Nghe Sài Gòn kể chuyện: Góc nhìn đa chiều về lịch sử đô thị TP

Chuyên đề "Nghe Sài Gòn kể chuyện" được tổ chức nhằm hướng đến kỷ niệm 50 năm TP. Hồ Chí Minh mang tên Bác Hồ. 

Thông qua các buổi tọa đàm chuyên đề, chương trình không chỉ góp phần lan tỏa giá trị của tài liệu lưu trữ mà còn mở ra nhiều góc nhìn về lịch sử hình thành, quá trình quy hoạch và ký ức kiến trúc của Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định qua từng giai đoạn phát triển. 

Đặc biệt, chuyên đề "Nghe Sài Gòn kể chuyện" được mở cửa tự do để công chúng có cơ hội tiếp cận gần hơn với lịch sử và ký ức đô thị TP.

Nhìn lại những dấu ấn lịch sử của Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định

Mở đầu chuỗi chuyên đề là buổi tọa đàm "Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định thời thuộc Pháp – Những dấu ấn lịch sử", diễn ra hồi tháng 4 vừa qua với sự tham gia của đông đảo nhà nghiên cứu, sinh viên và công chúng quan tâm đến lịch sử đô thị. 

Tại chương trình, Tiến sĩ Lê Hữu Phước đã mang đến nhiều chia sẻ xoay quanh quá trình hình thành và phát triển của Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định giai đoạn 1859–1945.

Thông qua nguồn tư liệu lưu trữ cùng các kết quả nghiên cứu lịch sử, buổi tọa đàm làm rõ những biến chuyển kinh tế – xã hội trong quá trình đô thị hóa, sự hình thành của hệ thống giáo dục tân học, báo chí và đời sống văn hóa đô thị. 

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là cách nhìn về xã hội Sài Gòn đầu thế kỷ XX như một không gian đa sắc màu với nhiều chuyển động và tương phản. Chính sự giao thoa giữa các yếu tố lịch sử, văn hóa và xã hội đã góp phần tạo nên diện mạo đặc trưng của đô thị Sài Gòn trong giai đoạn này.

Góc nhìn đa chiều về quy hoạch và không gian đô thị

Tiếp nối mạch nội dung về lịch sử đô thị, buổi tọa đàm thứ hai với chủ đề "Sài Gòn – Chợ Lớn – Dấu ấn quy hoạch đô thị cận – hiện đại" tiếp tục thu hút sự quan tâm của công chúng. 

Thông qua phần trình bày của kiến trúc sư, nghiên cứu sinh Ngô Toàn, công chúng có dịp tiếp cận những góc nhìn về quá trình biến đổi không gian đô thị Sài Gòn – Chợ Lớn dưới thời thuộc địa.

Từ các bản đồ lịch sử và tư liệu hình ảnh, diễn giả phân tích sự chuyển đổi từ cấu trúc đô thị gắn với hệ thống thủy đạo và mạng lưới giao thương truyền thống sang mô hình quy hoạch hiện đại với lưới đường trực giao do phương Tây du nhập.

Buổi tọa đàm đồng thời cho thấy sự đan xen giữa yếu tố bản địa và quy hoạch thuộc địa trong quá trình hình thành diện mạo đô thị Sài Gòn. Nhiều câu hỏi từ người tham dự cũng được đặt ra xoay quanh câu chuyện quy hoạch đô thị hiện nay của TP. Hồ Chí Minh, mở ra thêm nhiều hướng tiếp cận về sự phát triển của đô thị trong bối cảnh mới.

Di sản kiến trúc - Những "viên gạch" kể chuyện

Tiếp nối chuỗi chương trình "Nghe Sài Gòn kể chuyện", vào 9g30 sáng nay (21/5), Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II sẽ tổ chức buổi tọa đàm thứ ba mang tên "Di sản kiến trúc - Những "viên gạch" kể chuyện". 

Diễn giả của chương trình này là kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Sơn. Buổi tọa đàm sẽ gợi nhắc người nghe nhớ lại ký ức đô thị Sài Gòn thông qua các công trình kiến trúc hiện đại Việt Nam thế kỷ XX, từ những công trình còn hiện diện trên đường phố đến những công trình chỉ còn tồn tại trong lưu trữ và ký ức.

Chương trình cũng sẽ giới thiệu về các thế hệ kiến trúc sư đã góp phần kiến thiết diện mạo Sài Gòn hiện đại, cũng như vai trò của tài liệu lưu trữ trong việc phục dựng lịch sử kiến trúc và lưu giữ ký ức đô thị. Bên cạnh phần trình bày chuyên đề, tọa đàm tiếp tục có hoạt động giao lưu trực tiếp giữa diễn giả và người tham dự. 

Ngoài ra, công chúng còn có cơ hội tiếp cận các ấn phẩm, hình ảnh bản đồ và bưu thiếp mang dấu ấn tư liệu do Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II giới thiệu. 

Sắp tới, chuỗi chuyên đề sẽ tiếp tục được triển khai với nhiều nội dung hấp dẫn, qua đó góp phần lan tỏa giá trị lịch sử – văn hóa của vùng đất Sài Gòn, đồng thời đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với đời sống đương đại trong dịp hướng đến kỷ niệm 50 năm TP. Hồ Chí Minh mang tên Bác.