VN-Index rung lắc, thị trường chứng khoán chờ lực đẩy mới

Trong bối cảnh áp lực bán ròng của khối ngoại gia tăng và dòng tiền phân hóa mạnh, giới chuyên gia cho rằng thị trường đang cần thêm những lực đẩy mới từ dòng vốn, chất lượng hàng hóa và kỳ vọng từ nâng hạng để duy trì xu hướng tăng bền vững hơn.

Nhóm cổ phiếu dẫn dắt suy yếu

Kết thúc tuần giao dịch từ 18 - 22/5, VN-Index đóng cửa tại 1.877,13 điểm, giảm 44,47 điểm so với tuần trước. Riêng phiên cuối tuần ngày 22/5, chỉ số giảm mạnh 19,76 điểm, sắc đỏ bao phủ trên diện rộng. Trái ngược với sàn HOSE, HNX-Index lại tăng 10,09 điểm lên mức 267,51 điểm.

Dù VN-Index từng lập đỉnh mới trên 1.900 điểm, nhưng thực tế cho thấy đà tăng từ đầu năm chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn thị trường vẫn đi ngang. Nhiều cổ phiếu chỉ tăng mạnh trong một đến hai phiên rồi nhanh chóng quay đầu giảm sâu, khiến nhà đầu tư khó tìm kiếm lợi nhuận ổn định.

Thanh khoản thị trường dù cải thiện nhưng dòng tiền vẫn mang tính phân hóa mạnh. Theo thống kê từ Công ty cổ phần Chứng khoán Kiến Thiết Việt Nam (CSI), thanh khoản bình quân trên HOSE đạt khoảng 913 triệu cổ phiếu/phiên, tăng 11,33% so với tuần trước; giá trị giao dịch đạt khoảng 27.075 tỷ đồng, tăng 8,72%.

Các cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, VHM, VCB, BID tiếp tục trở thành lực cản đáng kể đối với chỉ số chung. Toàn thị trường có tới 16/21 nhóm ngành giảm điểm trong tuần; trong đó, hóa chất, dầu khí và bất động sản chịu áp lực điều chỉnh mạnh nhất. Ngược lại, bảo hiểm, công nghệ viễn thông và nhóm cổ phiếu ngành đường là số ít ngành duy trì được sắc xanh.

Điểm đáng chú ý khác là hoạt động bán ròng tiếp tục gia tăng mạnh từ khối ngoại. Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng gần 6.250 tỷ đồng trong tuần qua, tập trung ở các mã MSB, MBB và ACB. Riêng MSB bị bán ròng hơn 1.400 tỷ đồng, chủ yếu qua giao dịch thỏa thuận. Trong khi đó, VCB là mã được mua ròng lớn nhất với giá trị hơn 1.278 tỷ đồng.

Theo thống kê của Công ty TNHH Quản lý quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF), tính từ năm 2020 đến nay, khối ngoại đã rút ròng tổng cộng hơn 13 tỷ USD khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam, kéo tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong rổ VN-Index xuống còn khoảng 14,5%.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên mới đây, bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Chứng khoán VNDIRECT cho rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam dù phát triển mạnh về quy mô nhưng vẫn thiếu chiều sâu và chưa hình thành được nền tảng dòng vốn thực sự bền vững.

Theo bà Hương, cấu trúc dòng tiền hiện nay đang phân hóa rõ rệt giữa dòng tiền đầu cơ ngắn hạn và dòng tiền đầu tư dài hạn gắn với tăng trưởng kinh tế; trong đó, dòng vốn ổn định từ các định chế tài chính như công ty bảo hiểm, công ty quản lý quỹ đang đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu các cú sốc biến động ngắn hạn cho thị trường.

Ông Hoàng Việt Anh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS) nhận định bài toán lớn hơn sau nâng hạng thị trường là khả năng giữ chân và hấp thụ dòng vốn ngoại. Theo ông Hoàng Việt Anh, điểm nghẽn lớn hiện nay nằm ở việc thiếu hụt sản phẩm đầu tư và quy mô hàng hóa niêm yết còn hạn chế, đòi hỏi thị trường cần thêm nhiều doanh nghiệp chất lượng cao tham gia niêm yết.

Dù vậy, ông Hoàng Việt Anh cho rằng thị trường đang đứng trước làn sóng IPO thứ ba nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố thuận lợi. Các nghị quyết mới của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thúc đẩy doanh nghiệp lớn huy động vốn qua thị trường chứng khoán.

