Thông tư 81 về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh chính thức có hiệu lực từ ngày 15/11, thay thế Thông tư 55 trước đây. Những thay đổi này nhận được sự quan tâm của phụ huynh, đặc biệt về việc đóng góp kinh phí phục vụ các hoạt động học tập, vui chơi của học sinh.
Siết quy định thu, quản lý các khoản đóng góp
Theo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh ban hành kèm Thông tư 81, từ ngày 15/11, ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động dưới bất kỳ hình thức nào. Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng lập quỹ lớp, quỹ trường, vận động đóng góp chung hoặc ấn định mức thu bình quân đối với phụ huynh.
Thông tư cũng nêu rõ, ban đại diện cha mẹ học sinh không thuộc cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục, không có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Do đó, ban đại diện không được đứng ra làm trung gian vận động, thu hoặc chi tiền phục vụ các hoạt động cơ sở vật chất của nhà trường.
Đối với các khoản đóng góp tự nguyện (nếu có), việc tiếp nhận phải bảo đảm minh bạch và chuyển trực tiếp cho nhà trường quản lý theo quy định pháp luật về tài trợ giáo dục. Bên cạnh đó, ban đại diện không được đặt ra các khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức hỗ trợ bình quân hoặc mức tối thiểu đối với phụ huynh; không can thiệp vào hoạt động chuyên môn cũng như việc đánh giá, xếp loại giáo viên, nhân viên và cán bộ quản lý nhà trường.
Một điểm mới khác là bỏ quy định bắt buộc tổ chức họp phụ huynh toàn thể 3 lần mỗi năm theo các mốc cố định. Hội nghị cha mẹ học sinh tập trung vào đầu năm học để thống nhất nội dung phối hợp và bầu ban đại diện. Những cuộc họp tiếp theo được tổ chức khi cần thiết, có thể theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp.
Trước những thay đổi này, một số phụ huynh cho rằng việc nhà trường không thu các khoản quỹ chung là phù hợp, tuy nhiên vẫn cần quan tâm đến kinh phí tổ chức hoạt động cho học sinh. Một phụ huynh chia sẻ, trước đây, mỗi năm hội phụ huynh thường thu các khoản đóng góp vào quỹ trường. Năm nay, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã thông báo không thu các khoản phí này.
Theo phụ huynh này, việc nhà trường không thu tiền là điều tốt. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn mong muốn có thêm nguồn kinh phí để cải thiện điều kiện vui chơi, học tập ngoài chương trình cho học sinh.
Trong khi đó, một phụ huynh khác cho rằng, việc Nhà nước có nguồn kinh phí hỗ trợ thế hệ trẻ là điều đáng khuyến khích. Tuy nhiên, nếu ngân sách chưa đáp ứng đầy đủ các nhu cầu thì việc thu các khoản phí phục vụ hoạt động học tập cũng không hẳn là không hợp lý.
Không còn áp lực quỹ chung, thêm cơ hội tham gia hoạt động
Từ góc nhìn của người học, việc không còn thu quỹ lớp, quỹ trường giúp giảm áp lực đóng góp định kỳ cho phụ huynh, đồng thời đặt ra yêu cầu tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi theo hướng linh hoạt và phù hợp với điều kiện của từng gia đình.
Bạn Huỳnh Thị Phương Tâm - sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ĐHQG-HCM, cho biết khi còn học THPT, trường của em có tổ chức một số lớp học tăng cường miễn phí nhằm tạo cơ hội cho học sinh tham gia. Các hoạt động khác cũng chủ yếu dựa trên tinh thần tự nguyện. Đồng thời, những hoạt động có thu phí, nhà trường tạo điều kiện để học sinh đăng ký nếu có nhu cầu.
Theo Tâm, việc miễn phí đối với những hoạt động giáo dục cơ bản sẽ giúp nhiều học sinh có cơ hội tiếp cận hơn, nhất là những em có nhu cầu rèn luyện kỹ năng nhưng điều kiện kinh tế gia đình còn hạn chế. “Giáo dục là đầu tư về dài hạn, không phải bạn học sinh nào cũng có điều kiện. Khi nhà trường tạo điều kiện bằng cách không thu phí thì sẽ có nhiều bạn hưởng ứng hơn, tạo không khí sôi nổi và tốt cho chương trình”, Tâm chia sẻ.

Đóng góp tự nguyện, minh bạch tạo điều kiện để học sinh tham gia các hoạt động học tập, vui chơi và phát triển kỹ năng. (Ảnh: Minh họa được tạo bằng A.I.)
Ở góc độ học sinh đang học THPT, Lâm Thùy Dung - học sinh Trường THPT Trưng Vương, cho biết ngay từ đầu năm học, giáo viên chủ nhiệm đã thông báo lớp không thu quỹ theo quy định của nhà trường. So với năm học trước, khi không còn khoản quỹ chung, nếu lớp phát sinh hoạt động, phụ huynh sẽ đóng góp theo từng lần tổ chức thay vì đóng một khoản cố định từ đầu năm.
Thực tế này cho thấy, bên cạnh việc chấm dứt thu quỹ lớp, quỹ trường, cách thức tổ chức và bảo đảm kinh phí cho các hoạt động của học sinh cũng cần được điều chỉnh phù hợp. Việc trao đổi rõ ràng về mục đích, dự toán và tính tự nguyện của từng khoản đóng góp sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi của học sinh, đồng thời tạo sự đồng thuận giữa gia đình và nhà trường.
Quy định mới không chỉ hướng đến việc minh bạch các khoản thu trong trường học, mà còn đặt trọng tâm vào việc bảo đảm các hoạt động giáo dục được tổ chức đúng trách nhiệm, không tạo áp lực tài chính cho phụ huynh và học sinh.