Từ trang trại Ba Lan đến bàn ăn

Trong chuyến khảo sát tại Ba Lan, nhà báo Hồ Xuân Huy đã bắt đầu hành trình ấy bằng tư duy ngược - từ những kệ hàng trong siêu thị đến nhà máy chế biến, từ cuộc gặp với cơ quan quản lý đến những cuộc trò chuyện về thực phẩm, thị trường và cơ hội hợp tác.

Đằng sau một sản phẩm trên bàn ăn là câu chuyện gì? Và điều gì tạo nên niềm tin của người tiêu dùng đối với một sản phẩm thực phẩm?

Từ kệ hàng đến câu chuyện phía sau sản phẩm

Xuân Huy cùng một số đại diện các nhà nhập khẩu Việt Nam tham gia chuyến khảo sát tại Ba Lan trong khuôn khổ EU Good Food - Good Life, chương trình xúc tiến nông sản, thực phẩm của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2024 - 2027.

Điểm dừng chân đầu tiên không phải là một trang trại hay nhà máy, mà là những kệ hàng.

Với Xuân Huy, các siêu thị trong những ngày ở Ba Lan trở thành một “lớp học” đặc biệt. Tại đây, câu chuyện về một sản phẩm được nhìn thấy từ góc độ gần nhất với người tiêu dùng: sản phẩm nào được bày bán, giá bao nhiêu, bao bì thể hiện điều gì, xuất xứ được giới thiệu ra sao, khách hàng mục tiêu là ai và điều gì khiến họ lựa chọn sản phẩm này thay vì một sản phẩm khác.

Các điểm bán sỉ và lẻ trong chương trình khảo sát gây ấn tượng bởi cách bố trí khoa học. Thịt heo, bò, gia cầm được đóng gói với nhiều trọng lượng và quy cách khác nhau, phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Một gói thịt vừa đủ cho một cách chế biến - từ nướng, nấu súp, hấp đến chiên. Trên mỗi sản phẩm, thông tin về nguồn gốc, tiêu chuẩn và quá trình sản xuất được thể hiện khá rõ ràng.

Nhìn từ kệ hàng, có thể thấy một điều: người tiêu dùng hôm nay không chỉ quan tâm sản phẩm có ngon hay giá bao nhiêu. Họ còn muốn biết sản phẩm đến từ đâu, được sản xuất như thế nào, có được kiểm soát hay không và nếu xảy ra vấn đề, hành trình của sản phẩm có thể được lần ngược đến đâu.

Vì vậy, truy xuất nguồn gốc không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật. Đó còn là một cách để xây dựng niềm tin.

Từ Warsaw đến những nhà máy

Buổi chiều cùng ngày, đoàn đến Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Ba Lan tại Warsaw. Nội dung làm việc tập trung vào ngành thực phẩm, tiêu chuẩn sản xuất, kiểm soát chất lượng và cơ hội thương mại quốc tế.

Trong tiệc chào mừng đoàn vào buổi tối, Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam Nguyễn Sơn cùng đại diện các doanh nghiệp, cơ quan và tổ chức của Ba Lan tham dự.

Những câu chuyện về thực phẩm, thị trường và cơ hội hợp tác Việt Nam - Ba Lan tiếp tục được mở ra trong những cuộc trò chuyện. Qua đó, đoàn có thêm góc nhìn về nhu cầu của thị trường Việt Nam, thế mạnh của ngành thực phẩm Ba Lan và khả năng đưa sản phẩm hai nước đến gần nhau hơn.

Rời Warsaw, sau nhiều giờ di chuyển, đoàn đến Dobrydział, nơi có Wędlinka Group – doanh nghiệp tập trung vào chế biến, pha lóc, đóng gói và kinh doanh thịt heo tươi, đông lạnh. Nếu ở siêu thị chỉ nhìn thấy một gói thịt đã hoàn thiện thì tại cơ sở sản xuất, thì ở đây câu chuyện được mở ra ở phía bên kia của bao bì.

Từng công đoạn đều liên quan đến chất lượng cuối cùng: từ pha lóc đến đóng gói, từ bảo quản đến chuỗi lạnh, từ kiểm soát an toàn đến truy xuất nguồn gốc.

