Thị trường chứng khoán Việt Nam ngày đầu nâng hạng tăng, giảm thế nào? | NewZMoney

VNIndex mất mốc 1.800 phiên đầu sau nâng hạng FTSE

Trong phiên đầu tiên FTSE nâng hạng Việt Nam, VNIndex giảm sâu. Chỉ số lùi xuống 1.799,67 điểm. Do đó, VNIndex chính thức mất mốc 1.800 điểm.

Tuy nhiên, diễn biến này chủ yếu do chốt lời. Áp lực chốt lời gia tăng sau sự kiện nâng hạng. Cụ thể, VIC và VHM đóng góp phần lớn mức giảm. Trong khi đó, phần còn lại của thị trường đi ngang hậu nâng hạng.

Dữ liệu FiinX cho thấy dòng vốn thụ động đã giải ngân. Các quỹ ETF đã mua vào mạnh trong phiên 18/9. Thanh khoản khi đó tăng đột biến. Khối ngoại cũng mua ròng mạnh trước khi nâng hạng. Vì vậy, phiên 21/9 chỉ là một nhịp điều chỉnh. Nó không phải làn sóng rút vốn mới sau khi nâng hạng.

3 điểm nhấn nổi bật trong phiên giao dịch 21/9 sau nâng hạng

• VIC và VHM đóng góp -14,86 điểm, chiếm 92,8% mức giảm ròng của toàn bộ nhóm ảnh hưởng lên VNIndex; loại hai mã này, thị trường gần như đứng yên.
• Khối ngoại bán ròng -614 tỷ đồng trên VNIndex và -338 tỷ đồng trên VN30, mức bán mạnh nhất trong nhóm 5 phiên xấu nhất của 21 phiên gần đây.
• Ngân hàng tư nhân, dầu khí và VJC là điểm sáng hiếm hoi, cho thấy dòng tiền nội vẫn chọn lọc giải ngân chứ chưa rút hẳn.

Chỉ số và độ rộng thị trường: Áp lực bán lan rộng sau tin nâng hạng

VNIndex đóng cửa 1.799,67 điểm, giảm 0,88% so với phiên 18/9 và giảm 1,61% so với giá mở cửa (1.829,03), cho thấy áp lực bán tăng dần trong phiên. Thanh khoản 654 triệu cổ phiếu, 17.242 tỷ đồng.

*Đơn vị: điểm, số mã | Nguồn: FiinX, KAFI Research

Bên cạnh đó, VN30 giảm nhẹ hơn VNIndex. Rổ này chiếm tới 69,7% giá trị giao dịch. Chênh lệch này cho thấy áp lực điều chỉnh rất rộng. Áp lực lan sang cả cổ phiếu ngoài VN30 sau kỳ nâng hạng.

Mặt khác, độ rộng thị trường nghiêng về phía tiêu cực. Sàn HOSE có 205 mã giảm và 105 mã tăng. Dù vậy, rổ VN30 vẫn ghi nhận 12 mã tăng giá. Tóm lại, thị trường đang phân hóa sau khi nâng hạng.

Đóng góp điểm số - vai trò của Vingroup

Dữ liệu FiinX xác nhận Vingroup là nguyên nhân chính. Lực bán VIC và VHM khiến VNIndex giảm sâu sau kỳ nâng hạng. Hai mã này chiếm tới 92,8% tổng điểm giảm ròng.

*Đơn vị: điểm | Nguồn: FiinX MoneyFlow Contribution, KAFI Research

Nếu loại trừ Vingroup, các mã còn lại giảm 0,81 điểm. Thị trường gần như đi ngang trong ngày nâng hạng.

Đáng chú ý, VIC từng tăng rất mạnh 20 phiên trước. Mã này đóng góp +56,1 điểm trước khi nâng hạng. Do đó, nhịp giảm hôm nay mang tính chốt lời. Đây không phải sự đảo chiều xu hướng hậu nâng hạng.

Nhóm VN30 phân hóa: Cổ phiếu nào trụ vững sóng chốt lời nâng hạng?

Ngân hàng phân hóa mạnh

Nhóm ngân hàng phân hóa rõ nét. Ở chiều tăng, VPB bứt phá 3,64%. CTG và ACB tăng trên 2%. TCB, MBB và BID cũng giữ sắc xanh. Ngược lại, LPB giảm sâu 3,96%. STB, VIB và SHB cũng chìm trong sắc đỏ. Đặc biệt, SSB giảm sàn xuống 22.450 đồng. Áp lực cung SSB có thể kéo dài hậu nâng hạng.

