Tân Phước hướng tới mô hình đô thị cảng thông minh

Với lợi thế cảng biển, khu công nghiệp và các dự án động lực đang được triển khai, phường Tân Phước đứng trước cơ hội chuyển mình thành đô thị cảng quan trọng của TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, áp lực giao thông và yêu cầu kết nối đồng bộ đang đặt ra bài toán cấp thiết về quy hoạch hạ tầng, trong đó giao thông công cộng và mô hình TOD được xác định là một trong những hướng đi quan trọng.

Giảm áp lực giao thông, ưu tiên kết nối đa phương thức

Phường Tân Phước hiện có gần 30.000 dân bản địa, đồng thời thu hút hàng nghìn lao động từ nhiều địa phương đến làm việc tại các cảng biển, khu công nghiệp. Phần lớn người dân và người lao động vẫn sử dụng phương tiện cá nhân, tạo áp lực lớn lên hạ tầng giao thông đường bộ, đặc biệt là Quốc lộ 51.

Trong bối cảnh các dự án trọng điểm như Khu thương mại tự do và cảng Cái Mép Hạ đang được triển khai, yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, đáp ứng cả nhu cầu vận chuyển hàng hóa và đi lại của người dân ngày càng rõ nét.

Theo chuyên gia kinh tế Đỗ Thiên Anh Tuấn, việc đầu tư hạ tầng giao thông cần được thực hiện với tầm nhìn dài hạn, trong đó chú trọng các tuyến đường vành đai và đường sắt kết nối khu vực.

Ông Anh Tuấn nhấn mạnh: "Vành đai 4 chúng ta phải làm nhanh. Hệ thống đường sắt đi từ Bàu Bàng về Biên Hòa, về Long Thành xuống đến Cái Mép - Thị Vải, chúng ta phải có hạ tầng đường sắt đấy để giảm tải cho hạ tầng đường bộ".

Về lâu dài, ông Tuấn cho rằng cần tổ chức lại các luồng giao thông, tách dòng vận chuyển hàng hóa khỏi dòng giao thông dân cư nhằm hạn chế xung đột và giảm áp lực cho hệ thống đường bộ.

Trung tá Trương Tấn Lộc - Chủ tịch Hội đồng thành viên Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép (TCIT), Giám đốc Marketing Tổng công ty Tân Cảng - Sài Gòn, nhìn nhận bên cạnh đường bộ, cần nhanh chóng ưu tiên phát triển đường thủy và đường sắt. "Các cảng lớn trên thế giới, các cảng cửa ngõ và cảng trung chuyển là người ta phải có đường sắt. Không thể lệ thuộc vào đường bộ được", ông Lộc nêu rõ.

Việc phát triển đồng bộ các phương thức vận tải không chỉ góp phần giảm áp lực cho đường bộ mà còn tạo nền tảng để Tân Phước phát huy lợi thế của một khu vực cảng biển - logistics trong tương lai.

Một trong những điểm đáng chú ý của Luật Phát triển đô thị là cơ chế tạo điều kiện để gắn quy hoạch đô thị với đầu tư hạ tầng giao thông, tạo lập quỹ đất và khai thác phần giá trị tăng thêm từ những khu vực được hưởng lợi nhờ hạ tầng.

Theo định hướng TOD, giao thông công cộng không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn trở thành yếu tố dẫn dắt sự phân bố dân cư, việc làm và các dịch vụ đô thị. Đây là cách tiếp cận khác với mô hình phát triển đô thị truyền thống, khi hạ tầng thường phải chạy theo tốc độ mở rộng của đô thị.

Từ góc độ địa phương, ông Huỳnh Trung Sơn - Chủ tịch UBND phường Tân Phước, TP. Hồ Chí Minh, cho rằng việc hình thành các khu chức năng cần được đặt trong một tổng thể có sự kết nối về hạ tầng và dịch vụ. "Mỗi khu chức năng đơn lẻ thì không để lại giá trị phát triển cho Tân Phước… chúng tôi cũng cần phải định hướng, điều chỉnh hạ tầng kết nối cho các khu này; đồng thời phát triển các dịch vụ hậu cần để tạo ra giá trị để lại cho địa phương trong quá trình phát triển trong tương lai", ông Sơn chia sẻ.

Theo Thạc sĩ - Kiến trúc sư Đỗ Nguyên Phong, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TP. Hồ Chí Minh, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, quá trình chuyển đổi từ một khu vực ven đô sang đô thị cảng thông minh đòi hỏi một cách tiếp cận mới về tổ chức không gian.

Đặc biệt, với định hướng tuyến Metro MRT số 3 đi qua khu vực, các không gian TOD xung quanh vị trí nhà ga được kỳ vọng trở thành những điểm tập trung dân cư, việc làm, dịch vụ và các hoạt động đô thị.

Từ lợi thế cảng biển và logistics, cùng với các cơ chế phát triển đô thị và định hướng TOD, Tân Phước đang đứng trước cơ hội hình thành một mô hình đô thị cảng mới. Không chỉ là nơi tiếp nhận và trung chuyển hàng hóa quốc tế, khu vực này được định hướng phát triển thành đô thị tích hợp, hiện đại, tạo động lực cho sự phát triển của toàn vùng.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9