Những câu hỏi được đặt ra không chỉ xoay quanh giá cả: Làm thế nào để chất lượng được duy trì ổn định? Làm thế nào để truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng? Doanh nghiệp đang xuất khẩu đến những thị trường nào? Và Việt Nam có nằm trong những thị trường mà họ muốn hướng tới?

Đó cũng là những câu hỏi gắn với mục tiêu cuối cùng: làm thế nào để người tiêu dùng trong nước được tiếp cận những sản phẩm an toàn và đáng tin cậy hơn.

“From farm to table” 

Điểm đến tiếp theo của đoàn là MCKEEN-BEEF tại Lisków.

Nếu Wędlinka giúp Xuân Huy nhìn sâu hơn vào chuỗi sản xuất thịt heo, MCKEEN-BEEF mở ra một câu chuyện khác về thịt bò. Tại đây, cụm từ “from farm to table” - từ trang trại đến bàn ăn - trở nên dễ hình dung hơn bao giờ hết.

Một bữa ăn tưởng như rất đơn giản. Nhưng để món ăn xuất hiện trên bàn, phía sau là rất nhiều con người, công đoạn và tiêu chuẩn. Khi sản phẩm vượt qua biên giới một quốc gia, những yêu cầu ấy càng trở nên quan trọng.

MCKEEN-BEEF bắt đầu hoạt động tại Lisków từ năm 2009. Ban đầu doanh nghiệp tập trung vào pha lóc và đóng gói, sau đó mở rộng sang giết mổ, đầu tư vào nhà máy pha lóc, đóng gói và hệ thống kho lạnh.

Doanh nghiệp cho biết thịt bò đến từ các cơ sở chăn nuôi được lựa chọn, chú trọng phúc lợi động vật, đồng thời kiểm soát vệ sinh, công nghệ sản xuất, máy móc và đào tạo nhân viên.

Hệ thống sản xuất được vận hành theo các bộ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế như HACCP, IFS và BRC.

Câu chuyện không chỉ nằm ở việc một miếng thịt có ngon hay không. Điều đáng quan tâm hơn là sản phẩm ấy được tạo ra trong một hệ thống như thế nào và người tiêu dùng có thể biết gì về hành trình của nó.

ẢNH 8: Tại MCKEEN-BEEF, bên cạnh máy móc và trang thiết bị, chuỗi kiểm soát trong quá trình sản xuất là một điểm đáng chú ý.

Từ Ba Lan nhìn về thị trường Việt Nam

Chuyến đi đưa Xuân Huy từ những kệ hàng trong siêu thị Warsaw đến các nhà máy chế biến thịt, từ một cuộc gặp tại cơ quan quản lý đến những bữa ăn và cuộc trò chuyện giữa những con người đến từ hai thị trường. Ở đó, “thực phẩm tốt” không chỉ nằm trên đĩa ăn. Nó là câu chuyện của cả một chuỗi giá trị.

Từ Ba Lan nhìn về Việt Nam, câu hỏi vì thế không chỉ là “sản phẩm này có thể xuất khẩu sang Việt Nam hay không?” mà còn là “sản phẩm ấy có thể kể câu chuyện gì với người tiêu dùng Việt Nam?”

Bởi phía sau mỗi sản phẩm là một câu chuyện về vùng nguyên liệu, người sản xuất, tiêu chuẩn, công nghệ, cách bảo quản và cả hành trình để sản phẩm đến được bàn ăn.

Trong vài ngày ngắn ngủi, Xuân Huy đã đi qua những không gian rất khác nhau của Ba Lan: phố xá Warsaw, những kệ hàng siêu thị, cơ quan quản lý, nhà máy chế biến và quan trọng hơn cả, những bàn ăn nơi con người gặp nhau.

Xuân Huy trở về với hành trang là sự mở mang trang góc nhìn và những kiến thức, kinh nghiệm của nhiều chuyên gia hàng đầu thế giới. Và với những hành trang quý báu ấy, Xuân Huy đã viết ra những dòng chia sẻ, để từ đó chúng ta hiểu ra rằng: giữa những thị trường cách xa nhau, sự kết nối đôi khi bắt đầu từ những điều rất gần gũi - một sản phẩm được làm tử tế, một câu chuyện được kể rõ ràng và niềm tin được xây dựng từ cả một hành trình phía sau.