Vingroup là lực kéo chính

VHM -4,08% (17,2 triệu cp), VRE -2,94%, VIC -2,57%; riêng VPL đứng giá. Cả ba mã đều có nhịp tăng đầu phiên rồi bị bán ngược về cuối phiên - VHM từng lên 72.000 đồng (+1,4%) trước khi đóng cửa 68.100 đồng, gần đáy ngày.

Chứng khoán bị chốt lời

SSI -2,34% (33,5 triệu cp), TCX -1,59% - đáng chú ý vì đây là nhóm được kỳ vọng hưởng lợi nhiều nhất từ câu chuyện nâng hạng.

Điểm sáng

BSR +4,47%, GAS +0,68%, GVR +0,94%. VJC tăng trần 138.000 đồng (+6,98%) sau khi có lúc chạm đáy 125.100 đồng - đảo chiều rất mạnh trong phiên.

HPG -2,09%, đóng cửa đúng đáy ngày với 15,8 triệu cp. Nhóm tiêu dùng (VNM, MSN, MWG, SAB) giảm 1–1,5%. MCH đứng ở 143.000 sau khi từng rơi xuống 138.000 rồi hồi lại.

Dòng vốn khối ngoại xả ròng mạnh tay hậu nâng hạng thị trường

Khối ngoại bán ròng -614 tỷ đồng trên sàn HOSE. Họ cũng bán -338 tỷ đồng trên rổ VN30. Đây là nhịp bán rất mạnh sau khi nâng hạng.

Phiên 18/9 ghi nhận giao dịch VNIndex đạt 22.082 tỷ đồng. Khối ngoại đã mua ròng 1.255 tỷ đồng hôm đó. Các quỹ đầu tư quốc tế từ FTSE Russell đã tái cơ cấu sớm. Họ mua xong trước khi nâng hạng có hiệu lực.

Theo đó, phiên 21/9 phản ánh hoạt động chốt lời. Dòng tiền chủ động chốt lời ngay sau tin nâng hạng. Họ tập trung bán Vingroup thay vì tiếp tục giải ngân mới.

Chi tiết theo mã (tỷ đồng, giá trị giao dịch và % khối ngoại ròng/GTGD):

*Đơn vị: tỷ đồng | Nguồn: FiinX Fetch_Trading_Data, KAFI Research

Có ba diễn biến đáng chú ý hậu nâng hạng. Thứ nhất, TCX bị xả ròng tới 74,7% giá trị giao dịch. Thứ hai, MCH được khối ngoại mua ròng 64,2%. Cuối cùng, FPT bất ngờ bị bán ròng. Dòng vốn ngoại đang thay đổi khẩu vị sau khi nâng hạng.

Góc nhìn đầu tư: Thấy gì từ sự kiện nâng hạng?

Phiên giao dịch đầu tiên sau khi Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi không ghi nhận dòng vốn vào ròng như kỳ vọng của một bộ phận nhà đầu tư. Dòng vốn thụ động nhiều khả năng đã giải ngân từ phiên thứ Sáu, ngày 18/9, khi phần lớn các quỹ ETF bám theo chỉ số thực hiện giao dịch tái cơ cấu trước ngày hiệu lực. Vì vậy, phiên 21/9 chủ yếu phản ánh hoạt động hiện thực hóa lợi nhuận của những nhà đầu tư đã giao dịch trước theo kỳ vọng nâng hạng, đặc biệt tại VIC và VHM.

Nhiều mã trọng số lớn (VHM, VIC, VRE, BID, MSN, TCX, VCB) đều có nhịp kéo lên đầu phiên rồi đảo chiều giảm về cuối phiên - mẫu hình điển hình của "sell the news". Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân, BSR và VPB đóng cửa cao hơn giá trung bình ngày, cho thấy vẫn có cầu thực sự vào cuối phiên ở một số nhóm ngành.

Giả thiết về dòng vốn ngoại: Theo cơ chế tái cơ cấu thông thường của FTSE, giao dịch của dòng vốn thụ động thường được thực hiện tại phiên đóng cửa trước ngày hiệu lực. Nếu giả thiết này phù hợp với kỳ nâng hạng hiện tại, phần lớn lực cầu thụ động có thể đã được hấp thụ trong phiên 18/9; khi đó, dòng tiền chủ động sẽ đóng vai trò quyết định đối với xu hướng của các phiên tiếp theo. Đây là biến số cần tiếp tục kiểm chứng thông qua diễn biến mua bán ròng và thanh khoản trong những phiên tới.

