Nghị quyết 79: Cú hích để doanh nghiệp Nhà nước thực hiện vai trò "sếu đầu đàn"

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen, việc phát triển kinh tế nhà nước thực sự vững mạnh, hiệu quả, đóng vai trò dẫn dắt không chỉ là yêu cầu nội tại mà còn là điều kiện quan trọng để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Theo các chuyên gia, Nghị quyết 79 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế nhà nước, từ quản lý sang kiến tạo, từ dàn trải sang tập trung nguồn lực, hướng tới xây dựng những “sếu đầu đàn” đủ tầm vóc, đủ năng lực và đủ sức lan tỏa cho tăng trưởng dài hạn.

Theo Bộ Tài chính, cả nước hiện có 671 doanh nghiệp nhà nước, nắm giữ tổng tài sản hơn 5,6 triệu tỷ đồng và vốn chủ sở hữu gần 3 triệu tỷ đồng. Doanh thu mỗi năm đạt khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, song lợi nhuận trước thuế chỉ hơn 227 nghìn tỷ đồng, tương đương biên lợi nhuận khoảng 6,8%.

Các chuyên gia nhận định, nguyên nhân chính là hiệu quả sử dụng vốn chưa đạt kỳ vọng.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính, Học viện Tài chính, cho rằng doanh nghiệp nhà nước chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nên cần có nghị quyết để thúc đẩy khu vực này phát triển mạnh hơn. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng động lực phát triển của doanh nghiệp nhà nước chưa cao bằng khu vực tư nhân, do đó cần đổi mới phương thức điều hành, giao chỉ tiêu cụ thể. Những lĩnh vực không chủ chốt nên xem xét thoái vốn. Ông nhận định quá trình cổ phần hóa 10 năm qua diễn ra chậm và kỳ vọng Nghị quyết 79 sẽ tạo cú hích để đẩy nhanh tiến trình này.

Nghị quyết 79 được đánh giá là bước ngoặt khi xác định doanh nghiệp nhà nước không còn cạnh tranh trực diện mà đóng vai trò “lực kéo” chiến lược cho khu vực tư nhân. Điểm đột phá là tách bạch rõ nhiệm vụ chính trị và hoạt động kinh doanh, đồng thời tập trung nguồn lực vào lĩnh vực then chốt nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tài sản nhà nước.

Tiến sĩ Võ Trí Thành - Chuyên gia kinh tế, cho rằng kinh tế nhà nước ở Việt Nam vừa mang yêu cầu đổi mới theo bối cảnh phát triển mới, vừa chịu ảnh hưởng của cách nhìn nhận truyền thống về vai trò chủ đạo. Ông nhấn mạnh dù thuộc thành phần kinh tế nào cũng phải vận hành theo cơ chế thị trường, cạnh tranh bình đẳng để bảo đảm hiệu quả.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo - Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế Tài chính, Bộ Tài chính, cho biết Nghị quyết 79 nhấn mạnh quản trị theo thông lệ quốc tế và đặt mục tiêu 100% doanh nghiệp thực hiện. Để hiện thực hóa, doanh nghiệp nhà nước cần thay đổi phương thức quản trị, gắn hoạt động với đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay.

Nghị quyết 79 không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới doanh nghiệp nhà nước mà còn thể hiện cách thức Nhà nước điều hành kinh tế trong giai đoạn mới. Khi khu vực này phát huy vai trò dẫn dắt, làm “sếu đầu đàn”, doanh nghiệp tư nhân sẽ có thêm niềm tin đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn hay công nghệ xanh.

Theo các chuyên gia, sau định hướng và cải cách thể chế, điều quan trọng nhất là biến chủ trương thành hành động cụ thể, tạo chuyển biến thực chất trong quản trị và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9