩ Mai Thị Nữ – Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, đây là những rào cản mang tính phổ biến trong giai đoạn đầu của chuyển đổi số.

Bà nhấn mạnh rằng, bên cạnh việc phát triển công nghệ, điều quan trọng không kém là xây dựng một nền tảng "văn hóa số" trong cộng đồng. Điều này bao gồm việc trang bị cho người dân khả năng nhận diện thông tin chính thống, hiểu đúng vai trò của công nghệ và sử dụng các công cụ số một cách an toàn, hiệu quả.

Ở góc độ hệ thống, các chương trình đào tạo, phổ cập kỹ năng số đóng vai trò then chốt trong việc thu hẹp khoảng cách này. Khi người dùng có đủ kiến thức và sự tự tin, công nghệ mới thực sự trở thành một "trợ lý đáng tin cậy" thay vì một yếu tố gây lo ngại.

Nếu trước đây, chăm sóc sức khỏe chủ yếu mang tính đại trà, thì trong tương lai, mô hình này sẽ được tái định nghĩa theo hướng cá nhân hóa sâu rộng.

Theo ông Nguyễn Trương Hoàng Nhật – Giám đốc Ngành hàng Di động Cao cấp & Thiết bị đeo, Samsung Việt Nam, các giải pháp công nghệ hiện nay đang được phát triển dựa trên ba trụ cột chính: tính liền mạch trong trải nghiệm, khả năng sử dụng dễ dàng và mức độ cá nhân hóa cao.

Ông Nguyễn Trương Hoàng Nhật – Giám đốc Ngành hàng Di động Cao cấp & Thiết bị đeo, Samsung Việt Nam chia sẻ: "Chẳng hạn như là sẽ có những huấn luyện viên chạy bộ khác nhau để mà những người có mục tiêu khác nhau sẽ có những cái giáo án luyện tập khác nhau. Thì đó là định hướng về cá nhân hóa."

Điều này đồng nghĩa với việc mỗi người dùng sẽ không còn áp dụng chung một "công thức sức khỏe", mà sở hữu một lộ trình riêng, được xây dựng dựa trên dữ liệu cá nhân như thể trạng, thói quen sinh hoạt, mục tiêu luyện tập hay tình trạng sức khỏe hiện tại.

Chẳng hạn, từ việc theo dõi giấc ngủ, thiết bị có thể phân tích chất lượng nghỉ ngơi và đưa ra khuyến nghị cụ thể; trong khi đó, các chương trình luyện tập cũng được thiết kế riêng biệt, phù hợp với từng mục tiêu như giảm cân, tăng sức bền hay cải thiện thể lực.

Công nghệ, trong bối cảnh này, không chỉ đóng vai trò giám sát mà còn trở thành một "người đồng hành" – liên tục cập nhật, điều chỉnh và hỗ trợ người dùng trong hành trình sống khỏe.

Quan trọng hơn, sự cá nhân hóa này góp phần chuyển đổi cách tiếp cận từ "chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe", giúp mỗi cá nhân chủ động kiểm soát thể trạng của mình thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống y tế.

Sự xuất hiện của "bác sĩ số" đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong cách con người tiếp cận sức khỏe – từ bị động sang chủ động, từ rời rạc sang kết nối, từ đại trà sang cá nhân hóa.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với tốc độ già hóa dân số nhanh và áp lực ngày càng lớn lên hệ thống y tế, việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong một hệ sinh thái đồng bộ – nơi có sự phối hợp giữa chính sách quản lý, doanh nghiệp phát triển giải pháp và người dùng cuối. Trong đó, vai trò của mỗi cá nhân là không thể thay thế: chủ động học hỏi, sẵn sàng trải nghiệm và từng bước hình thành thói quen sống dựa trên dữ liệu.

"Bác sĩ số" vì thế không phải là một thực thể độc lập, mà là sự kết hợp giữa công nghệ và con người – nơi công nghệ hỗ trợ, còn con người quyết định.

Khi mỗi người biết cách lắng nghe cơ thể mình thông qua dữ liệu, hiểu và tận dụng các công cụ số một cách thông minh, chăm sóc sức khỏe sẽ không còn là phản ứng sau bệnh tật, mà trở thành một chiến lược sống dài hạn – bền vững, chủ động và phù hợp với từng cá nhân trong một thế giới đang không ngừng biến đổi.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9