Chiến lược giao dịch trong tuần - Chọn lọc theo cơ bản doanh nghiệp

Trong bối cảnh dòng vốn thụ động nhiều khả năng đã giải ngân trước ngày hiệu lực, việc mua đuổi dựa riêng trên kỳ vọng nâng hạng tiềm ẩn rủi ro ngắn hạn. Chiến lược phù hợp hơn là chuyển trọng tâm sang các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản rõ ràng, đồng thời sử dụng diễn biến giá, thanh khoản và dòng vốn của phiên này làm tín hiệu xác nhận.

Bốn tiêu chí chọn cổ phiếu

1. Có câu chuyện cơ bản riêng (KQKD quý 3 sắp công bố, tăng trưởng lợi nhuận, room ngoại còn) chứ không chỉ dựa vào câu chuyện nâng hạng chung.

2. Định giá chưa bị đẩy quá cao trong đợt tăng 20 phiên trước nâng hạng.

3. Có xác nhận dòng tiền thực: khối ngoại mua ròng bền vững qua nhiều phiên, giá đóng cửa cao hơn giá trung bình ngày (không bị bán tháo cuối phiên).

4. Thanh khoản đủ lớn để vào/ra mà không bị trượt giá.

Nhóm ưu tiên theo dõi/giải ngân

Ngân hàng tư nhân (VPB, CTG, MBB, ACB, TCB): giá tăng kèm thanh khoản tốt, khối ngoại mua ròng hoặc giảm bán so với trung bình 20 phiên, chưa bị chốt lời. VPB nổi bật nhất về cả đóng góp điểm số lẫn thanh khoản.

MCH: khối ngoại mua ròng chiếm 64% GTGD, mua ròng liên tục 5 và 20 phiên - cơ bản tiêu dùng ổn định, cần theo dõi thêm về các yếu tố nền tảng riêng trước khi giải ngân.

BSR, GAS: hưởng lợi chu kỳ giá dầu, giá và dòng tiền ổn định hơn mặt bằng chung.

Nhóm cần thận trọng/chờ xác nhận thêm

VIC, VHM, VRE: Vừa bị chốt lời mạnh sau chuỗi tăng, khối ngoại vẫn đang bán ròng - nên chờ giá ổn định quanh vùng hỗ trợ trước khi giải ngân thêm, tránh bắt đáy sớm.

SSI, TCX: Bị bán ròng mạnh (TCX ~75% GTGD), nhóm chứng khoán biến động theo tâm lý ngắn hạn nhiều hơn cơ bản, nên đứng ngoài đến khi có tín hiệu ổn định dòng tiền.

SSB: Đang nằm sàn với dư bán lớn, rủi ro kỹ thuật cao, cần thêm thông tin riêng trước khi cân nhắc.

VJC: tăng trần nhưng khối ngoại vẫn bán ròng - cần thêm 1-2 phiên xác nhận lực cầu nội trước khi đuổi giá.

Quản trị rủi ro

Theo dõi sát vùng hỗ trợ 1.780 - 1.800 điểm của VNIndex; nếu thủng mốc này, nên giảm tỷ trọng chung thay vì bắt đáy. Nên giải ngân theo từng phần (không full margin trong tuần biến động hậu sự kiện), ưu tiên cổ phiếu có cơ bản rõ hơn là đuổi theo biến động giá ngắn hạn của nhóm trụ cột.

Điểm cần theo dõi phiên tới

Vùng 1.800 và phản ứng giá của VHM/VIC sau nhịp bán mạnh - hai biến số ảnh hưởng lớn đến hướng ngắn hạn của chỉ số VNIndex.

Khối ngoại có tiếp tục bán ròng ngoài Vingroup hay không, đặc biệt ở FPT (vừa đảo chiều từ mua sang bán) và TCX (bán ròng gần 75% GTGD).

Nhóm chứng khoán (SSI, TCX) có lấy lại được nhịp sau chốt lời hay tiếp tục bị bán.

VJC tăng trần nhưng khối ngoại vẫn bán ròng - cần xem lực cầu nội có duy trì được sự hỗ trợ về giá của doanh nghiệp hay không.

Diễn biến ở các cổ phiếu trong nhóm 27 mã vào rổ FTSE để biết dòng vốn thụ động đã giải ngân hết hay vẫn còn phần tiếp theo trong tuần này.

Nội dung chuyên môn được phối hợp thực hiện cùng Công ty Cổ phần Chứng khoán Kafi.

Theo dõi các bài viết phân tích tài chính chuyên sâu hàng ngày tại chuyên trang NewZMoney và đón xem chương trình NewZMoney phát sóng chiều Thứ 7 hàng tuần trên HTV9.