Những thách thức khi trẻ học tiếng Anh cùng AI

Theo cô Trần Thị Hồng Thủy (hiệu trưởng Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa TP. Hồ Chí Minh), mục tiêu học tiếng Anh của học sinh tiểu học và THCS ngày nay đã có sự chuyển dịch rõ nét. Việc học tiếng Anh của trẻ từng xoay quanh từ vựng, ngữ pháp và kết quả thi cử nhưng hiện nay tập trung vào cải thiện khả năng giao tiếp, thực tiễn và tiếp cận tri thức. "Chính vì vậy dù AI có phát triển đến đâu thì mục tiêu cốt lõi của người thầy dạy tiếng Anh là giúp học sinh hình thành năng lực sử dụng ngôn ngữ, biết tư duy và vận dụng kiến thức vào thực tế", cô Hồng Thủy chia sẻ.

Tuy nhiên, Nghiên cứu sinh (NCS) Hà Đặng Như Quỳnh (tốt nghiệp á khoa Sư phạm Anh, trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh, giám đốc học thuật tại DOL English) cho rằng AI là một trợ lý học tập "cực nhanh và mạnh" nhưng việc học cùng AI là một hành trình đầy thách thức. "Người thầy giờ không thể chỉ dạy những thứ AI trả lời được trong ba giây. Ngoài ra, AI hiện được ví là 'thức ăn nhanh' vì nếu học sinh chỉ hỏi để lấy đáp án thì các em sẽ 'no' mà không 'khỏe', có kiến thức bề mặt nhưng không có năng lực tư duy", NCS Như Quỳnh phân tích.

Thầy Trần Thiện Minh (hai lần 9.0 IELTS, giáo viên IELTS và SAT tại DOL English) cũng thừa nhận: "Công nghệ càng mạnh, nhiều kỹ năng của trẻ càng giảm".

Những nội dung trên vừa được chia sẻ tại talkshow "Phương pháp học tiếng Anh cho trẻ tiểu học và THCS trong thời đại AI" do Báo điện tử Tuổi Trẻ phối hợp DOL English tổ chức. Ở thời đại AI phát triển như hiện nay, việc ứng dụng AI vào học tiếng Anh đã trở nên cấp thiết. TP. Hồ Chí Minh hiện xác định hai nhiệm vụ trọng tâm là đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và ứng dụng AI vào giáo dục. Từ năm học mới 2026/2027, Hà Nội thí điểm đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai tại 20 cơ sở giáo dục, từ cấp mầm non đến phổ thông, dạy nghề. Bộ Chính trị cũng chủ trương từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Trong bối cảnh đó, nhiều phụ huynh không khỏi băn khoăn về việc làm thế nào để trẻ sử dụng AI đúng cách khi học tiếng Anh; phương pháp nào phù hợp để trẻ tiểu học, THCS có thể vừa dùng AI vừa phát triển tư duy, khả năng ngôn ngữ mà không bị phụ thuộc; có thể phối hợp AI và giáo viên Việt để học phát âm tiếng Anh chuẩn như thế nào.

Để trẻ học tiếng Anh hiệu quả với AI, theo NCS Như Quỳnh, người thầy cần chuyển từ vị thế người truyền đạt kiến thức sang người thiết kế trải nghiệm học và huấn luyện tư duy trẻ, kế đến nên "đảo ngược" cấu trúc lớp học. Chẳng hạn, những phần luyện tập phát âm, từ vựng thì giao trẻ luyện với AI ở nhà, còn trên lớp giáo viên tập trung thảo luận, xây dựng sự tự tin khi học tiếng Anh ở trẻ.

"Quan trọng nhất là người thầy phải dạy học sinh cách dùng AI có phản biện. Kỹ năng làm việc với AI là một phần của năng lực ngôn ngữ trong tương lai", NCS Như Quỳnh phân tích. Đồng thời cô cũng cho biết việc sử dụng AI đúng cách kết hợp với hướng dẫn từ giáo viên Việt có nền tảng tốt (IELTS Speaking trên 8) hoàn toàn có thể giúp trẻ phát âm tiếng Anh chuẩn mà không nhất thiết phải học với giáo viên nước ngoài. NCS Như Quỳnh cho biết ở DOL English hiện áp dụng mô hình giáo viên Việt 100% kết hợp hệ thống SuperLMS có yếu tố AI đã giúp hơn 1.000 học viên đạt 7.0 IELTS Speaking.

Huỳnh Nguyễn Xuân Phúc - cựu học sinh trường THCS Lê Văn Tám (TP. Hồ Chí Minh) cho biết em dùng AI một tiếng mỗi ngày. Khi gặp câu hỏi hóc búa, em tự mình suy nghĩ trước, đến khi thấy thật sự cần, em mới nhờ AI hướng dẫn cách làm, sau đó em tự giải bài và so đáp án sau.

"Còn khi học tiếng Anh thì em kết hợp AI với phương pháp tư duy Linearthinking để giúp việc học hiệu quả trong thời gian ngắn, từ đó có thêm thời gian với người thân, chơi thể thao và hoàn thiện kỹ năng mềm...", nữ sinh cho biết. Nhờ cách học này, Xuân Phúc đạt IELTS 7.5 từ lớp 8, vừa trúng tuyển cùng lúc lớp 10 chuyên Anh Trường phổ thông Năng khiếu (ĐHQG TP. Hồ Chí Minh) lẫn trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa.