TP. Hồ Chí Minh: Đề xuất và lộ trình miễn phí xe buýt để giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường

Trong nỗ lực giải quyết bài toán ùn tắc và ô nhiễm môi trường tại một siêu đô thị có mật độ dân cư dày đặc, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đã cơ bản hoàn tất tờ trình về chính sách miễn vé cho toàn bộ hành khách đi xe buýt trên địa bàn thành phố.

Chính sách này dự kiến sẽ sớm được trình HĐND TP. Hồ Chí Minh xem xét và thông qua. Đây được kỳ vọng là một "cú hích" mạnh mẽ nhằm thay đổi thói quen di chuyển của người dân, từ bỏ xe cá nhân để chuyển sang phương tiện công cộng, góp phần xây dựng một đô thị văn minh và bền vững hơn.

Thực tế ghi nhận, xe buýt đã trở thành lựa chọn ưu tiên của một bộ phận không nhỏ cư dân thành phố nhờ tính tiện lợi và tiết kiệm. Đối với giới trẻ, đặc biệt là sinh viên, chính sách miễn phí không chỉ có ý nghĩa về mặt tài chính mà còn mở ra cơ hội khám phá thành phố rộng rãi hơn.

Sinh viên Nguyễn Ngọc Phượng Cát (Đại học Quốc tế - ĐHQG TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ: "Mỗi lượt đi của sinh viên chỉ có 3.000 đồng, nhưng nếu tính theo tháng, theo năm thì khoản tiết kiệm được là rất đáng kể. Nếu thành phố miễn phí, em và các bạn chắc chắn sẽ đi nhiều nơi hơn bằng xe buýt". Đồng quan điểm, bà Thái Thị Hiền (phường Linh Xuân, TP. Hồ Chí Minh) cũng cho rằng chủ trương này rất hợp lòng dân, giúp giảm bớt chi phí sinh hoạt và giảm kẹt xe cho đường phố.

Thách thức từ con số thực tế và áp lực hạ tầng

Dù lượng hành khách đi xe buýt có xu hướng tăng dần qua mỗi năm: Đạt 97 triệu lượt trong năm 2025, nhưng con số này vẫn còn khiêm tốn so với nhu cầu thực tế của một siêu đô thị hơn 10 triệu dân.

Ông Bùi Hòa An - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, phân tích: "Nếu tính toàn bộ phương tiện giao thông công cộng gồm xe công nghệ, xe khách thì thành phố có trên 500 triệu lượt di chuyển năm 2025, nhưng mới chỉ đáp ứng khoảng 7% nhu cầu. Riêng xe buýt hiện nay mới chỉ đáp ứng 2% nhu cầu di chuyển hàng ngày. Trong khi đó, một đô thị hiện đại cần giao thông công cộng đáp ứng tới 40%".

Khoảng cách lớn này chính là lý do thôi thúc thành phố phải có những bước đi đột phá để thu hút người dân tham gia phương tiện xanh. Chủ trương miễn phí xe buýt toàn diện, bao gồm cả tuyến trợ giá và không trợ giá, đòi hỏi một nguồn kinh phí khổng lồ từ ngân sách. Do đó, các chuyên gia giao thông cho rằng việc triển khai cần có lộ trình phân kỳ hợp lý.

Chất lượng phục vụ là "chìa khóa" giữ chân hành khách

Lãnh đạo ngành Xây dựng thành phố cũng thẳng thắn thừa nhận rằng, hệ thống xe buýt hiện tại vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng được kỳ vọng của người dân về số lượng cũng như chất lượng. Miễn phí vé mới chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ để người dân thực sự lựa chọn xe buýt chính là mạng lưới phủ kín và dịch vụ chuyên nghiệp. Hiện nay, 180 tuyến xe buýt vẫn tập trung phần lớn ở khu vực trung tâm, tạo ra sự bất tiện cho cư dân vùng ven.

Vì vậy, song song với việc miễn vé, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiến hành tái cơ cấu toàn bộ mạng lưới tuyến. Thành phố sẽ tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào phương tiện, hạ tầng bến bãi, trạm dừng và nhà chờ để nâng cao trải nghiệm của hành khách. Đặc biệt, lộ trình đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu chuyển đổi 100% xe buýt sang xe chạy điện.

Chính sách miễn phí xe buýt nếu được thực hiện đúng lộ trình và đi kèm với sự nâng cấp toàn diện về chất lượng sẽ là "chìa khóa" mở ra kỉ nguyên mới cho giao thông TP. Hồ Chí Minh. Một thành phố không còn khói bụi, ít kẹt xe và người dân di chuyển thoải mái trên những chuyến xe điện hiện đại chính là mục tiêu mà cả chính quyền và người dân đang cùng hướng tới.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9