Ngân hàng tăng cường “lá chắn số”

Ngăn chặn 1,2 triệu giao dịch đáng ngờ

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, đến ngày 12-4, theo báo cáo của các đơn vị sử dụng dịch vụ của Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO), đã có hơn 3,7 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo. Trong đó, hơn 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch gần 4,17 ngàn tỷ đồng. Trước đó, SIMO đã được triển khai tại 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 trung gian thanh toán, với hơn 688.000 bản ghi dữ liệu nghi ngờ gian lận (tính đến ngày 23-3).

Ở cấp độ từng ngân hàng, các “lá chắn số” cũng được triển khai mạnh mẽ. Tại Agribank, hệ thống AgriNotify (giải pháp phát hiện và cảnh báo tài khoản nghi ngờ gian lận) đã được tích hợp đồng bộ trên các kênh số như Agribank Plus, Mobile Banking, Internet Banking, áp dụng cho cả chuyển tiền nội bộ và liên ngân hàng. Ngay khi khách hàng nhập thông tin người nhận, hệ thống tự động đối chiếu dữ liệu nội bộ và nguồn từ cơ quan chức năng để phát hiện dấu hiệu bất thường. Các cảnh báo được phân thành ba cấp độ rủi ro, hiển thị tức thời, giúp khách hàng cân nhắc trước khi hoàn tất giao dịch.

Không chỉ trên kênh trực tuyến, tại quầy giao dịch, cơ chế cảnh báo cũng được nhiều ngân hàng như BIDV, VietinBank, Vietcombank, MB… triển khai, cung cấp thông tin theo thời gian thực cho khách hàng. Bên cạnh việc áp dụng nhiều “lá chắn số” và áp dụng các giải pháp kỹ thuật, các ngân hàng vẫn khuyến cáo khách hàng chủ động nâng cao cảnh giác, bảo vệ chặt chẽ thông tin cá nhân và dữ liệu bảo mật, đồng thời thường xuyên cập nhật cảnh báo rủi ro và tuân thủ hướng dẫn giao dịch an toàn từ ngân hàng và cơ quan chức năng.

Dừng giao dịch chuyển nhanh từ 500 triệu đồng

Nhằm bảo vệ hệ thống hoạt động an toàn, NHNN đã yêu cầu các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán siết chặt kiểm soát rủi ro, tăng cường giám sát giao dịch và quản lý chặt các đơn vị chấp nhận thanh toán. Các ngân hàng thương mại (NHTM) phải rà soát toàn bộ quy trình nội bộ, tuân thủ chặt chẽ quy định về mở và sử dụng tài khoản, thẻ, ví điện tử; kiểm tra tính hợp pháp của lệnh thanh toán, bảo đảm thông tin tài khoản hiển thị đầy đủ, chính xác. Các ngân hàng phải cập nhật tiêu chí nhận diện giao dịch đáng ngờ, tăng cường báo cáo và chia sẻ dữ liệu trên hệ thống SIMO, đẩy mạnh truyền thông để khách hàng nâng cao cảnh giác, tránh lộ lọt thông tin cá nhân, không tiếp tay cho các hành vi như cho thuê, mua bán tài khoản hay ví điện tử.

Trong tháng 4, nhiều NHTM đã đồng loạt dừng tính năng tự động chia nhỏ giao dịch chuyển khoản từ 500 triệu đồng trở lên trên nền tảng ngân hàng số. Động thái này nhằm tuân thủ Thông tư 40/2024 của NHNN về dịch vụ trung gian thanh toán. Theo đó, các giao dịch trên 500 triệu đồng sẽ chuyển sang luồng chuyển khoản thường, áp dụng từ 1-5 với khách hàng cá nhân và từ 5-5-2026 với khách hàng doanh nghiệp.

Đại diện một NHTM tại TP.HCM giải thích, trước đây để hỗ trợ khách hàng, ngân hàng áp dụng tính năng tự động tách lệnh, chia các giao dịch lớn thành nhiều giao dịch nhỏ dưới 500 triệu đồng để xử lý qua hệ thống chuyển nhanh. Nhờ đó, ngay cả các khoản chuyển tiền trên 1 tỷ đồng vẫn có thể đến tài khoản người nhận gần như tức thì. Tuy nhiên, theo quy định mới cơ chế này bị dừng do không bảo đảm yêu cầu xác thực an toàn, các đối tượng xấu có thể lợi dụng để thực hiện nhiều lệnh chuyển tiếp theo mà không cần kiểm tra lại, từ đó chiếm đoạt toàn bộ tiền trong tài khoản.

Việc “làm chậm” các giao dịch giá trị lớn được đánh giá là cần thiết, không chỉ nhằm kiểm soát dòng tiền, tăng tính minh bạch mà còn góp phần hạn chế rủi ro gian lận, bảo vệ tài sản của khách hàng. Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, lưu ý đối với các giao dịch giá trị lớn trên 500 triệu đồng, khách hàng có thể chủ động chia nhỏ các giao dịch dưới 500 triệu đồng để được xử lý tức thời, 24/7 qua hệ thống thanh toán thích hợp.