Theo Tổ chức Thống kê Thương mại Bán dẫn Thế giới (WSTS), doanh thu ngành bán dẫn toàn cầu năm 2026 được dự báo đạt 1.510 tỷ USD. Tại Việt Nam, số lượng doanh nghiệp bán dẫn tăng từ khoảng 50 vào năm 2023 lên gần 100 vào năm 2026, cùng với sự hiện diện ngày càng lớn của các tập đoàn công nghệ quốc tế.
Lễ ra mắt Xưởng thực hành Đóng gói và Kiểm thử vi mạch tại Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh
Trong bối cảnh đó, TP. Hồ Chí Minh đang tập trung phát triển nguồn nhân lực, đầu tư hạ tầng nghiên cứu và xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu khu vực.
Đưa dây chuyền sản xuất thực tế vào đào tạo nhân lực bán dẫn
Một trong những bước đi cụ thể là việc đưa vào hoạt động Xưởng thực hành Đóng gói và Kiểm thử vi mạch tại Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh. Xưởng được trang bị 13 mô-đun máy móc, thiết bị công nghiệp do Intel Products Việt Nam trao tặng, phục vụ đào tạo và nghiên cứu.
Việc đưa thiết bị từ môi trường sản xuất vào giảng dạy giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận trực tiếp với quy trình công nghiệp, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu thực tế tại doanh nghiệp.
Trung tâm Đào tạo Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, nơi phát triển các hoạt động đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao
Tiến sĩ Nguyễn Việt Long - Phó Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh cho biết, đây là dây chuyền thực tế từng hoạt động tại Intel, có vai trò quan trọng trong đào tạo sinh viên ở các công đoạn đóng gói và kiểm thử vi mạch bán dẫn.
Ông nhấn mạnh: “Trung tâm đào tạo không đóng vai trò đào tạo hàn lâm mà đào tạo thực tiễn, đáp ứng nhu cầu thực tế mà các doanh nghiệp công nghệ cao đang cần”.
Thông qua mô hình này, hoạt động đào tạo nhân lực bán dẫn được gắn trực tiếp với thiết bị và yêu cầu kỹ thuật của doanh nghiệp, tạo điều kiện để người học tích lũy kinh nghiệm thực hành trước khi tham gia môi trường sản xuất.
Mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển năng lực nghiên cứu vi mạch
Song song với đào tạo, TP. Hồ Chí Minh đang mở rộng hợp tác quốc tế nhằm phát triển hạ tầng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực bán dẫn.
Dự kiến cuối năm 2026, Trung tâm Nghiên cứu Đổi mới Sáng tạo Vi điện tử tại Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP. Hồ Chí Minh sẽ được đưa vào vận hành. Đây là dự án hợp tác chiến lược giữa Tập đoàn Becamex và Viện Fraunhofer IMS của Đức.
Ông Đặng Tấn Đức - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển (R&D), Tập đoàn Becamex cho biết: “Trung tâm vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế với sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế”, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển quy trình và sản phẩm mới.
Trung tâm sẽ thực hiện nghiên cứu và phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện quy trình, phát triển sản phẩm mới; đồng thời cung cấp phòng sạch và thiết bị sản xuất hiện đại để đào tạo nguồn nhân lực thông qua thực hành trực tiếp.
Các cơ sở nghiên cứu và sản xuất công nghệ cao đòi hỏi điều kiện vận hành chuyên biệt
Đặc biệt, ông Đặng Tấn Đức cho biết trung tâm sẽ “cung cấp dây chuyền sản xuất linh hoạt hỗ trợ chế tạo mẫu sản phẩm bán dẫn, đặc biệt cho các doanh nghiệp thiết kế”.
Việc hình thành hạ tầng nghiên cứu và chế tạo mẫu được kỳ vọng tạo thêm điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, thử nghiệm sản phẩm, từng bước phát triển năng lực trong chuỗi giá trị bán dẫn.
Ở góc độ hợp tác quốc tế, bà Linda Tan - Chủ tịch Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á (SEMI SEA) đánh giá TP. Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế quan trọng của Việt Nam. Với mạng lưới hơn 4.000 doanh nghiệp thành viên trên toàn cầu, hiệp hội kỳ vọng trở thành cầu nối giữa Việt Nam và cộng đồng bán dẫn quốc tế, thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực và đối thoại về những điều kiện cần thiết cho sự phát triển bền vững của ngành.
Hoàn thiện chính sách, tạo sức hút cho nhà đầu tư bán dẫn
Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư, TP. Hồ Chí Minh xác định ba trụ cột phát triển công nghiệp bán dẫn gồm chính sách, công nghệ và nhân lực.
Đánh giá về lợi thế của thành phố, ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính nhấn mạnh: “Về nguồn nhân lực, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò là cái nôi đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành chip”.
Ông Hoài cho biết, bên cạnh nguồn nhân lực, hạ tầng giao thông, điện năng và logistics cũng là những yếu tố quan trọng trong thu hút đầu tư. Thành phố đã có sự chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư lớn, đồng thời sở hữu những cơ chế chính sách riêng hỗ trợ doanh nghiệp bán dẫn.
Để tiếp tục phát huy lợi thế, thành phố định hướng hoàn thiện hạ tầng số, phát triển các không gian chuyên biệt phục vụ công nghiệp bán dẫn và đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính.
Hệ thống giám sát an ninh mạng của VNPT, đẩy mạnh bảo đảm anh ninh mạng trong phát triển hạ tầng công nghệ số
Đáng chú ý, các giải pháp hỗ trợ tài chính được đề cập gồm đưa vào vận hành quỹ đầu tư mạo hiểm nhằm ươm tạo doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn; đồng thời ủy thác vốn qua Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước để cấp bù lãi suất cho các dự án đầu tư nhà xưởng, phòng sạch đạt tiêu chuẩn cao.
Những giải pháp này hướng đến việc giảm bớt rào cản về vốn và hạ tầng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào hoạt động nghiên cứu, phát triển và sản xuất bán dẫn.
Với sự kết hợp giữa đào tạo thực hành, hợp tác nghiên cứu quốc tế và cơ chế hỗ trợ đầu tư, TP. Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn, hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu khu vực.