Theo đánh giá, làn sóng IPO mới có thể huy động từ 500.000 - 600.000 tỷ đồng vốn chủ sở hữu, tương đương khoảng 3 - 5% GDP, qua đó giúp thị trường chứng khoán phát huy đúng vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Một điểm tựa quan trọng khác của thị trường hiện nay là lực lượng nhà đầu tư cá nhân trong nước. Quy mô tài khoản chứng khoán đã tăng mạnh từ khoảng 2 triệu tài khoản trước năm 2020 lên hơn 12 triệu tài khoản hiện nay, tương đương khoảng 10% dân số. Sự gia tăng này giúp thị trường giảm bớt phụ thuộc vào dòng vốn ngoại, đồng thời tạo nền tảng nội lực cho các giai đoạn biến động mạnh.

Về diễn biến ngắn hạn, ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Pinetree cho rằng, áp lực điều chỉnh hiện đến từ nhiều yếu tố cộng hưởng. Trong nước, nhóm cổ phiếu dẫn dắt như Vingroup đã chững lại sau giai đoạn tăng nóng. Trên thị trường quốc tế, căng thẳng Mỹ - Iran và việc eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa khiến giá dầu neo cao, tạo áp lực lên lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu.

Ngoài diễn biến địa chính trị, giới đầu tư cũng theo dõi chặt chẽ các dữ liệu kinh tế Mỹ như chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), GDP quý I và các tín hiệu chính sách từ tân Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh. Nguy cơ Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn dự kiến được đánh giá là yếu tố có thể gây thêm sức ép lên dòng vốn ngoại tại các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam.

Theo Công ty cổ phần Chứng khoán Kiến Thiết Việt Nam (CSI), xu hướng điều chỉnh đã hình thành và khả năng cao sẽ còn tiếp diễn trong tuần cuối tháng 5. Mốc hỗ trợ đáng chú ý của VN-Index nằm quanh vùng 1.760 điểm.

Trong khi đó, Website chính thức của Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCBS) cho rằng lực cầu vẫn đang có dấu hiệu nâng đỡ thị trường tại vùng 1.850 - 1.860 điểm. Công ty này khuyến nghị nhà đầu tư chú trọng quản trị rủi ro danh mục trong bối cảnh biên độ dao động lớn, đồng thời có thể tìm kiếm cơ hội giải ngân thăm dò ở những cổ phiếu đang thu hút dòng tiền tốt hơn mặt bằng chung.

Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) nhận định, thị trường hiện ở trạng thái “nhiễu động ngắn hạn” nhưng chưa xuất hiện rủi ro hệ thống. Theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc chiến lược thị trường VPBankS, dòng tiền bắt đáy vẫn xuất hiện mạnh mỗi khi thị trường giảm sâu, cho thấy lực cầu phía dưới vẫn đang hấp thụ tốt áp lực chốt lời.

Các công ty chứng khoán nhìn chung cho rằng VN-Index nhiều khả năng sẽ tiếp tục dao động tích lũy trong vùng 1.850 - 1.920 điểm trong ngắn hạn, trước khi xác lập xu hướng rõ ràng hơn. Tuy nhiên, áp lực bán ròng của khối ngoại, biến động địa chính trị toàn cầu cùng diễn biến lãi suất quốc tế vẫn là những yếu tố cần tiếp tục theo dõi sát trong thời gian tới.

Phố Wall, Fed và những biến số từ bên ngoài

Không chỉ chịu tác động từ các yếu tố nội tại, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện còn đứng trước ảnh hưởng ngày càng lớn từ môi trường tài chính toàn cầu; trong đó, lãi suất quốc tế, giá dầu và diễn biến của Phố Wall đang là những biến số được giới đầu tư theo dõi sát.

Theo đó, thị trường chứng khoán Mỹ vừa khép lại một tuần giao dịch đầy biến động, khi thông tin Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có tân Chủ tịch, sức ép lạm phát, lợi suất trái phiếu, kết quả kinh doanh của các tập đoàn lớn và diễn biến tại Trung Đông là những nhân tố chính chi phối thị trường.

Kết thúc tuần giao dịch, chỉ số S&P 500 ghi dấu tuần tăng điểm thứ 8 liên tiếp, chuỗi tăng dài nhất kể từ tháng 12/2023.

