Già hóa dân số đang đặt ra những thách thức lớn trong công tác chăm sóc người cao tuổi, đặc biệt là tại các đô thị nhộn nhịp. Mô hình "chăm sóc người cao tuổi ban ngày" đã giải quyết được vấn đề giữa nhịp sống bận rộn của người trẻ và nhu cầu được quan tâm, kết nối của người lớn tuổi.
Mô hình "chăm sóc ban ngày" tạo không gian gắn kết, giúp người cao tuổi xua tan cảm giác cô đơn khi con cháu vắng nhà
"Liều thuốc" tinh thần xua tan sự cô đơn
Đến với các điểm chăm sóc ban ngày, người cao tuổi không chỉ nhận sự hỗ trợ về y tế mà còn tìm thấy niềm vui tinh thần. Tại những không gian chăm sóc người cao tuổi, các ông, các bà được gặp gỡ bạn bè, cùng trò chuyện và sẻ chia những buồn vui của tuổi xế chiều.
Bà Nguyễn Thị Kim Thanh (xã Bình Hưng, TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ niềm vui từ khi tham gia mô hình: "Con cái đi làm hết, tôi già rồi ở nhà một mình cũng buồn. Từ ngày đến đây sinh hoạt với các chị em, tôi cảm thấy không còn bị cô đơn nữa. Cơ thể nhanh nhẹn hơn, tinh thần tươi vui, ít buồn bã và đêm về cũng ngủ ngon giấc hơn".
Các bài tập vận động nhẹ nhàng kết hợp rèn luyện trí nhớ được thiết kế riêng, phù hợp với thể trạng của người cao tuổi
Không chỉ tạo không gian giao lưu, các trung tâm như Genki House còn thiết kế nhiều bài tập rèn luyện vận động, trí nhớ và tổ chức khám sức khỏe chuyên biệt với trang thiết bị hiện đại. Bà Trịnh Quang Đồng Dao - đại diện Công ty Năng lượng sống - Genki, cho biết mô hình hiện thu hút hai nhóm chính: những người cần cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần do gia đình không có điều kiện chăm sóc trọn vẹn trong ngày, và những người vẫn tự chăm sóc được bản thân nhưng khao khát kết nối cộng đồng.
"Thông qua những hoạt động tại đây và sự trao đổi với đội ngũ chuyên môn, gia đình cũng hiểu hơn về những suy giảm tâm lý, hành vi của bố mẹ, từ đó điều chỉnh cách giao tiếp, ứng xử cho phù hợp", bà Dao cho hay.
Đa dạng hóa hoạt động gắn kết tại cộng đồng
Bên cạnh các cơ sở tư nhân, mạng lưới chăm sóc ban ngày cũng đang được các địa phương tích cực lồng ghép vào sinh hoạt cộng đồng. Tại phường Bình Tân, chính quyền đã chủ động đưa các phong trào văn hóa, văn nghệ vào mô hình này để tạo thêm sự phong phú.
Bà Phạm Thị Tuyết Nga - Phó Chủ tịch UBND phường Bình Tân, thông tin: "Phường đã thành lập các câu lạc bộ như thi ca, đờn ca tài tử,... Sắp tới, Ủy ban phường sẽ lồng ghép các hoạt động này ngay tại địa điểm chăm sóc người cao tuổi. Lịch sinh hoạt sẽ được thông báo rộng rãi để các cô chú thấy hoạt động nào phù hợp thì đăng ký tham gia, qua đó thu hút được số lượng người tham gia đông đảo hơn".
Sự thay đổi không gian sống mang lại hiệu quả rõ rệt đối với sức khỏe người già. Ông Vũ Hồng Ninh (phường Bình Tân) đúc kết: "Mô hình này rất hợp với tuổi già. Nếu cứ đóng cửa ở nhà, tinh thần dễ bị ức chế, không có ai để giãi bày tâm tư, lại ít vận động khiến sức khỏe sa sút. Từ ngày vào đây, tôi thấy ai cũng tiến bộ hẳn cả về thể chất lẫn tinh thần".
Những phút giây vận động, trò chuyện, chia sẻ buồn vui tuổi xế chiều giúp tinh thần các ông, các bà luôn tươi trẻ, lạc quan
Giải bài toán phát triển bền vững
Sự xuất hiện của các mô hình chăm sóc ban ngày là một tín hiệu tích cực, nhưng để phát triển rộng rãi và bền vững đòi hỏi một chiến lược đồng bộ. Thạc sĩ Phạm Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP. Hồ Chí Minh, nhận định thành phố cần giải quyết đồng thời ba vấn đề cốt lõi: địa điểm chăm sóc, đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyên môn, và cơ chế vận hành đảm bảo chất lượng lâu dài.
Ông Trung nhấn mạnh việc cần có sự tham gia cung cấp dịch vụ từ các tổ chức xã hội và khu vực tư nhân, trong khi gia đình vẫn tiếp tục giữ vai trò đồng hành quan trọng nhất. "Điều chúng tôi hướng tới không chỉ là tăng số lượng điểm chăm sóc, mà những nơi này phải thực sự trở thành địa chỉ tin cậy để người cao tuổi được an toàn, được tôn trọng và tiếp tục sống tích cực. Đây là giải pháp thiết thực để thành phố chủ động thích ứng với già hóa dân số", ông Trung khẳng định.
Những điểm sinh hoạt ban ngày không chỉ là nơi chăm sóc sức khỏe, mà đã thực sự trở thành không gian rộn rã tiếng cười của tuổi xế chiều. Những vần thơ ngẫu hứng đầy lãng mạn như của ông Vũ Hồng Ninh: "Tình người thăm thẳm vô hình/Chị ngồi tâm sự, một mình cùng anh..." cất lên giữa không gian sinh hoạt chung chính là minh chứng sống động nhất cho một tuổi già viên mãn, chủ động và đầy ý nghĩa.