Thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung là bước ngoặt lịch sử giúp hạ nhiệt căng thẳng toàn cầu

Cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên trong lịch sử giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến (Trung Quốc) được giới phân tích Nga đánh giá là dấu mốc ngoại giao quan trọng.

Chủ tịch Tập Cận Bình (giữa), Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc gặp thượng đỉnh ba bên ở thành phố Thâm Quyến, chiều 19/11/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Phóng viên TTXVN tại Nga dẫn báo Vedomosti (Nga) cho biết tuyên bố chung sau hội nghị mang tính biểu tượng nhiều hơn là hành động cụ thể, song định dạng đối thoại mới này đã mở ra những kênh trao đổi quan trọng cho hòa bình thế giới.

Đánh giá về ý nghĩa chiến lược của sự kiện, ông Vasily Kashin - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Toàn diện châu Âu và Quốc tế thuộc Trường Kinh tế Cao cấp Nga (HSE) nhận định cuộc gặp thực sự là một bước ngoặt ngoại giao khi chính thức định hình “bộ ba hạt nhân lớn”. Qua đó, Trung Quốc trở thành chủ thể tham gia đầy đủ vào các cuộc thảo luận về an ninh và không phổ biến vũ khí hạt nhân, lĩnh vực vốn trước đây chỉ có Nga và Mỹ.

Dù vậy, ông Kashin lưu ý Washington vẫn chưa đạt được kỳ vọng lâu nay là buộc Bắc Kinh đàm phán cắt giảm hay công khai quy mô kho vũ khí. Thay vào đó, chuyên gia này đề xuất ba nước nên hướng tới cơ chế giám sát hành vi - tức kiểm soát cách thức vận hành và triển khai vũ khí hạt nhân để tránh hiểu lầm chiến lược.

Đáng chú ý, lãnh đạo ba cường quốc đã tái khẳng định nguyên tắc không thể có bên chiến thắng trong một cuộc chiến tranh hạt nhân, song tuyên bố lần này không nhắc lại cam kết ngăn chặn mọi xung đột vũ trang giữa các cường quốc hạt nhân như văn kiện chung của 5 nước hạt nhân hồi tháng 1/2022.

Đồng tình với nhận định về tác động tích cực của hội nghị đối với an ninh toàn cầu, ông Dmitry Suslov - Giảng viên cao cấp HSE cho rằng cuộc gặp cho thấy lãnh đạo ba nước đều ý thức được sự cần thiết phải duy trì quan hệ ổn định và trong tầm kiểm soát.

“Cạnh tranh vẫn tồn tại, nhưng phải nằm trong khuôn khổ để tránh dẫn tới xung đột quân sự trực diện giữa ba cường quốc. Sau hội nghị này, thế giới đã lùi một bước khỏi bờ vực thẳm và trở nên an toàn hơn, đồng thời phản ánh thực tế về một trật tự thế giới đa cực”, ông Suslov nhận định.

Bên cạnh điểm sáng về đối thoại an ninh, giới chuyên gia Nga cũng chỉ ra những khác biệt tồn tại trong các vấn đề quản trị toàn cầu được nêu tại Tuyên bố chung. Cụ thể, dù Mỹ, Nga và Trung Quốc đều nhất trí cần cải tổ Liên hợp quốc (LHQ) để đáp ứng sứ mệnh giữ gìn hòa bình, các bên vẫn bất đồng sâu sắc về phương thức thực hiện.

Trong khi tiến trình này phụ thuộc lớn vào cục diện tam giác Washington - Moskva - Bắc Kinh, Mỹ lại chủ trương đưa Nhật Bản và Đức vào Hội đồng Bảo an LHQ - đề xuất không nhận được sự đồng thuận từ phía Nga và Trung Quốc.

Ở một khía cạnh đáng chú ý khác, việc Tuyên bố chung đề cập tới Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) được Phó Giáo sư Dmitry Novikov của HSE đánh giá là điểm nhấn đáng chú ý. Theo ông, nội dung này phản ánh lập trường cứng rắn của Washington đối với các động thái của ICC liên quan đến Israel, đồng thời phù hợp với mối quan tâm của Moskva trước các hoạt động của tòa án này.

Trong khi đó, Trung Quốc - quốc gia chưa phê chuẩn Quy chế Rome về ICC cũng bày tỏ sự đồng thuận với hai nước còn lại. Ông Novikov cho rằng thực tế này cho thấy bộ khung thể chế quốc tế hiện hành đang bộc lộ nhiều hạn chế trước các thách thức toàn cầu.

Khép lại bức tranh toàn cảnh của hội nghị là cam kết hợp tác kinh tế với chủ trương tăng sản lượng khai thác dầu mỏ và các sản phẩm lọc dầu của cả ba nước. Tuy nhiên, chuyên gia tư vấn đầu tư độc lập Andrey Kochetkov tỏ ra thận trọng về tính khả thi của kế hoạch này khi nhấn mạnh: “Các mỏ dầu không vận hành theo những tuyên bố mang tính mệnh lệnh và hạ tầng vận chuyển cũng không thể mở rộng chỉ theo ý muốn chủ quan”.

Nguồn: https://baotintuc.vn/thuong-dinh-my-nga-trung-la-buoc-ngoat-lich-su-giup-ha-nhiet-cang-thang-toan-cau-post1404732.html

TTXVN

Link nội dung: https://htv.vn/thuong-dinh-my-nga-trung-la-buoc-ngoat-lich-su-giup-ha-nhiet-cang-thang-toan-cau-222261120211458462.htm