Thị trường mở đầu tuần (phiên 18/5) trong trạng thái phân hóa. Trong khi Dow Jones tăng nhẹ nhờ tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc tạm dừng kế hoạch quân sự nhằm vào Iran để ưu tiên đàm phán, hai chỉ số Nasdaq và S&P 500 lại đi xuống do áp lực chốt lời của nhóm cổ phiếu công nghệ và lo ngại lạm phát khi giá dầu thô tăng mạnh.

Sang phiên 19/5, sắc đỏ bao trùm toàn thị trường khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên mức 4,687% - cao nhất kể từ đầu năm 2025. Ông Garrett Melson, chiến lược gia tại Natixis Investment Managers, nhận định rằng tốc độ tăng mạnh của lợi suất trong thời gian ngắn thường gây ra biến động lớn cho tâm lý nhà đầu tư.

Đồng quan điểm, ông Michael James, Giám đốc điều hành kiêm chuyên viên giao dịch cổ phiếu tại Rosenblatt Securities cho rằng chừng nào tình hình địa chính trị chưa có tiến triển rõ ràng, giá dầu và lợi suất trái phiếu sẽ tiếp tục ở mức cao, gây sức ép lên cổ phiếu.

Tuy nhiên, thị trường đã đảo chiều mạnh mẽ vào phiên 20/5 với mức tăng hơn 1% ở cả ba chỉ số. Bà Carol Schleif, trưởng bộ phận chiến lược tại BMO Private Wealth, đánh giá rằng giới đầu tư đã tạm gạt bỏ lo ngại về lãi suất để tiếp tục đặt niềm tin vào làn sóng AI trước thềm báo cáo của Nvidia.

Đến phiên 21/5, thị trường tiếp tục duy trì đà tăng. Chuyên gia Peter Cardillo của Spartan Capital Securities nhận xét thị trường Mỹ đang cho thấy sức chống chịu tốt và đặt kỳ vọng lớn vào khả năng xung đột sớm kết thúc.

Phiên cuối tuần (22/5) chứng kiến sự thăng hoa của Phố Wall khi xuất hiện các dấu hiệu tiến triển trong đàm phán. Sự xuất hiện của các bên trung gian tại Tehran để thúc đẩy đàm phán hòa bình đã giúp giải tỏa tâm lý căng thẳng. Chốt phiên này, chỉ số Dow Jones tăng 294,04 điểm (0,58%), lập kỷ lục ở mức 50.579,70 điểm; chỉ số S&P 500 tăng 27,75 điểm (0,37%) lên 7.473,47 điểm; chỉ số Nasdaq Composite tăng 50,87 điểm (0,19%), lên 26.343,97 điểm.

Về triển vọng trong thời gian tới, các chuyên gia vẫn đưa ra những góc nhìn thận trọng về tương lai. Một yếu tố quan trọng cần theo dõi là việc ông Kevin Warsh vừa nhậm chức Chủ tịch Fed vào thời điểm nhạy cảm khi giá năng lượng cao đang đe dọa lạm phát.

Theo ông James St. Aubin, Giám đốc đầu tư tại Ocean Park Asset Management, bức tranh cơ bản của thị trường vẫn rất vững chắc nhờ mùa báo cáo tài chính tốt và dữ liệu kinh tế ổn định. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng lợi suất trái phiếu cần phải thực sự hạ nhiệt để duy trì đà tăng bền vững.

Hiện các nhà đầu tư đang đổ dồn sự chú ý vào các động thái đầu tiên của tân Chủ tịch Fed để tìm manh mối về lộ trình lãi suất trong nửa cuối năm 2026.

Chuyên gia Art Hogan tại B. Riley Wealth Management nhấn mạnh thị trường cần những bước tiến dẫn đến việc mở lại eo biển Hormuz để thực sự tháo gỡ bế tắc. Trong khi đó, nhà phân tích Patrick O'Hare của trang Briefing.com tin rằng các nhà đầu tư đang dành sự tin tưởng cho các nhà đàm phán và kỳ vọng một thỏa thuận hòa bình cuối cùng sẽ đạt được. Về dài hạn, nếu các xung đột địa chính trị thực sự hạ nhiệt và chu kỳ công nghệ AI tiếp tục bùng nổ, các chuyên gia cho rằng Phố Wall hoàn toàn có cơ sở để thiết lập những cột mốc cao hơn nữa.