TP. Hồ Chí Minh tìm nguyên nhân hơn 38.000 doanh nghiệp rời thị trường

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 7 tháng đầu năm, TP. Hồ Chí Minh có 7.483 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 158,66%; 31.321 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, tăng 10,51%. Trong khi đó, chỉ có 12.221 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 2,87% so với cùng kỳ. Lũy kế, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường đã vượt 38.800.

Sức ép từ môi trường kinh doanh

Theo các chuyên gia, nhiều doanh nghiệp đang chịu sức ép thích ứng ngày càng lớn trước những biến động của môi trường kinh doanh. Sự bất định của kinh tế thế giới, biến động giá năng lượng, xung đột địa chính trị, chi phí logistics cùng những thay đổi về chính sách thuế và thương mại từ các nền kinh tế lớn khiến các doanh nghiệp khó dự báo đơn hàng, lãi suất, tỷ giá và hiệu quả đầu tư.

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia chính sách công, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng nhập siêu đến tháng 7 đã lên tới 20 tỷ USD, trong đó 1/4 mức tăng đến từ giá trị nhập khẩu nguyên liệu đầu vào, xăng dầu và năng lượng thiết yếu. Đây là những yếu tố tạo cú sốc lớn đối với giao thông vận tải, thực phẩm và các ngành sử dụng nhiều năng lượng. Chi phí đầu vào tăng cùng với chi phí đầu tư và tuyển dụng lao động cao hơn đang làm suy giảm khả năng sinh lời, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ông Trần Thanh Hải - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Viễn Đông nhận định áp lực lạm phát, biến động của các đồng tiền lớn như đô la Mỹ và Nhân dân tệ, cùng xu hướng dịch chuyển của dòng vốn nước ngoài, đặc biệt là vốn đầu tư gián tiếp qua thị trường chứng khoán đang gây sức ép lên khả năng cân đối nguồn vốn của doanh nghiệp. Theo ông, đây là một trong những bài toán lớn mà doanh nghiệp phải đối mặt.

Bên cạnh tác động từ bên ngoài, những yêu cầu cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và cải thiện điều kiện đầu tư kinh doanh cũng đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp. Chuyển đổi số, minh bạch tài chính, thuế và nâng cao năng lực quản trị đang trở thành những điều kiện ngày càng quan trọng để duy trì sức cạnh tranh.

Làm rõ nguyên nhân để hỗ trợ doanh nghiệp

Theo ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh, một số doanh nghiệp đã làm thủ tục từ năm 2025 nhưng đến 6 tháng đầu năm nay mới hoàn tất, trong bối cảnh các cơ quan chức năng đang làm sạch hồ sơ và thúc đẩy quá trình này nên số lượng doanh nghiệp rút lui có thể tiếp tục tăng. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, hàng hóa, dịch vụ và xuất khẩu. Một số doanh nghiệp tái cấu trúc rồi thành lập doanh nghiệp mới để hưởng ưu đãi, nhưng họ có nền tảng, khách hàng sẵn có và không phải bắt đầu lại từ đầu.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhận định con số 38.000 doanh nghiệp rút lui là dấu hiệu cần quan tâm và là một trong những vấn đề tác động đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Thành phố. Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh hiện được giao nghiên cứu, làm rõ nguyên nhân để có phương án hỗ trợ doanh nghiệp.

Tiến sĩ Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP. Hồ Chí Minh cho rằng năng lực nội sinh chưa tốt, tình hình địa chính trị không thuận lợi, cải cách hành chính chưa đạt như kỳ vọng và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu sẽ khiến mục tiêu tăng trưởng 2 con số khó đạt được. Theo ông, nếu đạt được trong năm nay thì tăng trưởng cũng khó bền vững vì doanh nghiệp đã đuối sức.

Hiện các chỉ báo vĩ mô như tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và đầu tư đang có dấu hiệu tích cực hơn. Tuy nhiên, dòng tiền, đơn hàng và lợi thế cạnh tranh đang nghiêng về những doanh nghiệp có nền tảng công nghệ và năng lực quản trị tốt.

Theo kịch bản tăng trưởng, Quý III TP. Hồ Chí Minh cần đạt khoảng 11%, trong khi Quý IV cần khoảng 11,8 - 12%. Việc làm rõ nguyên nhân doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vì vậy được xem là cơ sở để Thành phố có giải pháp phù hợp, vừa hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn trước mắt, vừa củng cố năng lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng bền vững.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9