Tiến sĩ Tô Nhi A: Báo hiếu vì cái tôi hay cái ta?

Trong hành trình trưởng thành, chúng ta thường mang theo khát vọng được báo hiếu, được bù đắp cho cha mẹ những thiếu thốn của ngày xưa. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc "chăm sóc tận tâm" và "áp đặt mong muốn" đôi khi rất mong manh. Chúng ta trang bị máy lạnh, máy nước nóng, hay sửa sang lại căn nhà với suy nghĩ giúp cha mẹ an toàn, khỏe mạnh hơn. Nhưng ẩn sâu trong đó, đôi khi lại là sự ích kỷ thầm kín: chúng ta sợ cha mẹ xảy ra sự cố thì mình sẽ vất vả, sẽ phải gánh vác trách nhiệm chăm lo.

Khi báo hiếu bắt đầu từ "cái tôi" thay vì "cái ta"

Thực tế, nhiều người con đang báo hiếu một cách "cơ học". Họ thấy nhà người khác sắm gì thì cũng mang về cho cha mẹ mình, hoặc áp đặt tiêu chuẩn sống của người trẻ lên người già mà quên mất sự khác biệt về thế hệ và thói quen sinh học. Đối với người lớn tuổi, sự thay đổi không gian sống hay thói quen sinh hoạt là một thử thách lớn. Một sàn nhà tắm mới hay một chiếc máy lạnh đôi khi không mang lại sự thoải mái bằng thói quen nấu nước tắm hay dùng quạt tay đã gắn bó nửa cuộc đời.

Việc con cái cố tình thực hiện theo ý mình bất chấp sự phản đối của cha mẹ, xét cho cùng, là một hình thức vì "khoái cảm báo hiếu" của bản thân. Chúng ta làm để mình cảm thấy yên lòng, để mình thấy mình đã tròn trách nhiệm, mà chưa thực sự đứng ở vị trí của cha mẹ để xem họ có thực sự cần những thứ đó hay không.

Sự tận tụy nằm ở việc thấu hiểu tâm nguyện

Tiến sĩ Tâm lý Tô Nhi A chia sẻ một quan điểm sâu sắc trong chương trình Bản lĩnh đối mặt - tập 28: "Đối với việc báo hiếu thì niềm vui nằm ở cha mẹ và hãy báo hiếu theo cách để bạn được yên tâm". Điều này khẳng định rằng mục tiêu tối thượng của đạo hiếu là sự hài lòng và hạnh phúc của đấng sinh thành, chứ không phải là sự phô trương vật chất hay giải tỏa nỗi sợ cá nhân của con cái.

Nếu cha mẹ vui vì vật chất, hãy cung phụng vật chất. Nhưng nếu cha mẹ vui vì sự hiện diện, hãy báo hiếu bằng sự gặp gỡ. Báo hiếu không nên là một "nhát cắt" thay đổi mọi thứ ngay lập tức khiến người già hụt hẫng. Thay vào đó, nó đòi hỏi sự "dụng tâm lẫn dụng công", thay đổi từng chút một để cha mẹ thích nghi, và quan trọng nhất là phải tôn trọng hệ giá trị của họ. Đừng để món quà báo hiếu trở thành "gánh nặng tâm lý" khiến cha mẹ cảm thấy mình là người làm phiền con cái, từ đó dẫn đến những rạn nứt không đáng có trong tình cảm gia đình.