Quản lý bay ứng phó với UAV liên tiếp gây gián đoạn bay tại Tân Sơn Nhất

Liên quan đến việc hai lần phát hiện phương tiện bay không người lái (UAV/Drone) tại khu vực Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất khiến hoạt động cất, hạ cánh phải tạm dừng vào tối 11/8, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đã triển khai đồng thời các giải pháp điều hành tại sân bay và điều phối luồng không lưu, ưu tiên cao nhất cho an toàn, đồng thời hạn chế ảnh hưởng dây chuyền đến các hoạt động bay.

Điều tiết từ sớm

Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát Tiếp cận-tại sân Tân Sơn Nhất, sự việc tại Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất ngày 11/8 đã ảnh hưởng đến 73 chuyến bay. Đây là số liệu thống kê đối với các chuyến bay chịu ảnh hưởng trực tiếp trong quá trình hoạt động khai thác tại khu vực Sân bay Tân Sơn Nhất khi sân bay phải tạm thời dừng tiếp thu tàu bay để bảo đảm an toàn.

Ngay khi tiếp nhận thông tin từ tổ lái về việc phát hiện UAV trong khu vực lân cận sân bay, cơ sở điều hành bay của VATM đã triển khai phương án xử lý theo quy định.

Cụ thể, hoạt động cất, hạ cánh tại Sân bay Tân Sơn Nhất được tạm thời hạn chế; các chuyến bay chuẩn bị cất cánh tạm dừng chờ trong thời gian đánh giá tình hình, trong khi các chuyến bay đến được các cơ sở điều hành bay cho bay chờ tại các khu vực phù hợp.

Trước diễn biến này, Cơ sở Điều phối luồng không lưu đã triển khai các biện pháp quản lý luồng không lưu phù hợp với năng lực khai thác thực tế của sân bay. Theo số liệu của Trung tâm Quản lý luồng không lưu, có 71 chuyến bay có kế hoạch bay đến Tân Sơn Nhất đã được cấp giờ cất cánh tính toán nhằm điều tiết luồng hoạt động bay do các ảnh hưởng của drone tại sân bay.

Trong lần phát hiện UAV thứ nhất, Cơ sở Điều phối luồng không lưu đã áp dụng ngay biện pháp tạm dừng các chuyến bay khởi hành từ những sân bay có kế hoạch bay đến Tân Sơn Nhất từ 18h25 giờ địa phương.

Căn cứ diễn biến tình hình và mật độ hoạt động bay, phối hợp với Trung tâm Kiểm soát đường dài Hồ Chí Minh và Trung tâm kiểm soát tiếp cận Tân Sơn Nhất triển khai biện pháp quản lý luồng không lưu nhằm tạm thời giữ tàu bay tại mặt đất và sắp xếp lại thứ tự khởi hành của tàu bay để giảm tải cho sân bay đến với năng lực khai thác của Tân Sơn Nhất được điều chỉnh từ 0 chuyến/giờ trong thời gian tạm ngừng tiếp thu tàu bay, sau đó tăng lên 24 chuyến/giờ khi điều kiện cho phép, đảm bảo giải phóng hết các tàu bay phải chờ do bị ảnh hưởng và các tàu bay đến tiếp theo không phải bay chờ do tồn đọng của giai đoạn dừng tiếp thu.

Sau khi Tân Sơn Nhất bắt đầu tiếp thu trở lại theo quy định, khoảng 19h34 (hơn 20 phút sau kể từ khi mở cửa sân bay trở lại) tiếp tục phát hiện UAV lần thứ hai, các biện pháp quản lý luồng không lưu được triển khai trở lại. Phạm vi điều tiết đồng thời được mở rộng tới một số sân bay có liên quan nhằm kiểm soát lưu lượng tàu bay, tránh tạo thêm áp lực cho khu vực Tân Sơn Nhất trong thời gian năng lực khai thác bị hạn chế.

Trên cơ sở năng lực khai thác được xác định theo từng thời điểm, Trung tâm Điều phối luồng không lưu thực hiện tính toán, phân bổ giờ cất cánh tính toán trên hệ thống quản lý luồng không lưu nhằm điều tiết giúp phân bổ hợp lý thời điểm tàu bay khởi hành từ các sân bay đi, phù hợp với năng lực tiếp nhận tại sân bay đến, qua đó hạn chế tình trạng nhiều tàu bay cùng hướng đến một sân bay đang bị hạn chế năng lực khai thác.

