Dấu ấn của nghệ sĩ Việt trên bản đồ âm nhạc quốc tế
Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, Bích Trà là con gái của Giáo sư âm nhạc Nguyễn Bích Ngọc và Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang. Chị sớm bộc lộ năng khiếu piano, lần đầu biểu diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội khi mới 10 tuổi. Năm 14 tuổi, Bích Trà sang Nga du học, sau đó nhận học bổng và tốt nghiệp Viện Âm nhạc Hoàng gia Anh năm 1999.
Nghệ sỹ piano Bích Trà cùng các đồng nghiệp tại Hong Kong (Ảnh: TTXVN)
Hành trình theo đuổi âm nhạc chuyên nghiệp đưa chị đến nhiều sân khấu tại Anh, Nhật Bản và Hong Kong. Một trong những dấu mốc đáng chú ý là việc Bích Trà trở thành nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên ký hợp đồng thu âm độc tấu với Naxos – hãng thu âm có uy tín trên thế giới. Từ cuối năm 2011, chị phát hành ba CD độc tấu, góp phần giới thiệu khả năng biểu đạt và dấu ấn nghệ thuật của một nghệ sĩ piano Việt Nam đến công chúng quốc tế.
Năm 2002, Bích Trà được bầu chọn là một trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu của Việt Nam. Đến năm 2013, chị trở thành người Việt Nam đầu tiên được trao danh hiệu ARAM (Associate of the Royal Academy of Music), ghi nhận những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực âm nhạc.
Hiện sinh sống và giảng dạy tại Hong Kong, Bích Trà vẫn duy trì sự gắn bó với Việt Nam thông qua các chương trình hòa nhạc, hoạt động giảng dạy và những dự án kết nối âm nhạc. Với chị, thành tựu quốc tế không chỉ là dấu mốc cá nhân mà còn mở ra cơ hội để giới thiệu hình ảnh nghệ sĩ Việt Nam trong môi trường nghệ thuật toàn cầu.
Mong muốn xây dựng nền tảng thưởng thức âm nhạc từ cộng đồng
Bên cạnh biểu diễn và thu âm, Bích Trà dành nhiều tâm huyết cho giáo dục âm nhạc đại chúng. Từ kinh nghiệm giảng dạy tại Hong Kong, chị nhận thấy việc đào tạo nghệ sĩ chuyên nghiệp và nuôi dưỡng công chúng yêu nhạc là hai nhiệm vụ có mối liên hệ chặt chẽ. Một nền âm nhạc muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào những tài năng biểu diễn, mà còn cần một cộng đồng có kiến thức và thói quen thưởng thức nghệ thuật.
Theo nghệ sĩ, tại một số quốc gia và vùng lãnh thổ như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Hong Kong, âm nhạc hiện diện trong đời sống thường nhật thông qua các cơ sở cộng đồng. Học sinh có thể tiếp cận nhạc cụ và kiến thức âm nhạc cơ bản mà không nhất thiết phải theo học tại những trung tâm chuyên nghiệp với chi phí cao.
Nghệ sỹ piano Bích Trà cùng mẹ là Nghệ sỹ Nhân dân Trà Giang (Ảnh: TTXVN)
Từ thực tế đó, chị gợi ý Việt Nam có thể tận dụng hệ thống nhà văn hóa thiếu nhi, trung tâm văn hóa địa phương để tổ chức các lớp học âm nhạc phổ thông. Việc sử dụng những nhạc cụ có chi phí phù hợp như đàn organ điện cũng là một giải pháp giúp mở rộng cơ hội tiếp cận cho nhiều đối tượng.
Đáng chú ý, Bích Trà cho rằng cần xây dựng những chương trình kết nối định kỳ giữa nghệ sĩ Việt Nam ở nước ngoài với các cơ quan, tổ chức nghệ thuật trong nước. Các hoạt động như workshop, hội thảo chuyên đề và chương trình giảng dạy phối hợp với nhạc viện có thể tạo điều kiện để kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ một cách thiết thực.
Giữ mối liên kết với quê hương bằng âm nhạc
Sau nhiều năm hoạt động tại môi trường quốc tế, Bích Trà mong muốn Việt Nam được biết đến nhiều hơn không chỉ qua cảnh quan, ẩm thực hay hình ảnh con người, mà còn qua những thành tựu sáng tạo trong âm nhạc, sân khấu, điện ảnh và thời trang.
Chị nhìn nhận cộng đồng nghệ sĩ Việt Nam ở nước ngoài đang sở hữu nguồn tri thức và kinh nghiệm đa dạng, được tích lũy từ những môi trường nghệ thuật khác nhau. Nếu có cơ chế phối hợp thường xuyên, nguồn lực này có thể đóng góp tích cực cho sự phát triển của văn hóa trong nước.
Nghệ sĩ Bích Trà mong muốn kết nối nghệ sĩ Việt Nam ở nước ngoài với các hoạt động âm nhạc trong nước (Ảnh: Ticketgo)
Hành trình của Bích Trà vì thế không chỉ được đo bằng những buổi biểu diễn hay sản phẩm thu âm quốc tế. Điều đáng chú ý hơn là cách chị duy trì mối liên hệ với quê hương, từ việc tham gia giảng dạy cho thế hệ trẻ đến mong muốn mở rộng cơ hội tiếp cận âm nhạc cho cộng đồng. Qua đó, âm nhạc trở thành cầu nối để những giá trị Việt Nam được giới thiệu, tiếp nhận và tiếp tục phát triển trong dòng chảy văn hóa thế giới.