Người giữ rừng Cần Giờ mong được cải thiện điều kiện sống

Công tác bảo vệ rừng không chỉ phụ thuộc vào hoạt động quản lý của cơ quan chức năng mà còn gắn liền với đời sống của những người trực tiếp nhận khoán, tuần tra và gìn giữ diện tích rừng. Tại Cần Giờ, những khó khăn về điều kiện sinh hoạt và thu nhập đang cho thấy yêu cầu cần có các chính sách hỗ trợ phù hợp để duy trì lực lượng bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Người dân nhận khoán bảo vệ rừng Cần Giờ đối mặt khó khăn sinh kế

Qua khảo sát thực tế tại các xã An Thới Đông, Bình Khánh, Cần Giờ và Thạnh An, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh ghi nhận những thuận lợi, khó khăn trong tổ chức hoạt động và thực hiện chế độ, chính sách đối với lực lượng tham gia bảo vệ rừng. Đáng chú ý, điều kiện sinh hoạt của các hộ nhận khoán vẫn còn nhiều hạn chế do đặc thù địa hình nằm giữa khu vực rừng, cách xa đất liền.

Tại xã Cần Giờ, gia đình ông Nguyễn Văn Minh là một trong những hộ có nhiều năm gắn bó với công việc giữ rừng. Tiếp nối truyền thống gia đình, vợ chồng ông hiện trực tiếp quản lý diện tích rừng được phân công, đồng thời duy trì hoạt động tuần tra, bảo vệ thường xuyên.

Theo ông Minh, nguồn hỗ trợ từ Nhà nước dành cho hai vợ chồng khoảng 16 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, để cải thiện thu nhập, gia đình vẫn phải tranh thủ mò cua, bắt ốc. Điều kiện sinh hoạt cũng là vấn đề đáng quan tâm khi nguồn nước chủ yếu được tích trữ từ nước mưa, còn điện sử dụng từ năng lượng mặt trời thường không đáp ứng đủ nhu cầu vào những ngày mưa. "Điện thì dùng năng lượng mặt trời nhưng trời mưa thường thiếu điện. Nước thì trữ nước mưa để dùng", ông Nguyễn Văn Minh, xã Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh chia sẻ.

Tương tự, tại xã Bình Khánh, gia đình bà Nguyễn Thị Loan đang nhận khoán và quản lý diện tích rừng rộng 79,79 ha. Bà Loan cho biết nguồn hỗ trợ hằng năm của gia đình ở mức hơn 180 triệu đồng. Bên cạnh đó, vợ chồng bà còn nuôi ốc len để tăng thu nhập. Tuy nhiên, sản lượng ốc không ổn định do chịu tác động của nhiều yếu tố, khiến nguồn thu bổ sung thiếu tính bền vững.

Bảo vệ rừng Cần Giờ cần chính sách hỗ trợ đồng bộ

Không chỉ dừng lại ở điều kiện sinh hoạt, vấn đề chênh lệch mức hỗ trợ giữa các khu vực cũng được người dân đặt ra. Bà Loan kiến nghị cơ quan chức năng xem xét cơ chế hỗ trợ công bằng hơn giữa những hộ cùng thực hiện nhiệm vụ nhận khoán, bởi khối lượng công việc và trách nhiệm bảo vệ rừng đều đòi hỏi sự duy trì thường xuyên. "Mong Nhà nước xem xét để những người nhận khoán rừng có mức hỗ trợ như nhau, không bị chênh lệch giữa khu vực này với khu vực khác", bà Nguyễn Thị Loan, xã Bình Khánh, TP. Hồ Chí Minh chia sẻ. 

Ở góc độ quản lý, ông Huỳnh Đức Hoàn - Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng TP. Hồ Chí Minh, cho biết hoạt động quản lý rừng tại khu vực này được tổ chức theo mô hình nhóm hộ. Các hộ phối hợp thành từng tổ để cùng tham gia khảo sát và kiểm tra địa bàn. Nhờ đó, việc sử dụng chung phương tiện di chuyển giúp tiết kiệm chi phí nhiên liệu, tăng cường an toàn trong quá trình tuần tra. Đồng thời, hoạt động kiểm tra chéo giữa các hộ góp phần nâng cao hiệu quả giám sát diện tích rừng được giao quản lý.

Tại buổi làm việc, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Phước - Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh, đánh giá cao ý nghĩa của chuyến khảo sát. Theo đó, đoàn công tác ghi nhận những kiến nghị từ người dân và sẽ nghiên cứu giải pháp hỗ trợ trong thời gian tới.

Sinh kế người giữ rừng gắn với mục tiêu bảo tồn hệ sinh thái

Cần Giờ là khu dự trữ sinh quyển đầu tiên của Việt Nam được UNESCO công nhận vào năm 2000. Đây là hệ sinh thái rừng ngập mặn có ý nghĩa quan trọng đối với môi trường và công tác bảo tồn thiên nhiên.

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển đô thị, việc bảo vệ hệ sinh thái này không thể tách rời vai trò của cộng đồng dân cư đang trực tiếp sinh sống và làm việc tại khu vực rừng. Vì vậy, bên cạnh các giải pháp quản lý, tuần tra và giám sát, việc xem xét điều kiện sinh hoạt, mức hỗ trợ và tính công bằng trong chính sách nhận khoán cũng là những vấn đề cần được quan tâm. Đặc biệt, bảo đảm nguồn điện, nước sinh hoạt và cải thiện sinh kế không chỉ giúp người dân ổn định cuộc sống mà còn góp phần duy trì sự gắn bó lâu dài của lực lượng trực tiếp bảo vệ rừng.

Từ những kiến nghị được ghi nhận qua khảo sát, bài toán đặt ra là làm thế nào để chính sách bảo tồn rừng đi cùng chính sách an sinh, qua đó tạo nền tảng bền vững cho công tác gìn giữ rừng ngập mặn Cần Giờ.