Mặt khác, Trung tâm Điều phối luồng không lưu cũng chủ động liên hệ với các cơ sở điều phối luồng không lưu trong khu vực như của Thái Lan (Bangkok) và Trung Quốc (Sanya) để thông báo tình hình và đề nghị tuân thủ giờ cất cánh tính toán đã được cấp cho các chuyến bay quốc tế đến Tân Sơn Nhất.

Hai cấp độ xử lý khi có UAV/Drone

Trong thời gian năng lực khai thác tại Tân Sơn Nhất bị hạn chế, các phương án điều hành được áp dụng linh hoạt theo diễn biến thực tế. Một số chuyến bay đến sân bay được tổ chức bay chờ trước khi hạ cánh; một số trường hợp cần thiết, tàu bay được điều hành chuyển hướng đến sân bay dự bị để bảo đảm an toàn và phù hợp với nhu cầu khai thác của tổ lái.

Theo thống kê của Trung tâm Quản lý luồng không lưu, có hơn 50 chuyến bay bay chờ, trong số này 27 chuyến bay đã chuyển hướng hoặc hạ cánh tại sân bay dự bị.

“Việc tổ chức bay chờ, chuyển hướng hoặc hạ cánh tại sân bay dự bị được thực hiện trên cơ sở phương thức quản lý luồng không lưu được nhà chức trách phê chuẩn và phù hợp tình hình thực tế và năng lực khai thác tại từng thời điểm, nhằm bảo đảm tàu bay không tiếp cận khu vực sân bay khi điều kiện khai thác chưa đáp ứng yêu cầu an toàn,” lãnh đạo VATM đánh giá.

Bên cạnh đó, cách thức xử lý đồng thời ở hai cấp độ gồm: điều hành trực tiếp tại sân bay và điều phối luồng không lưu giúp VATM chủ động kiểm soát lưu lượng tàu bay, giảm áp lực tại Sân bay Tân Sơn Nhất và hạn chế khả năng ảnh hưởng lan rộng sang các khu vực, đường bay và sân bay khác.

Khẳng định việc tăng cường trao đổi thông tin giữa tổ lái, kiểm soát viên không lưu và các lực lượng liên quan có vai trò quan trọng trong việc phát hiện, xác minh và đánh giá nhanh nguy cơ đối với hoạt động bay, phía VATM cho rằng khi tiếp nhận thông tin về UAV từ tổ lái, kiểm soát viên không lưu có trách nhiệm tiếp nhận, đánh giá thông tin và tổ chức điều hành phù hợp với tình hình thực tế. VATM phối hợp với Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và các cơ quan, lực lượng chức năng liên quan để trao đổi thông tin, xác minh và xử lý tình huống.

Về lâu dài, VATM tiếp tục rà soát, hoàn thiện các phương án xử lý tình huống liên quan đến UAV; tăng cường bình giảng, huấn luyện các tình huống thực tế cho kiểm soát viên không lưu, qua đó nâng cao khả năng phát hiện, đánh giá mức độ ảnh hưởng và lựa chọn phương án điều hành phù hợp khi xuất hiện nguy cơ đối với hoạt động bay.

Cùng với giải pháp về tổ chức điều hành, lãnh đạo VATM cũng nhấn mạnh việc nâng cao năng lực phát hiện và cảnh báo sớm phương tiện bay không người lái cũng là một trong những hướng cần được quan tâm nhằm chủ động ứng phó với nguy cơ mới đối với hoạt động hàng không; tiếp tục phối hợp, đề xuất các giải pháp phù hợp về công nghệ, trang thiết bị và phương án tổ chức ứng phó trên cơ sở yêu cầu thực tế và quy định của cơ quan có thẩm quyền.

Với vai trò là đơn vị cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay, VATM tiếp tục duy trì các phương án ứng phó, chủ động điều tiết hoạt động bay theo diễn biến thực tế, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan, góp phần bảo đảm an toàn và duy trì hoạt động khai thác hàng không ổn định./.

Nguồn: https://www.vietnamplus.vn/quan-ly-bay-ung-pho-voi-uav-lien-tiep-gay-gian-doan-bay-tai-tan-son-nhat-post1129703.vnp